Kamomila

Gjethja e fundit

2011-12-20T15:12:00.001-08:00

U këput dhe gjethja e fundit e ra
në prehër të vjeshtës
shtruar këmbëkryq në park.

Të dy e pamë, stolisur si për dasëm
tek i lutej erës dredharake ta merrte...
...në gji të saj ta mbështillte

Degët u drodhën vetëm për një çast.
Qeshi tinëzarja erë, tek gjethja binte
në dheun e ashpër...

...ashtu si fjalët e dashura bien
në prehërin e ftohtë të mospërfilljes.

Në pranverë…

2011-05-04T22:16:00.000-07:00

…farëzat mufaten në trurin tim
rrënjë te vockla fillojnë të lëshojnë
në rrudhat e thella apo tulin e butë
e ndërsa sythët ngjizen
e harpën e qerpikëve hapin
lëvozhga ime përgjumet
gjymtyrët shkunden dhe bien
instikti refuzon lëvizjen
e unë këmbët-ngul
dhe qëndroj e pafuqishme
duke pritur përgjoj shpërthimin
e të gjitha farëzave
që kurrë s’vdesin brenda nesh
por ngrohtësinë presin
dhe flladin e pranverës
që të ringjallen përsëri

Tërbimi i panterës

2011-03-19T17:30:00.000-07:00

kokën uli të pijë ujë
dhe bregun e lumit e kafshoi
pikë pikë i rrodhi mbi buzë
gjaku i tij i tejdukshem vrragë
në udhën ku ajo më pas kaloi...

hënën që çuditur e shikonte
me thonj e çorri e gërvishti...
dhe lulet që humnerave i mbine
vrullshëm ia shtypi, ia prish
ajo nga dhimbja mbytur angulliu
si qente ne nje nate heneplote.

pastaj pjellë e natës dhe e erës
në gji të së ëmës u mbështoll…
dritë e hidhur nga sytë i rrodhi
mbi të bukurën, lëkurën e çarë,
ndërsa me gjuhën e lagur
plagën e saj lëpiu
madhështore si heshtja
ngadalë…
ngadalë…

Përtej…

2011-03-05T07:41:00.000-08:00

Mos i ndiz qirinjtë dhe petëla mbi shtrat mos hidh…
shaluar në ulërimë të erës do vijë ajo
e ngjitur pas teje në shtratin tënd do rrëshqasë …

-Eja të bëjmë sex – do i pëshpëritësh.
-Pse për këtë kam ardhur?- do të thotë rënkuar….
- Po për çfarë m’u fute në shtrat?-
- Për të ëndërruar-

Shpinën të kthen…
pas teje ngjishet fort …
kujtohet pastaj që ti je vdektar
dhe lëkurën të fal ashtu e pagojë
qirinjve të fikur iu fryn .. .
petëlat të gjitha i gëlltit…
vë kokën në gropëz të jastëkut
që ëndrrën të vazhdojë…
fërshëllimë e erës lëpin kornizën e dritares

Prag vjeshte

2010-07-24T20:23:00.000-07:00

Një diell tinzar qiellin e gabuar
përndrit përditë.
...oh… ditet po tkurren…
abortohen të lodhura një nga një...

Stinët me dolli të zhurmshme
rrëkëllehen në grykë të viteve
dhe kohë s’kam
të gjej një shtrat për rrënjët
që rrëgjohen dita ditës....
të pa mbjella…

Kthim pas

2010-07-08T19:55:00.000-07:00

Shtëpia nga dolëm përdore të dy,
është prapë aty, në murin suva-ashpër
përballë shtratit ku akoma fle fëmijëria ime.

E para ishte drita atëherë…
Dritë e syrit të një fëmije,
krijonte mbi suvanë e murit
shtepi, qytete, zogj, banorë,
ujra, qiej, dashuri ...

Kështu nga një vështrim
jemi krijuar edhe ne...
Piktura në pëlhurën e qiellit
që kanë humbur rrugën për në shtëpi…
...sepse e lëmuar është tani suvaja
dhe (për)dora jote mungon.

KETROLOGJI

2010-05-09T11:08:00.000-07:00

Kjo nuk është aspak një përrallë, por një ngjarje e vërtetë, ndodhur në një mëngjes të lagur kur sapo isha zgjuar.
“Përralla e dy deshëve që përplasin brirët me njëri tjetrin tek ura derisa bien të dy në lumë, nuk mund të ketë ndodhur vërtet. Ajo është shkruar për njerëzit” - mendova me vete ndërsa pija kafenë pranë dritares në atë mëngjes të ndritshëm pas shiut të ngrohtë. Çdo gjeth’ dhe çdo fije bari shkëlqente ethshëm. Në kabllin telefonik që kalonte mu përpara dritares time vareshin akoma pikat e mëdha të shiut që kishte pushuar vetëm pak minuta më parë.
Ketrat luanin dhe kuisnin në degët e pemëve. Këto kafshë të vogla të gëzofta me një natyrë të admirueshme më çudisnin gjithmonë, por asnjëherë çudia ime nuk kishte arritur pikën e atij mëngjesi të lagur. Tek luanin gazmorë dhe kërcenin degë më degë, papritur dy prej tyre u gjëndën duke vrapuar në kabllin telefonik përballë njëri tjetrit. U takuan aty në një pikë të caktuar. Përballë. Qëndruan. Komunikimi zgjati vetëm pak sekonda. Njëri nga ketrat mbërtheu kthetrat e vogla përreth telit dhe u var me trupin poshtë dhe këmbet në tel. Ketri tjetër kaloi sipër. Pastaj ai që ishte varur me këmbë përpjetë u ngrit dhe vazhdoi rrugën në drejtimin ku ishte nisur. Kush kishte qënë kodi ? Cili pikërisht kishte liruar rrugën ? Më i vjetri ? Më i riu ? Më i forti ? Më i urti ? Ai me gëzof më të ndritshëm ?
E gjitha ndodhi në pak sekonda, e kordinuar në mënyrë perfekte.
« Jo, » mendova përsëri e befasuar « Nuk mund të ketë ndodhur vërtet me deshët ashtu. Ajo kokëpërplasje është karakteristikë e tjetër lloj inteligjence. E njerëzve.»

Anipse...

2010-05-01T21:38:00.000-07:00

Pluhni i krahve t’flutrave
vazhdon me ranë…ranë… ranë…
n’lug
edhe pse ato kanë shtegtue
vite t’shkueme pa kthim.

Pemt' e rralla presin
t’prekunit e mollzave me u përkul.

Janë t’vakta dit’t e ndriçueme
nga rrkajë e zezë e korbit t’Poes…
e muzg’ i amël t’rren… rren… rren
se i dit’ shtegtaret kanë m’u kthye.

Shtatë ditë e shtatë netë

2010-03-13T19:10:00.000-08:00

Mrekullia ishte pikërisht ajo lloj shkëputje pothuajse totale nga të gjitha telashet dhe kënaqësitë e mëparshme, sapo vumë këmbët në ishull. Apo ndoshta më parë? Ndoshta që sa hipëm në avion? Jo, jo… ajo ndodhi pikërisht kur zbritëm në një nga aeroportet e vegjël të ishullit. « Është magjia e ishullit »- më tha ajo qetësisht. Ajo i besonte gjërave magjike dhe se ç’kishte ca teorira të sajat për botë të përtejme dhe lidhje fluide me to. Fakti që të dyja provonim të njëjtën ndjesi e shtonte akoma më shumë «magjinë e ishullit ». Më ishte e pamundur të kujtoja çfarë kisha ndjerë dhe perceptuar disa orë më parë. Sigurisht më kujtoheshin ngjarjet vëndet, njerëzit e dashur që kishim lënë diku tutje, por isha krejt e zbrazur nga emocionet dhe ndjesitë për ata, si një zbrazje dhe pastrim i enës para se të mbushet me diçka të ndryshme dhe të plotë.
Autobuzi që na çonte në fshatin turistik përshkoi fshatrat primitivë dhe qytetet e varfëra të ishullit. Pas formaliteteve në sportel mora çelësin dhe vendosa të shkoja në dhomë, ndërsa ajo po më priste në sallën e ngrënies. Godina 13 dhoma 1550. Eci në asfaltin e nxehtë ngjitës në rrugët e ngushta mbushur me aroma ekzotike të fshatit të vogël turistik. Godina nr 2... bimët tropikale që mezi na rriteshin nëpër vazo në shtepitë tona dhe që na kënaqnin me triumfin e një fitoreje sa herë nxirrnin ndonjë gjethe të re, harliseshin këtu krejt të lira dhe të ndritshme. Godina nr 4....dhe nëntë godina të tjera për të kaluar. Godina nr 5... ja këto të dyja që sapo dolën . Duken tamam si lesbike. Të kapura për beli me njëra tjetrën. Ajo bjonde me flokë të shkurtra, ndërsa tjetra brune me flokë të gjata... por ndoshta edhe nuk janë. Ndoshta janë thjesht shoqe. Ku i dihet. Godina nr 6... këmbët i kam të lodhura nga rruga. Kam rrobat e banjos të veshura poshtë fustanit. Mezi pres të shkoj në dhomë dhe të vesh një palë mbathje prej vërteti. Godina nr 7... jam vetëm shtatëmbëdhjetë vjeç. Hera e parë që vi me pushime në një vënd latin. Më pëlqen shumë gjithçka. Ajri... ajri... ajri... ngjyrat aromat... njerëzit « holaaa ». Trishtimi i shkaktuar nga ndarja me dashurinë time të parë është ngecur dhe harruar në një cep te aeroportit. Shpresoj që ta harroj atje dhe kur të kthehem mos e kujtoj më atë dhe personin që e shkaktoi. Ena po mbushet ngadalë. Do vesh një palë këpucë të rënda që të qëndroj e ngulur në tokë dhe mos fluturoj si një tullumbace e fryrë nga kënaqësia. Godina nr 8... uff çfarë vape. Godina nr 9.... edhe tre godina dhe arrij. Një si tren i vogël që transporton pushuesit nëpër fshat kalon pranë meje. « Hej do hypësh ? », sa miqësorë që janë, « Jo jo, pothuajse arrita ». Fus çelësin në bravë dhe e rrotulloj. Freskia e dhomës ma përze afshin e diellit nga lëkura. Perdet janë shumëngjyrëshe si një pyll i virgjër tropikal, me zogj dhe pemë. Krevati i madh sa për tre veta. Mirë qënka. Do flemë të dyja aty ; do na dali e teprojë vëndi. Bëj një dush shpejt e shpejt vishem dhe kthehem përsëri. Godina 12, 11.... 3... 2... salla e ngrënies... ajo që pret e qetë me sytë të përhumbur në ujrat e pishinës. Afrohemi të dyja në tavolinat e mbushura me ushqime të shumëllojshme. « Do i hash te gjitha këto ? » më pyet ajo qetësisht, duke vështruar pjatën time të mbushur plot. « E çrëndësi ka ? » i përgjigjem « Nëse nuk do i ha, do i lë » Pasi i provoj të gjitha, shkoj dhe mbush një pjatë plot me ëmbëlsira. Të preferuarat e mija. Nuk i qëndroj dot tundimit. Kur kthem në tavolinë një mullenjë e zezë, ka qëndruar në mbështetësen e karrikes përballë dhe diçka do të na thotë pa pushim duke na vështruar drejt e në sy. Marr aparatin ta fotografoj, por ajo e ofenduar fluturon tutje.

* * *
Si e kishte emrin ajo ndjesi lehtësuese dhe mbushëse njëkohësisht ?
Ishte i ndryshëm ajri vallë ? I lagësht nga djersa e bimëve, oqeanit dhe trupave të vëndasve. I mufatur me tinguj latine ritme trokitëse trokitëse shtrydhëse.....

si no me amas.........hey.... (1)
Por Que me llamas.....hey....
si no me amas
Por Que me llamas
porque me engañas
Por que Me hablas

Ndjej të më avullojë dhimbja e ndarjes nga të gjitha qelizat e shpirtit dhe të bashkohet e tretet me lagështirën e ajrit.
Shkojmë të shtrihemi për tu shlodhur nga lodhja e fluturimit. Ajo qëndron e shtrirë në anën e saj të krevatit me sytë blu të drejtuar tavanit dhe flokët e zeza të shpërndara supeve të brishta.
« Sa e bukur që je » i them. Ajo kthehet me një buzëqeshjen standarte sa herë që i them këtë fjali, afrohet drejt meje më përkëdhel flokët dhe më puth. Pastaj vendos përsëri kokën në jastëkun e saj. Jam e kënaqur që pranoi të më shoqëronte në pushimet e mija. Fundja pa të nuk do mundja të vija këtu. Ajo e shihte si përpëlitesha nën dhimbjen e mundimshme të ndarjes dhe i kishte rregulluar të gjitha punët e saj që të vinte me mua. Unë kisha marrë leje nga shkolla për një javë.

* * *

Mbrëmja e parë erdhi me një freski mbështjellëse. Nuk e kam të qartë se si harmonizohen ambientet luksoze të argëtimeve me çatitë prej gjethe palme që i mbulojnë. Njerëzit shëtisin buzë pishinës së madhe ku është edhe salla e shfaqjeve. Një lloj hutimi na përfshin te dyjave. Sytë i ngulim hetueshëm tek njerëzit përreth dhe « argëtuesit » që sapo kanë dalë në skenë na ftojnë të kërcejmë merenga e bachata. Ata, vajza e djem derdhen në sallë rrëmbejnë nga një spektator apo spektatore duke e tërhequr me elegancë drejt skenës fillojnë vallëzimet. Dua të jem atje mes turmës, të kërcej, të tundem nën ritmet latine, nën natën e dëndur latine, nën gjethet latine të palmës me vëndasit gjakndezur . Lëviz këmbët nën karrike nën ritmin e muzikës. Ajo buzëqesh aty pranë meje me sy të përhumbur, me flokët e gjata lidhur nyje pas kokës dhe lëshuar supeve. Vallzimin tjetër njëri nga ata më fton. Ngjitem në skenë. Nervozizmi dhe ndrojtja më shkrihen nën drejtimin mjeshtëror të partnerit tim. Edhe ajo po kërcen me dikë diku në cep të skenës. Qesh dhe tundet nën ritmet e muzikës. Vonë në darkë kthehemi në dhomë duke u çapitur në rrugicat e zbrazura të fshatit. Ecim mbështetur tek njëra-tjetra. Tek tuk takojmë rojet që na përshëndesnin : « Hola ».
Në mëngjes nuk dua të zgjohem. Një gjumë i ngjeshur dhe i thellë. Ajo më flet dy tre herë të ngrihem për të shkuar në plazh apo për të ngrënë mëngjesin por unë i them që dua të fle akoma. Ajo ikën vetëm. Pas dy orësh kthehet dhe më zgjon . Ngrihem me përtesë dhe përsëri mbush pjatën në sallën e ngrënies . Dy pjata…. Njërën me ëmbëlsira. Do shtoj në peshë e shoh…por nuk dua të mendoj. Nuk dua të mendoj asgjë vetëm të ndjej këtë gjëndje flu pa fillim dhe fund. Kur të iki do i le të gjitha këtu. Nuk do marr pas as mallin as mungesën. Do ua mbyll derën.

* * *

Ditën e kalojmë në breg të oqeanit. Pak më larg bregut , brënda në ujë rritet një bimësi e ndritshme e gjelbër e errët dhe ne të dyja kemi frikë të notojmë deri aty dhe të ndjejmë prekjet misterioze të bimësisë nëpër lëkurë. Koncerti i darkës kësaj here është me disa kërcime komike ku vihen në lojë dhe imitohen këngëtarë të ndryshëm. Trupa që debuton është gjithmonë e njëjte . Rreth pesëmbëdhjetë djem dhe nja dhjetë vajza. Janë të punësuar dhe jetojnë aty. Paradite merren me argëtimin e pushuesve me lojra të ndryshme dhe me sporte ndërsa mbasdite japin shfaqje. I shikoj me uniformën e tyre me bluza blu me stampën e hotelit dhe të mbathura banjo, që shëtisin nëpër fshat, gjithmonë të qeshur, gjithmonë të ngrohtë. Dua t’u afrohem dhe të zë miqësi me ta dhe rasti vjen atë mbrëmje pas shfaqes, kur ata organizojnë një “konkurs” ku do zgjidhet “miss simpatia” e fshatit turistik. Një nga gjashtë të ftuarat jam dhe unë. Na venë të gjithave që të kërcejmë nën ritmin e muzikës, pastaj të shkojmë dhe të puthim të gjithë meshkujt që ishin rreth e rrotull dhe ata numërojne kush puth më shumë për një minutë dhe më pas na venë që të marrim sa më shumë njerëz nga sheshi dhe t’i sjellim aty në skenë. Është një kënaqësi e shfrenuar. Përzihem me argëtuesit, dhe pushuesit e tjerë… e ndjej vetën njëkohësisht publik, aktore dhe konkuruese. Në fund na japin nga një çmim të gjithave. “Shikoni këtu” na thotë spikeri, një djalë tepër i gjallë që e flet çdo fjali në pesë gjuhë “ kjo që po ju japim peshqesh është një pije ekzotike e ishullit. Bëni kujdes kur ta përdorni. Një gotë nga kjo… një bebe e garantuar.Kjo ështëëëë… Mamahjuanaaaaa” Të qeshurat pambarim fluturojnë nëpër sheh. Bëj të eci drejt tavolinës ku më pret ajo dhe ndjej të më bjerë taka e këpucës. « hej dreq.... » Po shkoj te ndrroj këpucët i them dhe nisem drejt shtëpizës tonë. Ajri i dendur tropikal më mbështjell. « Sinjorita » dëgjoj diku përbri meje. « Do vish me mua ? ». Vazhdoj rrugën pa iu përgjigjur. Filloj këndoj nën zë :

Mejor prefiero......hey (2)
ser traicionero.....hey
Y çonocer otra mujer
Aunque yo sepa que en mi vida
que me acompañesolo una noche
y que de amor que me de un derroche
al otro dia al amanecer
olvide el olor de su piel

Godina1..., godina 3.... ndjehem e lehtë, e lehtë, e kënaqur, e mbushur... godina 5....i heq këpucët dhe i marr në dorë. Shkel zbathur në asfaltin e ashpër. Mi gudulis shputat e këmbëve të cilat ndjehen të lira të çlirojnë energjinë e tyre në tokë.... godina 7... Holaaa sinjorita.... Hola.... godina 9....jam e shkëputur,.... e shkëputur e fluturuar si një balonë e lidhur me pe.... godina 13... futem brënda .Kur kthehem e gjej atë në tavolinë me tre nga argëtuesit duke folur dhe qeshur. Ulem me ta. Janë djem shumë simpatikë. Ajo po i tregon për librat që ka shkruar dhe ata e shohin ngultas me një ndjesi të përzier. Dua të tërheq vëmëndjen e tyre. Dua t’u bie në sy, t’i bëj për vete. Filloj flas dhe unë me ta. Ata i mbajne sytë nga ajo. « Senjorita, je e bukur » i thonë « Jeni të dyja shumë të bukura » . Nuk m’u nda dhe kjo. Dua të jem unë në qëndër të vemëndjes. Në fund të fundit mua më takon vëmendja, jo asaj.
Në darkë ndërsa rri e shtrirë në krevat përbri meje, ajo kthehet dhe më vështron me sy të ndritshëm. « Kam ndërmend të shkruaj një tregim » më thotë papritur dhe e tërë fytyra i shkëlqen nga një buzëqeshje ëndërrimtare. Pret që ta pyes mbi subjektin, por unë luaj indiferenten.
« Ta them subjektin ? E do ? »
« Hë thuaje »
« Do jetë për një vajzë që vjen me pushime në një fshat turistik dhe njeh aty një djalë që i pëlqen shumë. Fillojnë një romancë dashurie të dy që arrin kulmin afër ditës së fundit dhe më pas para se të ikë ajo zbulon që ai ishte një kriminel ose hajdut i kërkuar nga policia . Si të duket ? »
« E trishtueshme » i përgjigjem. Buzëqeshja e saj bëhet e pakënaqur.

* * *
Ajo gjithmonë zgjohet herët. I pëlqen plazhi dhe qetësia e mëngjesit. « Dua të jem vetëm per vetëm me oqeanin dhe bregun » më thotë. Mua më pëlqen oqeani natën ; në mëngjes dua te fle. Natën është rradha ime të shkoj dhe shijoj vetminë e errët të oqeanit. Ajo ka një si frikë brënda saj. Nuk do që të vijë dhe nuk do as që unë të shkoj. Më thotë që nuk ka për ta zenë gjumi derisa unë të kthehem dhe vërtet që nuk e zë. Unë nuk vonohem shumë. Vetëm disa minuta sa për të endërruar... sa për të kujtuar atë që kam lënë pas, kujtimet e të cilit dhimbja po i ngurtëson ngadalë dhe po i kthen në statuja në kopështin e shpirtit tim. Kushedi sa statuja të ngurtësuara kanë njerëzit në kopështet e tyre të shpirtit. Ato qëndrojnë aty të heshtura, kurrë më nuk ngjallen, vetëm kujtohen dhe shikohen, por janë gjithmonë gjithmonë aty.
Më në fund ajo heq dorë nga zgjimi që perpiqej të më bënte . Unë kisha bërtitur dhe isha nervozuar sa herë që ajo përpiqej të më ngrinte para se të mbyllej restoranti në mëngjes. Ajo kishte fituar tre ditët e para dhe tani ishte rradha ime të korrja fitoren dhe të prehesha në qetësinë e gjumit të mëngjesit, ndërsa ajo ikte...ikte…
« Ku shkon ? » e pyeta.
« Po ja… dal në breg, notoj dhe vrapoj, pastaj rri në diell . Kam qejf ujin në mëngjes herët, por nuk e di pse nuk ndjehem si herët e tjera nga prekjet e tij. Ndoshta ngaqë është oqean dhe unë jam mësuar me det ? Nuk e di.... »
Edhe unë tashmë kam hequr dorë përfundimisht nga vendosja e lidhjeve me oqeanin. Nuk më pranoi për të dytën herë. Valët m’u përplasën në trup, aspak miqësore, sikur kërkonin të më shtynin në breg.

* * *

Suksesi i një nate më parë në shfaqje më ka bërë të njohur dhe njerëzit më shohin dhe më përshëndesin ose thjesht më buzëqeshin. « Ishe e shkëlqyer mbrëmë » dëgjoj pëshpëritje. Ndjehem kaq mirë nën vëmendjen dhe shikimet e tyre. Jam natyrë e ndrojtur, jo shumë e shoqërueshme dhe ky lloj ambienti më bën shumë mirë për rritjen e vetëvlerësimit. Ah sa të varur që jemi nga njerëzit që na rrethojnë. Notojmë të gjithë në të njëjtën opinion-pelte. Disa përpiqen të ngrihen dhe nxjerrin kokat mbi sipërfaqen e dëndur duke shtyrë me duar ata që kanë pranë, disa zhyten nën presionin e duarve të të tjerëve përpëliten pa frymë dhe instikti i ngre sipër përsëri. Ndonjëherë më duket e gjithë jeta si një stërmundim i vazhdueshëm për ta mbajtur kokën jashtë asaj peltes vetëm sa për të thithur një çikë nga ai ajri i ndotur që gjëndet sipër saj.
Ajo bën banjo dielli e shkujdesur në krevatin e plazhit aty pranë meje.
« Më sill të lutem ndonjë lëng për të pirë » i them...
“Unë?” përgjigjet .
“ Po të lutem” përsëris unë.
Ajo ngrihet me një lloj buzëqeshje të veçantë dhe shkon më merr një ponç frutash dhe një për veten e saj dhe i sjell. Dielli i nxehtë do shumë lëngje… Pini lëngje pini lëngje… Janë të gjitha brënda pagesës.
Ajo shkon në grupin e aerobisë në ujë para orarit të drekës, ndërsa unë vazhdoj të nxihem në diell dhe i shoh të gjitha aty gjysëm të futura në pishinë tek lëvizin këmbë e krahë nën drejtimin e argëtuesave dhe qeshin me të madhe nga shakatë e tyre.
“ Çfarë po bënit kur u mblodhët të gjitha njëra pas tjetrës në rreth?”, e pyes kur vjen.
“Hic, po masazhonim njëri tjetrin “ mu pergjigj.
“Edhe ti masazhoje atë çunin që kishe përpara?” pyes prap gjoja e irrituar.
” Po. Dhe ai që ishte pas meje më masazhonte mua dhe kështu të gjithë në rreth” “ Ah… kështu paskeni bërë?”, i flas me një ton provokativ.

* * *

Këtu lëkura nuk vuan ashtu si në qytetin verior ku unë banoj. Mbështillet butësisht nga ajri i lagësht që i jep një shkëlqim të veçantë. Unë dal nga uji i oqeanit me pikëlat që më shkëlqejnë në trup. Ajo më fotografon që nga çadra e diellit mbuluar me gjethe të thata palme.
“Ti duhet t’i kthehesh përsëri karierës së modelimit”, më thotë, “ Je një modele për t’u pasur zili”
“Jo,” i përgjigjem, “ Nuk dua të përballem më me intrigat dhe konkurencën e atjeshme. Nuk kam natyrë aq të fortë sa t’i bëj ballë, nuk mundem më. »
« Tani je më e pjekur » më thotë, « Atëhere ishe pothuajse fëmijë ».
Tund kokën në shenjë mohimi. I kujtoj që kemi vendosur të ikim mbasdite për një shëtitje me kalë. Jemi të dyja të elektrizuara. Asnjëherë nuk kemi kalëruar më parë me një kalë të vërtetë. I them që do vijë me ne edhe një i njohur i imi, të cilin e kam njohur këto ditë.
« Le të vijë... pse jo » më thotë.
Mbasdite fillojmë provojmë e çprovojmë rrobat që do veshim.
« Ta vesh unë këtë bluzën tënde ? » - më pyet.
« Mirë » i them pak si pa qejf.
Nuk e kuptoj dot ndonjëherë këtë mani të saj për të veshur rroba adoleshenteje. Nuk më pëlqen kjo gjë.
Mbasdite nisemi të tre për kalërim. Ai e përshendet me respekt dhe simpati.
« Me kanë thënë që shkruan », i thotë për ta ngacmuar.
« Ah, të paska thënë kjo », qesh.
Stalla e kuajve është në breg të oqeanit. I afrohemi dhe përkëdhelim fytyrën e kuajve. Më duken shumë të lartë. Si do qëndroj aty në majë të tyre? Kam pak frikë. Edhe djali që është me ne ka frikë.
“ Nuk kam provuar asnjëherë”, më thotë.
Udhërëfyesi na mëson si të hipim dhe niset edhe ai me ne. Do udhëtojmë me kuaj për një orë në një rrugë që kalon përgjatë oqeanit nëpër xhungël. Është një rrugë e ngushtë ku nuk mund të kalojë më shumë se një kalë. Kali i saj prin i pari dhe pastaj vijnë kuajt tanë, pranë e pranë njëri tjetrit, aq pranë sa këmba ime fërkohet me këmbën e atij djalit. Nuk e shtyj dot. As ai nuk shtyhet dot më tutje. Ndjej prekjen e lëkurës së tij me qime pas këmbës time dhe më shkojnë të dridhura. Nuk di nëse dhe ai e ndjen këtë. Duket krejtësisht i përqëndruar. Kali i tij përpiqet përsëri të dalë përpara. Kam frikë ta drejtoj kalin me frerët, se mos më merr vrapin nëpër xhungël. Fundja kalë është. Ajo e mban kokën lart dhe shikon me vëmëndje xhunglën . “Është pothuajse e virgjër”, na thotë. Ne e kemi mëndjen tek kuajt se mos na ikin. Fillojmë dhe ndjejmë kënaqesinë e kalërimit. Kali i tij kërkon të dalë i pari. Kali i saj kryeneç nervozohet dhe e shtyn me kokë duke bërë një kërcim. Ajo qesh me të madhe dhe shtrëngon duart pas shalës duke lëshuar freret. « hej hej hej.... » frikësohemi dhe qeshim të gjithë. Kuajt marrin papritur revan duke ndjekur kalin e saj që është lëshuar pa frerë. Oh sa kënaqësi e frikëshme. Frikë e kënaqëshme. Hej hej hej… ndaloje. Udhërrëfyesi i kujton asaj që të kapi frerët. Natyra është magjikisht fuqiplotë. Xhungla i lan krelat kryeneçe të gjelbërta në bregun kaltërsisht të kreltë. Tani këmba e tij fërkohet pas këmbës së saj. Ajo qesh dhe shtrëngon duart pas shalës së kalit. Sa shumë që qesh ajo. Më vjen ndërmënd ndjesia nga fërkimi i këmbëve. Pas një orë udhëtimi kuajt marrin rrugën e kthimit.

* * *

Nuk e ndjejmë si iknin ditët. Kemi vendosur të dyja që të mos përmëndnim fundin. Duam t’i lemë këto pushimet ashtu si një rruazë të ndritëshme e cila nuk pritet me drejtëzën e jetës sonë të trazuar dhe me ulje e ngritje.
Në mëngjes herët nisemi për një tur në brendësi të ishullit me makinat e hapura të ndarë ne tre grupe dhe të shoqëruar nga tre udhërrëfyes dhe një djalosh me kamera që ne e thërresim « paparazi ». Ai që në fillim ia ngul ata sytë e zinj me qerpikët e lagur asaj dhe i buzëqesh. Edhe ajo i buzëqesh atij. Ka bërë dy gërsheta sot, që i fillojnë nga diku aty pranë tëmthave i thuren nëpër kokë dhe i varen mbi supe.
« Nuk dua që të më bezdisin flokët » më thotë.
« Paparazi » i afrohet dhe i ulet pranë. Nuk di shumë fjalë në anglisht dhe është i turpshëm. Përpiqet të komunikojë me ne.
« Modele je ti ? » e pyet atë. Ajo qesh me të madhe.
« Jo, unë nuk jam modele, ajo është » dhe bën me gisht nga mua. Unë kthej kokën mënjanë pa qejf.
Vëndasit nuk arrijnë të dallojnë as moshën as paraqitjen tonë. Nuk di se si u dukemi të gjitha njësoj. « Paparazi » kthehet nga mua me buzëqeshje.
« Ajo është mamaja ime » i them. Ai hap sytë i çuditur.
« Motra jote e madhe ? » më pyet.
« Jo, » i përgjigjet ajo si pa qejf. « Jam mamaja e saj. »
« Nuk ka mundësi thotë ai » dhe drejtohet nga ajo :
« Sa vjeç je ? »
« Aaaa kjo është sekret » dhe ja, përsëri ajo buzëqeshja e shtirur që nuk e duroj dot.
« Sa vjeç je ? », ngul këmbë ai. Unë i nxjerr gishtat e dorës aq sa janë dhjetëvjeçarët e saj.
« Jo » thotë përsëri ai. Një rradhë dhëmbësh si rruaza dalin në pah nga e qeshura e saj. « Paparazi » e vështron i habitur. Ajo nuk e tregon kurrë moshën. Nuk dëshiron të flasë për të. Nuk e kuptoj përse. Kjo më nervozon por e përmbaj veten. Sido që të duket dhe sado më e re që të duket, ajo është mamaja ime... është mamaja ime... është mamaja ime ! E imja !
Makinat futen në thellësi të vëndit. Rrugë të pashtruara, fshatra të varfër, fëmijë që dalin anës rrugës dhe thërrasin me të madhe fjalë pa kuptim për ne.
« Duan karamele » na thotë udhërrëfyesi. Ne jemi përgatitur për këtë. I hedhim karamelet nga makina dhe ata sulen si milingonat pas thërrimeve dhe i mbledhin. Vëndasit janë një nga rracat më të bukura njerëzore që kam parë. Përzierje e tre gjaqeve : lëkurëkuqve vëndas, spanjollëve dhe zezakëve të sjellë atje si skllevër. Ata kanë trashëguar lëkurën e errët, krelat e zeza te flokëve, buzët e mbushura mollëzat e ngritura hundën e drejtë pak të shtypur dhe sytë... sytë i kanë tepër të veçantë me qerpikë të kthyer si të lagur, me të bardhën e syrit shumë të bardhë dhe ngjyrën e syrit të kthjellët. Ndonjëherë ndodh që i kanë sytë blu dhe atëherë përsosmëria kompletohet. Zakonisht kanë trupa të gjatë dhe muskulozë. Janë njerëz tepër te ngrohtë dhe gazmorë dhe mua më pëlqejnë. Edhe asaj i pëlqejnë. Më vjen ndërmënd një ditë që po shkonte të merrte pije dhe një nga djaloshat argëtues i doli përpara dhe hapi krahët me shaka « senjoraaaaa ». I hapi krahët dhe ajo duke qeshur dhe ai pa hezituar e përfshiu prej beli dhe e rrotulloi ndërsa ajo kukuriste. Ndalojmë dhe vizitojmë një shkollë. Një dhomë e vetme me tavolina dhe karrike. Mure të zhveshura, një dërrasë e zezë, fëmijët të ndarë sipas moshave. I afrohemi dhe ajo i shikon fletoret, i përgëzon duke buzëqeshur, pastaj dalim. I ka sytë të përlotur dhe po ashtu i kam dhe unë. Lemë aty fletore dhe lapsa që i kishim blerë për këtë qëllim. “Paparazi” nuk na ndahet. Filmon herë atë dhe herë mua. Rruga gjarpëron nëpër një vënd malor që ngrihet drejt e nga buza e oqeanit, i cili blu i thellë merr frymë aty nën bregun e palmave të dendura. Bluja, e kaltërta, jeshilja grija, këto janë ngjyrat zotëruese që përzihen në atë peisazh. Shtëpitë e fshatarëve janë tepër të varfëra dhe pothuajse të zhveshura. Futemi në njërën prej tyre dhe shëtisim dhomat që kanë si mobilje vetëm krevatë. Dyshemeja është me një dhè të ngjeshur dhe çatia e mbuluar me gjethe palmash. “Prit të nxjerr një fotografi me këtë” – me thotë- dhe tregon me gisht “paparazin”. Unë i afrohem pranë. Ai më përfshin nga beli pa hezitim dhe ajo na fotografon. “Tani më nxirr ti mua një pozë”- më thotë. “Ah, ja çna qënka,”-mendoj me veten time. Ai e përqafon dhe atë dhe unë shkrep aparatin. Nuk mund ta përmbaj një lloj buzëqeshje ironike e cila me siguri nuk i shpëton asaj. Asaj asgjë nuk i shpëton. I ve re të gjitha edhe kur rri e heshtur dhe nuk flet, edhe kur ndjehet e vrarë apo e fyer. Aq më bën. Kam dhe unë momentet e mija. Udhëtimin e mbarojmë mbasditë vonë. Rruga e kthimit na duket më e shkurtër. Ajo i shthur gërshetat dhe i lëshon flokët mbi supe. Dëshiron që paparazi tia shohë flokët e gjata që i ka aq të bukura. Ai e filmon. Ndaj të ngrysur arrijmë në fshat. Përqafohemi me paparazin. Unë shkëmbej adresën e e-mail, ajo jo. Tregohet e kujdesëshme, ndoshta ngaqë ka venë re acarimin tim sa herë që kërkon të bëje të njëjtën gjë që bëj edhe unë. Nuk di pse ndjehem e vëzhguar, e shtrënguar, e konkuruar.

***
Ditët vrapojnë. Po ikën... po mbaron. Fijet me realitetin fillojnë të përvijohen të zbehta. Nuk kam as nostalgji as keqardhje që do iki. Nuk e mendoj akoma. Truri i shtyn mendimet për më vonë. Një boshllëk më krijohet diku mes diafragmës dhe mushkërive, sido që unë përpiqem të mos e vë re.

yo Mejor prefiero......hey (3)
ser traicionero.....hey
Y çonocer otra mujer
pa´ke çonmigo me acompañe

Asaj i pëlqejne shumë bimët tropikale. « Do këpus ca gjethe e degëza », më thotë « dhe do i mbjell kur të kthehemi në shtëpi, në një vazo. Dua të marr me vetë një grimcë dielli dhe ngrohtësie që këtu. »
Nga dreka më fillojnë disa dhimbje të lehta barku. Ja dhe rezultati i të ushqyerit pa karar. Stomaku i pa mësuar me sasinë dhe cilësinë e ushqimit fillon të protestojë. Ah lëngjet e frutave egzotike, ato duhet të jenë. Më vjen për të vjellë. “Quhet diarea e turistit” më thotë ajo. « Po unë nuk kam fare diare », ia kthej. « Nuk do të thotë gjë », më përgjigjet, « stomaku gjëndet i turbulluar për shkak të klimës dhe ushqimit të ndryshëm.
Pas darke i them që do qëndroj pak më gjatë me disa djem që kam njohur keto ditë. Nuk do që të më lerë vetëm. « Më ler » i them, asgjë e keqe nuk do ndodhë, këtu është vënd i mbyllur, i ruajtur, ti e di. “ Nuk do më zërë gjumi” më thotë prap. “Vetëm do më lesh mua?”. “ Këtu e ke hallin?” i them “tek vetja jote? Po unë nuk do rri gjithë kohën ngjitur pas teje. Nuk jemi njësoj në fund të fundit apo jo? Unë jam vetëm 17 vjeç”. Nuk flet asnjë fjalë, por unë e di që nga brënda zien. Mirë ia bëra. Le të rrijë vetëm kësaj here. Nuk mund të jemi njësoj. Nuk ka asnjë kuptim. Shkoj në disko me djemtë . Muzikë dhe drita rrotulluese. Kërcej me ta e çliruar nga gjithçka. I lëshohem tingujve të çmendur. Ata afrohen dhe largohen nga mua, ngjiten dhe shqiten, qeshim te gjithë. Tingujt flasin :

Y ver çon ella que bien lo hace (4)
para olvidar esa mujer
que ami me dejo enloqueser

Nuk kuptoj se si ikën koha. Vonë pas mesnate, kujtohem të kthehem në dhomë. Ajo do jetë duke më pritur- mendoj. Përpiqem te frenoj një kënaqësi mëkatare që më vjen kur e mendoj vetëm në dhomë duke më pritur me padurim. Djemtë më përcjellin deri pranë shtëpisë. « Hajde kush e dëgjon tani atë. Nuk do flas fare. Do flasi do flasi dhe do pushojë ». Kemi vetëm një çelës dhe më duhet ti bie derës. Shpesh herë kur unë merrja çelësin, ajo kapërcente nga parmaku i ballkonit i cili ishte rrafsh me tokën. Unë asnjëherë nuk kapërcej. Më vjen zor nëse do më shikojnë ashtu. I bie derës përsëri. Ajo nuk vjen që ta hapë. I bie përsëri dhe përsëri. Dëgjoj zhurmë nga brënda. Ajo diçka flet. Më thotë që po vjen ta hapë. Pres pak derisa vjen. Më kthen shpinën menjëherë sapo futem dhe shkon drejt e në krevat. « Më zgjove » më thotë. Çudi, ajo asnjëherë nuk flinte po mos vija unë. Era e lehtë e mbrëmjes tund perden e ballkonit. Ajo futet menjëherë në krevat dhe mbulohet. « Ke lënë derën e ballkonit hapur »i them dhe afrohem që ta mbyll. Në karriken pranë derës shoh një bluze ngjyrë blu. E ngre dhe e shikoj në dritë. Është bluzë me stampë nga ato te “argëtuesve”. “Po kjo këtu? Çfarë është kjo? Çdo këtu?” “ Për çfarë e ke fjalën?” më pyet ajo si e përgjumur. “E kam fjalën për këtë bluzën. E kujt është dhe çdo këtu?” “as që kam idenë më të vogël” më përgjigjet “ do e këtë harruar ajo që pastron dhomën” “ Po kjo është bluzë djemsh” ngul këmbë. “ Më lër të fle tani. Nuk e di nuk e kam idenë fare çfarë mund të jetë” dhe fut kokën nën jastëk…
Është nata jonë e fundit.
Të nesërmen në mëngjes kopështari gjen që mungojne disa gjethe dhe bisqe të bimëve tropikale pranë shtëpisë tonë... Po tjetër vallë çfarë mungonte ?

(1) Nese nuk me dashuron… hey
Cfare ke qe me therret….. hey
Nese nuk me dashuron
Perse me therret
Perse me mashtron
Cfare ke qe me flet

(2) Do preferoja me mire
Qe te behesha tradhetar
Dhe te shkoja me nje tjeter grua
Sepse e di mire qe ne jeten time
Ti do jesh per mua vetem shoqeruesja e nje nate
Do e shpenzoj kot dashurine time me ty
Dhe diten tjeter kur te hap syte
Do me mungoje era e lekures tende.

(3) Do preferoja me mire…hey
Qe te behesha tradhetar....hey
Dhe te shkoja me nje tjeter grua
Keshtu ti do me vije nga mbrapa

Leter

2010-02-27T18:34:00.000-08:00

L.B.

Ka ditë që më rri pezull mbi kokë,
re e bardhë e varur para meje,
mbushje e gjelbër mëngjesi,
qumësht i ngrohtë me pak sheqer…
Nuk di çfarë je, edhe pse mirë e di që je ti.

Ashtu siç nuk të njihja atëherë
të njoh tani, kaq vonë kaq larg
dhe kuptoj me një shqisë të gjashtë
që edhe ti më kërkon....

Përpiqem të të kap…
të të gjej ketu,
por kjo dëborë e çmendur jashtë dritares
nuk ka pikë lidhje me ditët e ngrohta
kur shtrirë në të njëtin divan
një nga këmbët një nga koka
lexonim poezi...
me zhukatjen e gjinkallës ne sfond...

I vakët ajri
i largët,
i paemër,
spërdridhej spiral si krahë fluturash
që na qëndronin nepër këmbët e zhveshura
dhe ne i përzinim me tinguj kukurisjesh.

Të të gjej apo të të le... ?
Apo të vazhdojmë të rrëshkasim pa u prekur
për të mos humbur vibrimet
dhe vrarë magjine e së kaluarës
në këtë botë që zvogëlohet ditë për ditë?

Udhë për një dhimbje

2010-01-16T21:16:00.000-08:00

Më dhëmb një vend
që kurrë s’e kam parë
një tokë e verdhë
e tharë, e çarë
ku fëmijët mbijnë
në rrënjë të kaktuseve
e nga thithkat e gjembave
lëngun thëthijnë.

Më dhëmb një vend
me qiell të zi
kaq larg nga qielli im ngjyrë gri...
meshkujt si pjergull
që drejt s’mund të rrinë
gjuha e tokës i përpin.

Një vend si grua gjoksjashtë
me bërrylin e jetës kockëdalë
lëkurë e zhveshur, e arnuar,
duhmat të nxehta
tokë përvëluar
në mes të vapës
me diell mbuluar.

Një vend që s’është i imi vend
nuk di… nuk di, pse vallë më dhëmb…

Shpirt vjeshtarak

2009-10-31T07:20:00.001-07:00

Ky shtrat i tharë
mbushet herë pas here,
por brigjet rrjedhën nuk e mbajnë
dhe valët udhët marrin të habitura...
Të rrjedhurat !

Në bark të fushës
manaferrat fryrë
lëng vishnjeje mbushur, në shpërthim.
Të çmendurat !

Të trembura mëllenjat
nga siluetë e dimrit
kthetrat shtrëngojnë
në lotët e tharë të shelgut...
Të varurat !

Lule-kaçet e vjetçme
në rrënjë lëngëzojnë
dhe s’dinë në verë
do mbijnë më a s’do mbijnë…
Të vrarat!

Thellë nën dhê

2009-10-24T13:40:00.000-07:00

Thellë nën dhê
një thërrime diell mbjellë….

Nuk di nese do të shpojë dot
koren e ashpër të tokës
dhe katrahurën e rrënjëve.

Mbi tokë …një florë kaq e ndryshme,
ndërsa fruti që e polli
po aq paarritshëm larg

Kundravajtje

2009-09-22T11:21:00.000-07:00

Këto degë,
ishin të destinuara që të thaheshin
sipas të gjitha
gjasave,
fakteve,
parashikimeve...
dhe ashtu të thara të priteshin.

Ka kohë që mbajnë mbi lëkurë
shenjën e kuqe
të shënuar nga druvari,
pas një pranvere të dështuar.

Sot fshehurazi, një syth i gjelbër
bymeu ashpërsinë e lëkurës së murrme
dhe stepi sopatën…

Përrallë (nga e kaluara) me ujk

2009-08-08T20:44:00.000-07:00

Në muret antike të kujtesës,
myshqet e harresës harlisur rriten.
Në zgavrat vënde vënde nuhas netët…
të ngrohtat netë të plazhit
me frymëmarrje hëne.
Më shfaqesh ti pastaj,
që si ujk pas saj ulërije
trupin shpërtheje...
lëkurën pranë meje lije në shtrat
dhe pas erës së hënes bridhje...
Ndërsa unë...
une bareshë pa krrabë,
me fërshëllima
përpiqesha të të ndillja në prag.
...........................................
Kulprat varen mureve të kujtesës
Tejzgjatur deri në ditën
kur të gjithë ujqërit
i mbylla në lëkurën tënde.

Kafshët

2009-07-09T19:27:00.000-07:00

Pasdrekja është e ngrohtë, lëbyrëse, ftuese por unë nuk mundem ta shijoj. Duhet të shkoj në punë. Sapo arrij, marr kovën e madhe dhe shkopin me pece dhe nisem të filloj pastrimin nga koridori i hyrjes. Hyrja është ajo qe duket më shumë dhe duhet pastruar mirë. Solucioni larës mban një erë shpuese. Të mirë ? Hmmm, mua më duket shumë e fortë ka banorë që e pëlqejnë shumë, aq sa më pyesin për emrin e solucionit.
Pastroj ashensorët. Edhe këta duhen pastruar mirë sepse bëjnë pjesë në pjesët që shihen më shumë nga banorët.Ata ankohen nëse nuk i shohin ambientet e dukshme të pastra dhe unë mund të humbas punën.
Njerëzit hyjnë e dalin. Sapo janë kthyer nga puna. Unë përmbahem të mos i shoh me inat kur më shkelin në dyshemenë e sapolarë. Shkoj pas këmbeve të tyre dhe i fshi gjurmët përseri « Derra », them me vete. Shumë nga ata më buzëqeshin dhe më përshëndesin dhe unë ia kthej po ashtu. Kushedi cfarë thonë me vete.... Askush nuk e di që në mëngjes unë jam studente në Universitet, ndërsa mbasdite vij dhe pastroj këtu. Kafshët hera-herës më afrrohen dhe ato dhe kërkojnë të më përshëndesin me gjuhën e tyre të kuqe dhe të lagësht. Vazhdoj të lëviz krahët... majtas.. djathtas....fërkoj mirë dyshemenë. Bishti i peces larëse është penduli që vdes minutat e jetës time. Fakti që jam perfeksioniste dhe atë gjë që e bëj, dua ta bëj në mënyrë perfekte më sjell shumë andralla në punë dhe një lodhje të pajustifikueshme. Në rrugicat e hollit përpiqem të shkoqis çimçakizat e hedhur pa kujdes aty këtu. Pastaj pastroj xhamat të cilet gjithsesi do bëhen me shenja gishterinjsh sapo unë të kem kthyer shpinën. Shenjat e gishtrinjve janë unike dhe per rrjedhojë përcaktojnë karakteret e njerëzve. Unë shoh shenjat në xham. Gishtrinj grash, burrash, kriminelësh, psikopatësh, fëmijësh, fëmijësh gjeni, fëmijësh të zakonshëm, fëmijësh kriminelë të ardhshëm. Nga dera kryesore futet zotëria i katit përdhes me qenin e tij. Qënka një qen tjetër, jo ai i pari. Përpiqem të dukem miqësore me kafshët, sipas traditës së këtushme. Në fakt nuk kam asgjë kundër kafshëve të shkreta, vetëm qe nuk do doja kurrë të kisha një kafshë në shtëpi. Secili në strufullën e vet- është parimi im. Ja që nuk ia duroj dot erën, kam qëlluar me hundë nazike, por ama nuk dua aspak që ti mundojnë dhe torturojnë kafshët e shkreta. Zoteria më përshëndet. Përpiqem të kujtoj emrin e qenit të mëparshëm por kujtesa nuk dëshiron të bashkëpunoje.E di që është një emër shteti në US. Gjithmonë me kujtohej sapo e shikoja qenin, dhe i thërrisja në emër.Tani nuk ka kush të ma kujtojë. Qeni më afrohej dhe unë i përkëdheja kokën me duart të veshura me dorezat e pastrimit, sigurisht. Ai përpiqej të më lepinte duart, por dukej sikur nuk i pëlqente era e lateksit. Paskeni marrë qen tjetër ?- e pyes. Po, me thotë, atij të parit u detyrova ti bëj një gjilpërë për ta ngordhur, ishte shumë plak dhe pësoi një infarkt nga i cili nuk kishte shërim. Nuk doja ta shikoja të vuante.Oh, - bëj sikur më vjen keq. Vërtet më vjen por jo aq sa dukem. Zoteria më tregon qenin tjetër qe ka marre, emrin e të cilit e harroj menjëherë.
Çdo shtëpi e ka nje qoshe të “magjepsur”. Një qoshe të paspjegushme, të frikshme. Edhe çdo pallat e ka sigurisht qoshen e vet të frikshme. Unë mendoj që ky vend janë shkallët qe të çojnë poshtë në garazhd, nga një anë që nuk para përdoren. Unë nuk pastroj kurrë aty mbasditeve vonë. Ajo ndoshta është qoshja e magjepsur e pallatit tim. Apo jo... jo... qoshja e magjepsur është kati i sipërm fare nga ana djathtë e pallatit. Aty gjej vazhdimisht ca lëngje të pista, spermë, prezervativa, urinë. Prostitucion ? Vras mëndjen... Në atë krah jeton vetëm një familje me dy gra të moshuara dhe një familje me një nënë, një djalë pak si të leshtë dhe një tufë me kafshë. Po po... një tufë me kafshë. Njëherë kam shkuar atje, kur ishim ngarkuar nga zyra e pronarëve për të kontrolluar nëse funksiononte aparati i alarmit kundër zjarrit. Ajo na la të prisnim jashtë derës një copë herë të mirë. Kam qenin lëshuar na tha dhe nuk ju le të hyni. Pastaj e mbylli qenin në një dhomë bashkë me djalin e saj dhe ne u futëm. Pamja ishte shushatëse. Në dhomën e ndenjes ishte një kënd si studio xhirimi. Dy prozhektorë të mëdhenj lëshonin dritë në një si skenë dhe një perde blu e errët varej pas tyre. Një tufë me kafshë silleshin nëpër shtëpi. Minj të bardhë, të zinj, hamstera, nja dy lepuj. Në dhomën e gjumit, përbri shtratit të saj , nëse ishte i saji, qëndronte një si shtrat më i lartë dhe më i vogël ku ishin kafazet e kafshëve. Era e kafshëve të shponte hundët. Gruaja trupmadhe, bjonde me nofulla të dala dhe flokë të mbështjella mbrapa kokës, me kujtonte një gardiane burgu sa herë që e shikoja. Ia kisha parë dhe djalin që i mbante sytë gjithmonë përdhe dhe që mua me dukej si i vonë. Shpesh ai dilte me qenin. Qenin ia quanin Xhina. Nje femër madhështore e rracës St Bernard. Ishte krejtësisht e bardhë me pulla të mëdha të kuqërreme. Ndoshta ishte vetëm një vit . Kurrë nuk i isha afruar, ndoshta ngaqë nuk honepsja dot të zonjën. Po studioja e xhirimit për çfarë ishte ? Nga nuk më shkonte mëndja dhe fillova të shikoj kafshët me dhimbje. Mu kujtuan përsëri prezevativet,... lëngjet e ndyra... djali.... qeni i tyre.

Shkallët nuk përdoren shumë nga kafshët e këtushme. Njerëzit dembele dhe të lodhur nga puna preferojnë të ngjiten me ashensor. Shkallët fillojnë të kryejnë funksione të tjera. Unë i pastroj, pasi mbaroj me koridorin e hyrjes. I di përmëndësh tashmë manirat e atyre që banojnë në kate të ndryshme edhe pse nuk di saktësisht cili nga banorët e katit është pikërisht « maniaku ». Në shkallët e krahut të majtë, në katin e shtatë gjithmonë dikush pi cigare, ndonjëherë e shoqëron me ndonjë kanaçe birrë, të cilën ma le pastaj mua peshqesh për ta pastruar. Në katin e gjashtë dikush urinon vazhdimisht. Era e urinës me shpon hundët. « Derra » përsëris përsëri me veten time. Zemërimi m’i vë flakën fantazisë. Dua të dal një natë natën nëpër shkallë dhe ta gjej ketë kopuk që e bën këtu e ta bëj per një lek. Dua të lajmëroj rojen që të vijë dhe ta kapi. Dua të shkruaj një parrullë në mur me marker të zi : « derra, mos shurroni tek shkallët. Është e ndaluar me ligj. Do ju gjobisim » Pa emër sigurisht, si ato fjalët turpe që shkruajnë njerëzit nëpër mure. Nuk e bëj dhe një nga arësyet është se do më duhet pastaj ta pastroj po vetë. Laj urinën duke mposhtur neverinë dhe... nuk bëj asgjë nga ato që mendoj më sipër. E di mirë qe lodhja do e mundi inatin pas pak.

Kati i përdhes i pallatit banohet nga një familje me dy djem, që marrin drogë. Përdorin mariuhanë të cilën e pijnë në katin e fundit të shkallëve. I mallkoj sa mundem dhe ata, bashkë me copat e gjetheve të hedhura nëpër shkallë, monedhat një centëshe, urinën dhe lëngje të tjera që nuk dua ti emërtoj aspak. Përsëri inat-fantazi shkrepin. Ti shkoj në shtëpi – mendoj- ti trokas në derë dhe ti them « Shikoni çuna, mua nuk më duhet çfarë bëni ju brënda shtëpisë, përjashta e dua të pastër, ndryshe nuk do i kemi mirë punët bashkë » Po sikur të më kthehen me sharje ? Ata janë njerëz të mbaruar krejtësisht. Epo mirë, edhe unë do i them që do lajmëroj policinë dhe do e lajmëroj vertet ! Hëhëëë nuk do e bëj sigurisht. Kushedi çmund të më gjejë pastaj nga bandat e tyre të drogës. Çdo fund muaji shoh ëndërr sikur ata ikin nga pallati, sikur vjen policia dhe i arreston për drogë. Sikur lodhja ime tkurret sado pak.

Në disa nga pallatet nuk lejohen kafshët me katër këmbe. Në ketë që pastroj unë lejohen. Hera herës edhe ata urinojnë nëpër shkallë apo në ashensor. Urina e kafshëve është e ndryshme nga ajo e njerëzve. Kur e kuptoj që kanë urinuar kafshët, nuk më vjen inat për çudi. Vazhdoj e pastroj duke mallkuar të zotin e kafshës që nuk e ka mësuar ta bëje aty ku duhet. Një ditë pesë minuta pasi kisha pastruar ashensorin gjej nje pellg urinë në mes. Vendosa të shkoja dhe të shikoja në kamerat, se kush nga banorët kishte dalë nga dera gjatë asaj kohe dhe ta bëja shëmbull por për çudi, një zonjë më vjen dhe më kërkon të falur duke më thënë që qeni i saj kishte urinuar dhe se ajo ishte gati ta pastronte vetë. Inati mu zhduk si me magji. I thashë të zonjës që të mos shqetësohej dhe vazhdova punën.
Pastrimi i koridoreve ka tjetër ndjesi. Nga dyert degjohen tinguj të ndryshëm dhe erëra të ndryshme përzihen me njëra tjetrën. Unë kaloj shpejt , mledh letrat dhe gjërat e dukshme. Muzikë… britma… ankesa… zëra fëmijësh… erë gjelle…. Erëzat karakteristike…tringëllim i pjatave që shtrohen në tryezë…. Tringëllimi i pjatave që lahen në lavaman… nota pjanoforte. Nota pjanoforte?… mbaj këmbët. Tingujt rrjedhin. Është perfekte. Krejtësisht perfekte. Lë fshesën, ulem në shkallët e sapolara dhe dëgjoj. Humbas me tingujt. Dua ti trokas në derë. “ Të lutem mund të dëgjoj kur luan?” Çfarë do jetë vallë ? Unë e di që aty banon nje çift në moshë mesatare dhe një vajzë e re. Kush do jetë personi që i bie... vajza apo i ati ? Tingujt rrëshkasin mbi shkallët që ishin me urinë pak më parë, herë të ulët e herë të lartë …. hyjnorë…. Jo, njerëzorë, pabesueshmërisht njerëzorë. Përfytyroj gishtrinjtë mbi tastierën bardhë e zi të pianos, pastaj përfytyroj shenjat e gishtrinjve mbi xhamin e derës së sallonit. Si i kanë vijëzat e gishtrinjve virtuozët vallë?
Më kujtohet një nga profesorët e mi të Universitetit ku studioj. Ai është i moshuar, i pa martuar, pa fëmijë, strikt, i egër, cinik tmerri i studentëve. Një fije dritë e pashtershme qesëndie ia ndriçon shikimin. Në një nga leksionet na bëri të qartë që dashuria e tij më e madhe ishte dashuria për kafshët dhe që çdo vit jepte dhurata në para, për organizatën e mbrojtjes së kafshëve dhe për fjetoren ku mblidhnin kafshët e pa zot që gjenin rrugëve. Pas këtij spjegimi, shumë gjëra që lidheshin me sjelljen e tij të egër me studentët, u ndriçuan nga një tjetër kënd.
Ngjitem në katin e sipërm të pallatit. Është pikërisht ana çuditërisht « e magjepsur » e pallatit ku banon gruaja me St Bernadin Xhina dhe djalin e saj. Kohët e fundit kam parë një burrë tjetër që e merr qenin me vete dhe e sjell pastaj më vonë në shtëpi. Ngjis shkallët përtueshëm që të shkoj të pastroj .Tek dera e hyrjes nga larg shoh gruan dhe dy burra. Dua ti përgjoj dhe të shoh çfarë bëjnë. Njëri është ai i ardhuri dhe të dytin nuk e kam pare ndonjëherë. I ardhuri i zgjat gruas një tufë me kartmonedha dhe ajo i jep në dorë zinxhirin e qenit. Ai e merr qenin përdore, e perkëdhel dhe niset që ta nxjerrë jashtë. Ku do e çojmë ? pyet tjetri. Diku këtu jashtë- përgjigjet i pari- në park me mire, sepse unë e njoh vendin atje. Ata dalin të dy. I ardhuri më përshëndet përzemërshisht duke buzëqeshur dhe pastaj zgjat dorën në ethe nga qeni. Unë shoh sytë kurioze dhe zbirues të Xhinës. Më kujtohen përsëri, kamerat, kafshët, sjellja e çuditëshme e gruas dhe djalit të saj.
« Kafshët » them dhe vazhdoj të pastroj papastërtitë e tyre.

Stinë...

2009-04-17T21:52:00.000-07:00

Kjo stinë nuk vjen nga qielli
por ngjizet në zemër të tokës
plas koren e bardhë
si cipën e vezës
dhe lëngjet ia lajnë mollëzat..
Çdo fije bari e lindur
më sheh me sy fëmije
njësoj si dhe sytë e ketrit
që ujë shiu pi
e trembet kur këmbët e mia
me dheun e shkrifëruar
bëjnë dashuri.
Toka e ngopur
merr frymë thellë
shkund baluket e gjelbërta
e etur
ngjit buzët
e gjurmët e hapave më puth.

Kjo stinë që vrapon kapilarëve
shpërthimeve të sythta
udhëtimin ndal.

Në lagunën Redonda

2009-04-03T21:55:00.000-07:00

Të dyja ato
kishin fruta
të rrumbullakët,
të fortë e të pjekur,
gjelbërimin e freskët
farfuritës mbi trup…
shkujdesjen e erës,
që i prekte pa i pyetur.

Me sytë ovalë
dhe fletët drithëruese
kërcenin salsa,
mbi ujin e kuq
në lagunën Redonda
nën melodinë
e fyejve te diellit.

Gjarpërinjtë e xhunglës
rreth qafës varur...
rrjeta lianesh
kofsheve te plota…
mbi flokë kolibrat
iu ngrinin folè.

Të dyja ato...

kamarierja e lokalit
dhe palma e njomë
në hyrje të tij.

Nënë

2009-03-02T19:56:00.000-08:00

Të rrinë të mëdha këpucët e jetës
dhe ti si shkurton dot
siç bën me fundin e fundit
dhe mëngët e trikos
për vit.

Zvarrë i tërheq nëpër shtëpi
e këmbët ti pengojnë
kur shkallët e dimrit
mundimshëm i ngjit
një nga një.

Sa kohë ka rrjedhur
që kur krahun tënd të plotë
kisha zili...
Të rëndet frymëmarrja
e frikërat e tua mbështet
tek unë...
Më vjen der' tek supi tani.

Grua…

2009-02-14T18:12:00.000-08:00

Ajo
ishte fjalë…
Endej
në hapësirën e zezë
pa trajtë
pa drejtim pa qëllim.

Pastaj
u ujëzua,
...rrëkezë dëshirash
në një rrafsh të pjerrët,
pa mundur
të gërryeje dot një shtrat.

Në fund
preku një shpatull burri...
u ngurtësua
dhe mori formë.

SILUETE

2009-01-23T17:33:00.000-08:00

Ky diell përtac që shkon të flerë

atë çka dogji,

mashtrueshëm e lëpin...

Mbi minaret dhe kryqet

rrëshket ngadalë,

ngadalë zvarritet, zvarritet pa pushim

para se muzgu nën zotërim

krejt tokën të marrë.

Pemët rrëshkasin

mbi barin e përgjumur

gjithë lagështi.

Dyert po mbyllin

të gjitha foletë një e nga një..

II.

Po ja nga turmë e murrme

përballë del ai

dhe shëtit me ngadalë

gjithmonë në qetësi,

veshur me një pallto

të zezë, të gjatë...

Nga pas e ndjekin kinezja

e tij

dhe qeni

i tij…

Kinezja mban në kokë

një kasketë ngjyrë gri

ndërsa qeni i madh

është pis i zi.

III.

E ngrohtë qëlloi

kjo ditë e vjeshtës së vonë...

Si ashkël më merr rrjedha,

të rrezistoj nuk mundem

Njerëzit më afrohen

me shumë fytyra

që si letra bixhozi

hapur i mbajnë nëpër duar.

« Zgjidh një » më thonë

« atë që të pëlqen më shumë »...

Unë zgjedh fytyren time

me zgjedhje të detyruar

pas orës së dymbëdhjetë

të ditës së gjatë të punës,

mbërthyer

në kornizën e xhamit të derës,

të subëay-t që do më abortojë

së shpejti.

« Ta zhubros » mendoj

« dhe ta hedh nga dritarja ? »

Përse e ngjit ashtu vështrimin

në fytyrën time të xhamtë ?

Është krejt e kotë...

Nuk e kupton që sferat

janë të ndryshme ?

dhe ne rrotullohemi brenda tyre

si hamsteri i vogël

në rrotën e tij burg-lodër

me të cilën kujton se luan.

Mos më shiko.

Jetojmë brenda rrotave

që burgosur i mbajnë

gishtërinjtë tanë të lodhur.

Rrathët si vathët e syve

monedhat paguese të dëshirave

të kësaj bote rruzullmbyllur.

Bën vapë.

Buzët e mëdha zinxhiri hap...

Ky diell budalla

me kohë ka perënduar

dhe bebëzat e mia

brenda tij tashmë janë shuar.

Vjen ora kur nga turma

shkëputet ai

me pallton e gjatë...

i qetë e me ngadalë

me kinezen ngjyrë gri

dhe qenin e tij të zi.

Moment

2009-01-12T16:25:00.000-08:00

Me buzë të mavijta
mosdashja kafshon...
ventuzë në muzg.
E qetë...
bosh...
e thithur...
derisa xixa mes rrënjëve të bëra shuk
momentin e shkëlqen.
Nga larg shkëndijat vorbullohen,
përvoje turme ne muzg,
flakën e ushqen,
e flaka i ngroh butë
ne ngërç gishtrinjtë
gërshetuar një nga një...
Lëmshi nga larg zë e afrohet
herë duket
herë zhduket
nën të ndriturat lëpirëset gjuhë...
shkëlqen i lagur...
shuhet ngadalë...
"njeriu vitruvian"
bri meje shtrirë rri,
në pozicion horizontal.

Qetësi

2008-12-29T18:21:00.000-08:00

Jam e qetë,
si një rrafsh i sheshtë…
Era e çmëndur
majat i rrafshoi.
Dëbora shkriu
zjarrin e shoi.
Gishtat e kohës
gdhëndin një mallkim të ri :
“zoti të dhashtë..."
..................... qetësi!

Poema e Dhimitraq Papandos "Ndjej një ëndje shumë të lashtë" dhe komenti im per te.

2008-12-07T12:57:00.000-08:00

Ndjej një ëndje shumë të lashtë
..................SHPIRTI

Fasha drite më rrethuan,...si fantazma vrik u zgjuan.
Endje vluar i përgjoja si krejt qënjen m’a pushtuan;
Si më mpinë, më përpinë në një shtjellë të pa fund,
Në një hon të zi kujtimesh, që më shtyp, më humb, më mund.

Hije drite më rrethojnë, më përqeshin, më mundojnë.
Bot’n e vjetër tek më sjellin, para syve ma tregojnë.
Hyj mes qerthujve të tyre, qëmtoj brengat dhe i marr.
Prek një puthje fluturake,...shtyp një dhimbje,...ndez një zjarr.

Dhe hap portën e harresës prej nga rrjedhin ngjarjet lumë,
Një nënqeshje e kërkuar, a një zë i ëmbël shumë;
Që më çjerr në thelb të zemrës, më hap plagë, më përfund,
Ma derdh gjakun e përtuar, pikë rëndë porsi plumb.

U përfalem kryeulur, krahët hapur e pa shpresë,
Porsi mëkatari i djegur, Zotin lut dhe kërkon ndjesë.
Gjunjëzuar u blatohem, si një qingj zënë në faj,
Dhuroj zemrën e munduar, përpëlit sytë dhe qaj.

...Shpëtimtar më vjen përvjedhur një i trishtë frymëzim,
Më flladit mes ngashërimesh, sjell të njelmët ngushëllim?
Vjen e hyn në gjoksin tim, tingëllon në mijra zile,
Më trazon shtrojet e zemrës me një flakëzë jeshile.

Më prek ndjenjat mëkatare, m’i këndon fletë më fletë;
Më ndez gjakun e tejftohur nëpër afshe të vërtetë.
Më zgjon trille lodërtare, plot pasione e tundime.
Mbjell fidanë të panjohur në taban të zemrës sime.

Prej së errti duke ardhur, si vjen drita në mëngjes,
Drithëron e përpëlitet si një fluturzë që vdes.
Si një fluturzë e ngratë që një natë pat jetuar,
Fluturoj dritë më dritë me një mall të përvëluar…

…Porsi zëmra e trumcakut trokëllin në gjoks të valë,
E dëgjoj nëpër vegime, tek përçart në mijra fjalë.
E dëgjoj si rreh i dridhur, ritmin prishur me mundim,
Vjen rrëmben çdo hov të gjakut, e burgos në trupin tim.

Dhe më mbush gjoksin e ndrydhur plot me erëzë të ndritur,
Më lëvrin gjakun e nxehur, ndër damarë të paditur.
Nëpër rrugë të papara, kurrë që s’i kam kërkuar,
Ndër mistere ëndërrore ku fle shpirti i virgjëruar.

“Shpirt, o shpirt, ti zjarr qielluar, gjunjëzuar të betohem,
Sa të ndritë dhe një dritë rrotull saj do të harrohem.
Do vërtitem dit’ e natë, sa të digjem edhe vetë,
Të arrij i lumturuar dritëzimin e vërtetë.”

XXX

Porsi lulja mbledh nektarin, me mundim e pak nga pak;
Ashtu shpirti-i turbulluar kërkon lotin nëpër gjak.
Në çdo skutë, në çdo shtjellë, ku shkumbon pasionet terri,
Ndër burime angushtie, ku pikon jeshilin vreri.

Dhe qëmton e mbledh çdo grimë gjer të fundit hidhërim,
Ndër reflekse dritëhijesh e gjurmon në pambarim.
Si e ndrit mes ledhash fine dhe e sheh që vetëtin,
E përthith në thelb të tij, ku i jep bekim divin.

Dhe pastaj si llav’e zjarrit që çan dheun dhe shpërthen,
Loti i djegur prej së thelli kërkon syrin dhe e gjen.
Duke shkuar ndër të fshehta monopate të harruar,
Gjen dritarezën e shpirtit në kristal të mjegulluar.

Bulëzon shkëndi hyjnore në një qoshe fare pak,
Por djeg dheun porsi dielli edhe qiellin e përflak.
Njom qerpikun që fsheh syrin dhe misteret brenda mbyll,
Pas një mjegulle mortore shkëndijon e ndrit si yll.

...Hej, një zjarr që rri i fshehur nënë dritën e pahitur,
Nënë detin e stolisur me qerpik të farfuritur;
Ku përvjedhur pres e ruaj më të voglin reflektim,
Prej pasqyrëzës së shpirtit ta pranoj në thelbin tim.

Ta thërres me zë të mirë prej së thelli gjer t’a shoh,
Se si ndrit nga funde detesh nëpër ngjyra si ato.
Ndër etere ëngjëllore do t’a gjej t’a marr në gji
Dhe në buzë të përvëluar t’a rrëmbej lotin t’a pi.

Dhe të shtyp dhimbjen e hidhur të një vuajtje pa shpresë,
Ku mundohet ethe-e shpirtit duke dashur të mos vdesë.
Si me lotin e zhuritur përcjell vrerin gjer në varr...
...Vrikthi kokën ngre përpjetë, retë shoh tek marrin zjarr.

Lart, atje ku qielli ndritet në një fill prej vetëtime,
Prej nga zbret fryma divine dhe përndrit gjith’ qënjen time,
Me një shtjellë kaltërsie krejt të virgjër e pa njollë;
Vjen dhe më mbështjell të gjithin në një cergë tej të hollë.

Duke sjellë prej lartësive grimca pluhuri kozmik,
Më mbulon më nxeh të tërin me një frymëzim magjik.
Grimca pluhuri të ndezur nëpër zjarre herezie,
Që qëmton dhe sjell së larti plot tundime dritëhije...

...Vrap rrëmbej një laps të thatë dhe e ngjyej drejt në flakë,
Gërma zjarri vë në radhë të një ëndje shumë plakë.
Të një ëndje tej të vjetër, që zhurit e djeg si prush,
Që më ngop me fllad dëshirash, më trazon, më deh, më mbush.

XXX

I mbledh mjeshtrit e harruar që nga koha shumë e lashtë.
Nxjerr fantazmat që nga varret dhe i ftoj të dalin jashtë.
Flokëgjata, hijen çjerrë si afrohen përreth meje,
Më përshkojnë... si një thirrje që sublime hyn ndër deje.

Pastaj... gjurin vë në tokë, pulit sytë që lotojnë,
Nëntë muzat thërres pranë përreth meje të vallzojnë.
I ngreh duart, shënoj lartë, drejt atje ku lindin retë,
Drejt atje ku ngjizet fryma, drejt në thelbin e vërtetë.

Këngë ngre porsi kan’ bërë qëkur bota është zënë,
Mes shtërzimit, i munduar, vargëzoj fjalën e thënë.
Vargësoj fijet e hirit që qëmton i zbukuruar,
Prej eteresh të papara më sjell këngën e kënduar...

...Porsi pluhuri pa jetë që veç sillet nëpër erë,
Në mes pyllit në bunacë, pa dëgjuar dhe pa ndjerë.
Fluturon ashtu i vdekur, pa e ditur, pa kuptuar,
Pa menduar asnjëherë që ka forcë të paçmuar.

Nga të fryjë frym’ e dheut, pa qëllim atë e ndjek.
E ngre lartë gjer në qiell, pastaj poshtë e përpjek.
I padukur, i pandjerë, i duruar rri platitur,
Eshtë atje, por nuk e shohim, rri i fshehur, i paditur.

Por kur dielli, me një rreze që çan degët, mbi ‘të bie,
E përndez, i jep përflakje të çuditshme prej magjie;
Mes të bukurës të pyllit nëpër grimca melodish,
Fton sirenat prej përrallash... perëndit’ atje i grish.

Ashtu dridhet, drithërohet dhe e djeg vehten me gaz...
...Eshte frym’ e dashuruar, që tani i vete pas.
Dhe i ndezur nëpër flakë s’është më pluhur pa jetë,
Eshtë brenga, gazi, loti, shpirti im që digjet vetë.

Gjarpëron e përpëlitet, do të shkojë.-Po ku vallë?
Rreze diellit i jep dritën, e përndez e mban të gjallë.
Dhe si vjen, veson i vjedhur si rrebeshi në pranverë,
Më mbulon me tis qielluar, tek afrohet nëpër erë.

Hyn tinzar në qënjen time, kordat zemrës m’i trazon,
M’i tendos dhe me ‘to luan, gjer në fund të shpirtit shkon.
Dhe atje një dor’ hyjnore e bekon me hir magjie,
Dhe kështu në gaz e vaje nis një këngë fshehtësie.

Ndër damarët ku rrjedh jeta ndjej si shket si zjarr i gjallë,
Melodinë që nis shpirti e përcjell me mall të rrallë.
Ajo rritet e zmadhohet, si furtuna më përfshin,
Më thith thelbin, më merr shpirtin, tërë qënjen m’a përpin...

XXX

...Por kur dielli që jep jetë shkon e fshihet prapa resë,
Grimc’ e ndezur përpëlitet duke dashur të mos vdesë.
E vështoj se si cfilitet brenda meje, ja atje,
Që nga mesi kraharorit diellin ndjek si hyn në re.

Tok me afshin që ndjek diellin, digjet pluhuri dhe vdes,
Përvëlon dhe zemrën time... ja këput kordat në mes.
Më shtërngon lugun e fytit, ma ngushton, frymën më mban,
Me një dorë keq të rëndë më përndrydh zemrën që qan.

Mes pasqyrëzës kristale mjegulluar ndër pasione,
Kërkon qiellin prej së errti ku rri strukur nëpër hone.
Pas qerpikut perderëndë vështron blunë e pagojë,
Atje lart si yll i bardhë dëshiron të fluturojë.

Pa shkëlqimin e bekuar, s’do të mundte që të rronte,
Do të ishte varkë e thyer në një det pa horizonte,
Do venitej dhe do vdiste duke shuar mengadalë,
Si qiriri që lut flakën dhe djeg vehten i pafjalë.

Fluturo grimcë divine nëpër ajrin e ndriçuar!!
Mos u fshih në hone hijesh në humnera e harruar!
Mes mëndafshit të lëndinës lastaruar në pekule,
Vështro barin e jeshiltë, sesi puthet me një lule!

Ah! Por jo! Pluhur’ i fjetur rri, pret diellin që t’a zgjojë,
Pret ndriçimin magjipjotë t’i jap’ jetë, t’a bekojë.
Vjen vërdallë i çuditur pa e ditur ku të vejë,
Herë në terr e herë në dritë, ndjenjë tjetër që të gjejë.

Fle tulatur nëpër brenga, fshehur ndjenjave vallzore,
Shpuzë ëndrrash mban mbuluar mes kujdesjesh ëngjëllore;
Por si ndritet frymëzimesh, zgjohet, dridhet dhe shkëlqen,
Lodron rrezeve të dritës që mes shtjellash e rrëmben.

Fluturon tej horizontesh, qiellit ngrihet në zenith,
Rëmben thirrjen e kërkuar, thërret frymën dhe e ngrith.
Hedh një valle midis vajesh, midis këngësh vajet ndjell,
Mbjell gëzimin midis hijesh, në mes ferrit prehjen sjell.

...Herë trup që nuk ka dritë, herë trup që nuk ka hije,
Herë yll mbetur eteresh, që gjëkundi dot nuk bie.
Herë perlë dritë fikur në guackë mbyllur mbetur,
Herë ëndërrzë e bardhë në fëmijën e përfjetur.

Lule e egër plot aromë që në vazo është mbjellë,
Ja demon i zi i ferrit në mes të parajsës sjellë.
Frym’ e natës, klithm’e zogut yjtë një nga një që shuan,
Ja rënkim’ i zemrës sime që gjith’ vuan, vuan, vuan...

Midis poezive te mrekullueshme ( ne llojin e vet) te DP , te cilat jo vetem kane ushqyer shpirtrat tane me bukurine e vargut por njekohesisht, nuk di pse mua me duket sikur kane kenaqur dhe shije tona muzikore me muzikalitetin e tyre, poema “Ndjej nje Endje shume te Lashte” eshte njera nga ato qe vendoset pa frike ne krye te listes se poezive te tij. Ajo eshte nje udhetim qe autori ben neper shpirtin njerezor, neper labirinthet e tij, mbathur me kepuce ritmesh dhe kastanjeta rimash ne duar, duke patur si udherrefyese nga nje rreze dielli qe here del ne horizont dhe here hyn nen re, per ta pare ne pamje te ndryshme shpirtin qe po eksplorohet . Eshte nje endje shume e lashte… deshira e cdo njeriu ne pergjithesi dhe e autorit ne vecanti, per te eksploruar shpirtin. Poema eshte e ndertuar ne kater pjese dhe edhe pse DP nuk i ka emertuar pjeset une personalisht ( nese DP nuk ka ndonje kundershtim) do i vija emra dhe do i quaja perkatesisht I- Udhetimi, II- Loti III- Nen rrezen e diellit dhe IV – Nen hije.
Ne pjesen e pare autori na merr me vete ne udhetimin e tij neper shpirt dhe na fut ne nje ambient abstrakt dhe mistik, ne nje vend te ngjashem me pikturat abstraksioniste, ku qendrojne here ne terr dhe here ne drite te gjitha ndijimet dhe perceptimet tona, te gjitha kujtimet e largeta dhe te aferta, te gjitha puthjet perqafimet, perkedheljet dhe dhimbjet pendimet....

Fasha drite më rrethuan,...si fantazma vrik u zgjuan.
Endje vluar i përgjoja si krejt qënjen m’a pushtuan;
………………………………………………………………………………..

Dhe hap portën e harresës prej nga rrjedhin ngjarjet lumë,
Një nënqeshje e kërkuar, a një zë i ëmbël shumë;
Që më çjerr në thelb të zemrës, më hap plagë, më përfund,
Ma derdh gjakun e përtuar, pikë rëndë porsi plumb.

Pjesa e pare mbyllet me vargje ne te cilat poeti i premton shpirtit te tij ( vetes se tij, Unit te tij) qe do perpiqet gjithe kohen ta mbaje ate ne diell ( te gezuar dhe te lumtur) derisa te arrije dritezimin e vertete ( ndjenjen me te bukur, qe eshte dashuria njerezore).

Pjesa e dyte e poemes, e cila mua me pelqen vecan nga pjeset e tjera eshte “Loti”
Me ckam lexuar poezi, une nuk kam ndeshur ti kendohet lotit me kaq mjeshteri dhe vertetesi sa ne kete poezi. DP futet dhe e kerkon lotin ne rrenjet e tij, e kerkon aty ku prodhohet dhe jo, nuk eshte syri ai qe e prodhon lotin aspak, por eshte shpirti! DP e kerkon ate pikerisht ne ato emocione pozitive apo negative qe vertete e krijojne lotin.

Porsi lulja mbledh nektarin, me mundim e pak nga pak;
Ashtu shpirti-i turbulluar kërkon lotin nëpër gjak.
Në çdo skutë, në çdo shtjellë, ku shkumbon pasionet terri,
Ndër burime angushtie, ku pikon jeshilin vreri.

Lot! Vetem nje pike uje i kripur dhe shihni se cfare eshte dashur per ta prodhuar ate. Sa bukur e ndjek autori rrugen qe ai pershkon qe nga rrenjet e shpirtit i ngjizur nga emocionet tona, ai e ndjek neper gjakun e perflakur, e ndjek ne cepin e syrit dhe si pushoh pak me te atje, e leshon poshte pergjate qerpikeve. Pastaj me respekt dhe dashuri per kete pike te vockel, aspak pike uji, por pike dhimbje e hidherimi dhe me rralle gezimi e kenaqesie, ai kerkon te mos e lere te shkoje kot, te mos bjere perdhe por ta marre dhe ta pije…. Te fuse brenda tij ato ndjenja qe e kane prodhuar dhe qe ajo pike i mban ne cdo molekule te saj, per ta bere frymezuesin e tij te metejshem..

Duke sjellë prej lartësive grimca pluhuri kozmik,
Më mbulon më nxeh të tërin me një frymëzim magjik.
Grimca pluhuri të ndezur nëpër zjarre herezie,
Që qëmton dhe sjell së larti plot tundime dritëhije...

...Vrap rrëmbej një laps të thatë dhe e ngjyej drejt në flakë,
Gërma zjarri vë në radhë të një ëndje shumë plakë.……………………………………………………………………………………..

Ne pjesen e trete te cilen une e shoh si « Nen rrezet e diellit » poeti shetit ne ate pjese te shpirtit ku jane muzat e frymezimit, deshirat dhe pasionet. Ato enden si nje pluhur i fjetur qe prêt vetem nje rreze dielli per te filluar vallezimin. Eshte kjo rreze qe autori leshon mbi to ne pjesen e trete, per ti pare me mire ne drite dhe per te pershkruar reagimin e tyre ndaj ngrohtesise, ndaj dashurise njerezore dhe te gjitha ndjenjave te tjera pozitive.

Por kur dielli, me një rreze që çan degët, mbi ‘të bie,
E përndez, i jep përflakje të çuditshme prej magjie;
Mes të bukurës të pyllit nëpër grimca melodish,
Fton sirenat prej përrallash... perëndit’ atje i grish.

Ndersa ne pjesen e katert dhe te fundit te poemes, DP e pershkruan shpirtin, ne momentet e tij kur dielli futet nen re dhe ai mbetet nen hijen e merzise, vetmise, pa ato rrezet e dashurise njerezore qe ta ndricojne dhe ngrohin...

...Por kur dielli që jep jetë shkon e fshihet prapa resë,
Grimc’ e ndezur përpëlitet duke dashur të mos vdesë.
E vështoj se si cfilitet brenda meje, ja atje,
Që nga mesi kraharorit diellin ndjek si hyn në re.

Ne fund te pjeses se katert DP perseri vallezon ne dritehijet e shpirtit

...Herë trup që nuk ka dritë, herë trup që nuk ka hije,
Herë yll mbetur eteresh, që gjëkundi dot nuk bie.
Herë perlë dritë fikur në guackë mbyllur mbetur,
Herë ëndërrzë e bardhë në fëmijën e përfjetur.

Lule e egër plot aromë që në vazo është mbjellë,
Ja demon i zi i ferrit në mes të parajsës sjellë.
Frym’ e natës, klithm’e zogut yjtë një nga një që shuan,
Ja rënkim’ i zemrës sime që gjith’ vuan, vuan, vuan...

Si strukture, poema e DP ben pjese ne lirikat poetike. Rima e saj eshte e tipit ( aabb) dhe rrjedh krejtesisht e pa sforcuar, gje qe mund te jete merite vetem e nje pene te stervitur dhe nje talenti te lindur. Vargu i DP eshte i lemuar dhe i latuar. Ai nuk e perdredh vargun dhe nuk e rendon me figuracion te rende dhe te lodhshem per lexuesin. Krahesimet, metaforat, simbolet dhe te gjitha figuracionet e tjera, jane sa mjeshterore, aq dhe lehtesisht te zberthyeshme nga lexuesi, te cilit nuk i duhet aspak ti vendosi ato ne nje ekuacion dhe ti zgjidhi pastaj te gjeje perfundimin dhe kuptimin e tyre.
Mjeshter i rimave, ai krijon lehtesisht rima te brendeshme, asonanca dhe konsonanca, dhe jane pikerisht keto qe i bejne vargjet e tij jo vetem te lexohen dhe shijohen por edhe te peshperisin dhe degjohen ne vesh si melodi. Cdo varg ka te pakten dy rima te brendeshme dhe pastaj vjen rima aabb e strofes. Ritmi anapestik tetrameter i vargut, i jep poemes nje bukuri klasike.
E lexoj poemen dhe mendoj: “ Valle si e ka shkruar? Ka bere me pare nje plan nje skeme me pika dhe nenpika te caktuara.. dhe pastaj i ka mbushur? Apo i ka ardhur ashtu njeheresh frymezimi dhe e ka derdhur ne leter?” Por ky kuriozitet i im eshte dicaka e natyrshme qe buron nga mahnitja ime kur lexoj poemen e tij qe me duket si nje qendisje, si nje veper arti e imet dhe e llogaritur, si nje punim filigrame.

Bukovski mbi të shkruarit

2008-11-16T18:31:00.000-08:00

Keshtu pra, ti deshiron të bëhesh shkrimtar?

Nëse nuk të vjen si një shpërthim nga brendësia

pa marrë parasysh asgjë,

mos e bëj atë punë!

Nëse nuk të vjen pa të pyetur fare

nga thellësi e zemrës, mendjes, gojës

rropullive të tua

mos e bëj !

Nëse do të të duhet të ulesh

e të qëndrosh me sytë ngulur për orë të tëra

mbi ekranin e kompjuterit

apo përkulur mbi makinën e shkrimit

duke kërkuar fjalën e duhur,

kjo nuk është punë për ty !.

Nëse do e bësh për para apo për famë,

lëre atë punë.

Nëse do e bësh

për të pasur gra në shtratin tënd,

as mos mendo të shkruash !

Nëse do të të duhet të ulesh mbi të

e ta shkruash dhe ta shkruash dhe ta rishkruash përsëri,

më mirë lëre atë punë.

Nëse të duket e vështirë

vetëm duke e menduar,

mos e bëj!

Nëse përpiqesh të shkruash si dikush tjetër,

mos u merr fare me të shkruarën.

Nëse ulesh aty

dhe pret që shkrimi të gjëmojë jashtë teje

dhe pret e pret dhe ai nuk del,

merru më mirë me diçka tjetër.

Nëse shkruan që sëpari t’ia lexosh të dashurës ,

të dashurit, gruas apo prindërve

ose një tjeter njeriu kushdoqoftë

ti nuk je akoma gati.

Mos u bëj si shumw shkrimtarë,

si mijera njerëz që e quajnë veten shkrimtarë

mos u bëj i zymtë, i mërzitshëm

dhe i shtirur,

mos u konsumo duke dashuruar vetveten

Bibliotekat e botës gogësijnë përgjumshëm

mbi tipa të këtij lloji.

Mos i shto ata më shumë.

Mos u merr fare me atë punë.

Për sa kohë që nuk të ka shpërthyer

nga thellësia e shpirtit tënd

si një raketë,

për sa kohë që

të qëndruarit indiferent karshi saj

nuk të bëjnë të çmëndesh apo të vrasësh veten

a dikë tjetër,

mos u merr me atë punë !

Për sa kohë që dielli brenda teje

nuk t’i ka djegur akoma rropullitë

mos e bëj .

Kur vërtet të jete koha

dhe nëse je ti ai i zgjedhuri,

ajo do të ndodhë vetë

Dhe do të vazhdojë e do të vazhdojë

derisa të vdesësh ose derisa

ajo të vdesë brenda teje.

Nuk ka asnjë mënyrë tjetër

dhe kurrë nuk ka pasur.

Bukowski on writing

So, you want to be a writer?

If it doesn't come bursting out of you
in spite of everything,
don't do it.
unless it comes unasked out of your
heart and your mind and your mouth
and your gut,
don't do it.
if you have to sit for hours
staring at your computer screen
or hunched over your
typewriter
searching for words,
don't do it.
if you're doing it for money or
fame,
don't do it.
if you're doing it because you want
women in your bed,
don't do it.
if you have to sit there and
rewrite it again and again,
don't do it.
if it's hard work just thinking about doing it,
don't do it.
if you're trying to write like somebody
else,
forget about it.

if you have to wait for it to roar out of you,
then wait patiently.
if it never does roar out of you,
do something else.

if you first have to read it to your wife
or your girlfriend or your boyfriend
or your parents or to anybody at all,
you're not ready.

don't be like so many writers,
don't be like so many thousands of
people who call themselves writers,
don't be dull and boring and
pretentious, don't be consumed with self-love.
the libraries of the world have
yawned themselves to sleep
over your kind.
don't add to that.
don't do it.
unless it comes out of
your soul like a rocket,
unless being still would
drive you to madness or
suicide or murder,
don't do it.
unless the sun inside you is
burning your gut,
don't do it.

when it is truly time,
and if you have been chosen,
it will do it by
itself and it will keep on doing it
until you die or it dies in you.

there is no other way.

and there never was.

Ditëlindja

2008-11-09T08:24:00.000-08:00

Ato duken kaq perfekte në trupin e manekinëve, por ajo e ka barkun e madh tani dhe nuk mund të veshë nga këto. Ka filluar të ecë si një patë e vogël duke peshuar herë nga njëra anë dhe herë nga tjetra. Buzët i janë trashur dhe fytyra ka filluar t’i fryhet. Prenkat i dallohen më shumë se kurrë. Duhet të shoh për diçka tjetër. Nuk mund t’i blej veshje si dhuratë. Eci i nervozuar dhe i merakosur nëpër supermarket. Vitrina… vitrina… vitrina dhe manekinë.

Çfarë t’i blej? Nuk kam as kohë dhe as nerva të bredh . Sapo kam kaluar një ditë të lodhëshme dhe stresuese. Po ajo ndoshta më pret, me atë heshtjen e saj kërkuese, gërryese, me atë misteriozitetin e saj me të cilin më mbështjell dhe më mban lidhur pas vetes. Thellë- thellë ia dua ngaqë më mungon për vete.

Edhe sikur asgjë të mos i blej, përsëri ajo nuk do ankohet, por një re e zezë do ia nxijë vështrimin dhe bubullimat do ushtojnë heshturazi brënda saj për një farë kohe. Shi i rrëmbyer do bjerë dhe do ua lajë dheun shpateve të malit duke marrë me vete dhe bimësinë e lulëzuar të mbirë në to. Unë nuk i dua shkëmbinjtë të zhveshur. Brinjë të thata pa jetë. Dua që ajo të jetë e kënaqur dhe e gëzuar, sidomos tani që mban brënda saj një jetë të dytë. Por ja që nuk më jepet fare për këto gjëra. Do kisha harruar siç më ka ndodhur shpesh nëse nuk do ma kishte kujtuar kolegia ime. Kjo vajzë e ëmbël lozonjare që punon në zyrën ngjitur me mua. E pashë të rrethuar nga një grup njerëzish sot në mëngjes dhe kur iu afrova për të pyetur mora vesh që bëhej fjalë për ditëlindje. Edhe gruaja jote nesër e ka apo jo? Në pesë… Unë qëndrova i shtangur për një moment. Truri sikur nuk më punonte. Ajo më shkundi përsëri me zërin e saj: në pesë apo jo? Ah po… po… po! Tamam në pesë! Si harrova keshtu? Dhe mendo, të harrosh ditëlindjen e një gruaje gjashtë muaj shtatzanë. Ku do mbytesha pastaj? Oh , të falenderoj, më ke shpëtuar martesën. Të detyrohem, të detyrohem shumë. Të detyrohem një të qerasur… jo… një drekë.

Uh…iu afrova dhe i dhashë një përqafim profesional. Atë e kënaq jashtë mase ideja e një dreke me mua. Përkëdhelet dhe pranon me kënaqësi rolin e shpëtimtares.

Mes gjithë telasheve, mbledhjeve, konsultimeve dhe punëve të tjera të asaj dite, shtohet dhe një më tepër. Blerja e dhuratës. Çfarë t’i blej pra? Ja dyqani i këpucëve që i pëlqejnë aq shumë asaj. Por tani i ka këmbët të fryra dhe vesh vetëm këpucë të sheshta. Këmbët e fryra… ah po. E gjeta. Futem në sallonin e pedikures dhe i paguaj një shërbim për masazh të këmbëve dhe duarve. Me çertifikatën në dorë dal të marr frymë përjashta.

Ky shi që qëndron pezull po m’i mbush mushkeritë me lagështirë. Nuk do që të bjerë, qëndron i grimcuar në ajër duke shpërfillur ligjet e gravitetit. Stacioni televiziv i motit parashikoi që do fillonte një shi i cili do vazhdonte njëzetekatër orë pa pushim. Dhe ja… për inat ai nuk bie, ndërsa unë ngas makinen me shpejtësi që të arrij në kohë në shtëpi. Kjo vjeshtë e ngarkuar me lagështi, kjo ditë e ngarkuar si ky ajër me shi më duket sikur po m’i ndryshkin mendimet.Sapo kam kaluar një ditë të vështirë. Kompania po bën riorganizim dhe do kete shkurtime të shumta të vendeve të punës. Asgjë nuk ështe e sigurt, as vendi im, megjithëse i përket një rangu të lartë në hierarkinë e kompanisë.

Pika të mëdha fillojnë të përplasen mbi xhamin e makinës. Eh .... më në fund filloi. Dhe pak dhe arrij në shtëpi. Në pjesën e parkimit sapo futet dhe një makinë tjetër. Nipi i gruas del që andej dhe më përshëndet përzemërsisht. Me ka ftuar Ana më thotë. Sot ? -e pyes – Ajo e ka nesër ditëlindjen. Çfarë ditëlindje, më përgjigjet , unë nuk di asgjë për ditëlindjen. Pse nesër e ka vërtet ? Po. Nesër e ka. Oh, atëhere duhet të shkoj t’i blej diçka të vogël. Jo. Nuk është nevoja. Mos shko. Nuk e sheh çfarë shiu që filloi. Patjetër që do shkoj, nuk mund ta kaloj në heshtje ditëlindjen e saj. Një tufë me lule tek dyqani i qoshes do blej dhe erdha. Bëjeni tavolinën gati ju ndërkohë.

Kisha menduar që t’ia bëja suprizë dhuratën time, kur të zgjohej të nesërmen, por si erdhen punët supriza po i humbet vlerat e saj. Ai do ta uronte kur t’i sillte lulet dhe ajo do e kuptonte që unë i kisha thënë. Shtyj derën e hyrjes dhe përqafoj e puth vajzen tonë dhjetëvjeçare që më del përpara për të më pritur. Ana më pyet për të nipin dhe unë i them që ai ishte duke ardhur. Një tringëllimë tjetër zilje dhe ai gjendet brënda. Gëzuar ditëlindjen edhe pse e ke nesër, por unë nesër nuk mundem të vi. Ai i zgjat një tufë të madhe më trëndafila. Ajo ngel për një moment e shtangur. Diçka do të thotë, por ndrron mendje në momentin e fundit. Kush të tha ? Nipi bën me kokë nga mua. Unë me një qëndrim prej triumfatori po bëhesha gati për në tavolinë. Ajo i merr lulet dhe i vendos në vazo. Ia shikoj të qeshurën që i gurgullon nga brënda. Oh… e njihja mirë. Ia dalloja të gjitha ndryshimet e humorit. Të ishte vallë kaq e lumturuar nga kjo tufë me lule ? Unë zgjas pakon ku ndodhet peshqeshi im. Ja ku është dhe dhurata ime për ty e dashur, i them. Doja ta bëja suprize nesër në mëngjes, por po ta jap që sot, meqë nuk është më e papritur – dhe vështroj buzagaz nipin e gruas. Ajo zgjat duart pak e çuditur, e merr dhuratën, do ta hap pastaj thotë dhe e vë mënjanë. Faleminderit i dashur. Je vërtet i pakrahasueshëm. Ulemi të hamë. Shiu vjeshtak troket në dritare si një i paftuar i dëshpëruar.

* * *

Ditëlindjet po më zbehen dalëngadalë si një negativ filmi i lënë në diell. Dalëngadalë po e humbasin shijen. Vallë kjo ndodh ngaqë po rritem ? Apo ngaqë po lodhem ? Më shumë se thinjat që kanë filluar të më shpeshohen nga viti në vit më lodh festimi i tyre. Drekat që duhet të shtroj, njerëzit që më vine për vizitë, pritje, përcjellje, qerasje, prindërit, vjehrra dhe vjehrri, shoqëria. E vetmja gjë që më gëzon,ështe gjallëria e stinës në të cilën kam lindur. Kur isha fëmijë këto festa më mbushnin me gëzim. Të tjerë merreshin me organizimin e festës për mua dhe unë vetëm këpusja majat e kënaqësise. Ndoshta ashtu do kishte vazhduar nëse nuk do ndroheshin rolet si pa kuptuar dhe unë do isha përgjegjësja e organizimit të ditëlindjeve të mia dhe të ftuarit do ishin ata që do këpusnin majat.

Ai pothuajse gjithmonë i harronte. Çdo herë në mëngjes, mamaja ime telefononte dhe ishte kjo zile që trokiste në kujtesën e tij duke i kujtuar që unë kisha ditëlindjen. Ai shkonte dhe më blinte ndonjë dhuratë . Gjëra të shtrenjta dhe të zgjedhura, por asnjëherë atë që unë vërtet dëshiroja të kisha për ditëlindje. Nuk i kërkoja asgjë. E pse duhej ? Gjithë vitin nuk lija rast pa i përmendur se çfarë tamam do dëshiroja të kisha, çfarë më kishte pëlqyer, çfarë më kishte ngelur në mendje nga shëtitja nëpër treg. Ai gjithmonë më dëgjonte i buzëqeshur. Gjithmonë bisedat e mia i kalonin anash trurit, gjithmonë më blinte një dhuratë që nuk kishte të bënte me ato gjëra që unë vërtet i ëndërroja që t’i kisha. Ai duhet të më dëgjonte. Duhet ta dinte çfarë pëlqeja dhe çfarë jo, çfarë dëshiroja më shumë që të blija. Por ja që jo.

Jam mësuar tashmë. Rebelimet me kalimin e viteve bëhen monotonë, si pikat e këtij shiu mbi dritare dhe trokitja ritmike e lugëve në pjatat ku ishte servirur dreka.

Tani dua që të gjej një mënyrë për t’iu fshehur ditëlindjeve. Dua të bëhem e padukshme një ditë përpara dhe nja tre ditë pas datës së ditëlindjes. Më nervozojnë dhe urimet. E sidomos tani që jam dhe shtatzënë me beben tonë të dytë. Tani më duhet më shumë se kurrë qetësi dhe prehje

Pas drekës marr leje të shkoj të pushoj. Do vi dhe unë të shtrihem me ty, të dëgjoj bebin si lëviz, më thote vajza. Eja, i përgjigjem dhe ngjisim shkallet. I tregoj diçka me zë të ulët dhe ajo fillon te qeshë papushim. Të qeshurat i vazhdojne edhe në dhomën e gjumit pasi futemi në krevat dhe ndezim televizorin.

Ai ngjit shkallët kurioz. Çfarë keni që qeshni ? na pyet.. Ma thoni dhe mua. Një valë e re të qeshurash përfshin vajzën përsëri, ndërsa unë qëndroj e qetë në shtrat me një buzëqeshje të palexueshme në fytyrë.

Qetësisht e pyes : “Kur e kam ditëlindjen unë ?” « Nesër .... ? » Kur është ditëlindja ime ? përsëris pyetjen me të njëjtin ton këmbëngulës, me të njejtën buzëqeshje në fytyrë. Ai kupton që diçka nuk po shkon mirë. « Po në pesë..... » Vajzës i merret fryma nga e qeshura. « Pesë është muaji, i përgjigjem. Ditëlindja ime është në maj, vetëm një javë pas tëndes, e cila është në fund të prillit. »

Varg...

2008-09-20T20:20:00.000-07:00

Po më kalbet në tru ky varg

si gozhdë e ngulur në mish të butë…

S’kam kohë ta lind…

s’kam kohë ta vdes…

s’kam kohë ta perëndoj në det

atë copëz hëne të kripur

që na spërkaste në breg

me shkumbë drite

në të ngrohtat netë

ndërsa unë vjedhurazi

t’i vidhja vargjet nga vështrimi

e gjerdan rruazash

për sytë e pasyrës i beja…

Nga brënda

2008-09-11T18:26:00.000-07:00

Në qoshe të oxhakut lodhja këmbëkryq
tespijet e ditëve numëron në duar
vitet e drunjtë flakërojne në vatër,
përqeshin dëborën me gjuhëzat…

Kupolës së pagojë të tavanit
shtëllungat e mendimeve venë e vinë,
copëra vargjesh që nuk u shkruan kurrë
në çengelë hijesh varur rrinë në mur…

Gishtrinjtë mjeshtërore vizatojnë ngadalë
pjesë të gdhëndura, udhëza të së nesërmes...
Si push’i luleve të plepit në pranverë
që zenë vënd në të syrit kënd.

Lëkura s’më rri mirë, a s’më bën
ndjehem ngushtë brënda vetes time
mbërthyer në këte burg të mishtë
që vrimat e skeletit mbyll puthisur…

Po s’di nga fryn një puhizë e ngrohtë
dhe gjuhëzat e zjarrit i mban ndezur
mbi supet e lëmuara kësaj nate bien
flokë dëbore me lule plepi mpleksur…

Udha e Qumeshtit

2008-08-04T19:42:00.000-07:00

Mblodhi në një gjimbajtëse gjirin e saj të bollshëm dhe të varur dhe pastaj mbi të veshi një bluzë puplin të bardhë. Duhet të dukej e rregullt në ditën e parë të punës. Vitet që kishte ndenjur në shtëpi, nuk i kishte kushtuar shumë kujdes pamjes së jashtme dhe mbajtjes së trupit në formë. Qëllimi i saj kishte qënë rritja dhe mirëmbajtja e vajzave të saj. Ato kishin qënë gjithçka, jeta dhe gëzimi i saj. Por tani ato po rriteshin dhe asaj i duhej të punonte që të plotësonte të ardhurat që sillte në shtëpi i shoqi nga puna e tij. U fut në dhomën e tyre dhe i pa tek flinin në shtretërit prej druri. Nuk u afrua ti puthte nga frika së mos i zgjonte. Krehu drejt flokët dhe u nis.Qyteti i vogël po zgjohej dhe gjysëm i përgjumur po pinte kafenë e mëngjesit e nisej për në punë me sytë e pangopur. Ajo banonte në qoshe fare, ngjitur me korijen, aty ku shpesh shkonte dhe mblidhte thana me vajzat e saj. Thana të kuqe të cilat i bënte prevede dhe i shiste në treg. Ashtu ishin dhe buzët e tyre të njoma, të kuqe dhe lëkura e fytyrës e butë dhe e lëmuar. E ndiqnin pas kur shkonte në korije kur gatuante apo bënte punë. Kur ishin të vogla sapo filluan të ecnin, mbaheshin pas cepit të fustanit të saj dhe ajo i tërhiqte nëpër shtëpi.

Mori autobuzin që të çonte në qëndër. Nuk kishte shumë njerëz. Në karrigen përbri saj qëndronte një grua me një fëmijë rreth një vjeç. I bardhë, me flokë të buta kaçurrela bjonde përgjumej dhe ai në prehërin e të ëmës. Pastaj papritur u ngrit në gjunjë dhe iu kacavirr të ëmës në gjoks duke i futur duart nën bluzë dhe duke zgjatur buzët e njoma. Kishte etje. Ajo e shtyu dhe u përpoq ta ulte në prehër por ai iu ngjit me keq. Kërkonte të zbërthente dhumshëm bluzën e së ëmës me duart e vogla. Ngulmonte me një këmbëngulje instiktive pothuajse të egër. Ajo u dorëzua , hapi bluzën dhe nxorri jashtë majën e gjoksit. Fëmija mbërtheu thithkën me buzët e buta. Ajo u rrënqeth. E dinte së si lëvizte tani qumështi nëpër damarët e trupit dhe grumbullohej në gjoks për të rrjedhur në gojën e njomë të vogëlushit. Ajo lloj ndjesie e paharrueshme, më e ëmbla gudulisje, vrapi i marrë i rrjedhës, dhe çlirimi në majat e gjoksit si shpërthim triumfi, tronditja e brigjeve të rrjedhës deri në tabanin e poshtëm, ndjenja e ngrohtë dhe e ëmbël që mbushte qënien e vogëlushit. Papritur u ndje e mbushur. Kafshoi pak buzën e poshtëme dhe ktheu kokën mënjanë. Njerëzit nuk shikonin, njerëzit nuk flisnin për këto. Kishte lexuar që një nënë e kishin arrestuar sepse kishte pozuar dhe dalë fotografi me gjoksin në gojën e fëmijës dy vjeç dhe e kishin larguar disa muaj nga fëmijët duke e akuzuar për inçest. Gratë nuk tregonin kurrë për mrekullinë e rendjes së qumështit, për mrekullinë e prekjes së buzëve të njoma. Por ajo i dinte mirë të gjitha këto. I kishte mbërthyer të gjitha dhe i mbante brënda saj. Fëmijën e zuri prap gjumi. Thithka i shkau nga goja dhe dy pika qumësht i ranë mbi faqe. Gruaja futi gjoksin brënda me ngadalë. Vogëlushi psherëtiu në gjumë i ngopur me lumturi. Kishte kohë që vajzat e saj nuk kishin më moshën e këtij vogëlushi. Njëra shkonte në klasë të dytë ndërsa tjetra do futej në shkollë vitin që vjen. Po fëmijë ishin dhe ato. Fëmijët janë gjithmonë fëmijë për prindin.

Lokali ku do punonte ishte pothuajse në qënder të qytetit të vogël. Një kafene moderne ku mblidheshin dhe kalonin orët shumica e nënpunësave të lartë të qytetit me të dashurat e tyre. Një mik i burrit e kishte rregulluar që ta merrnin për të larë filxhanat dhe pjatat mbas banakut. E çrëndësi kishte. Mjaft që të çonte ca të ardhura në shtëpi. Dyqanet po ngrinin qepallat e qepenta një nga një. Ajo shikonte kureshtare përmes syve të tyre. Kaq kohë që shkonte në qytet vetëm për të shitur prevedenë në treg apo për të bërë pazare vetëm në disa dyqane të caktuara. Njerëzit po mbushnin rrugët. Meshkuj që dilnin nga shtëpitë dhe merrnin makinat e tyre të parkuara anës rrugës, femra të pispillosura me gjysmën e gjoksit jashtë. Me gjysmën e gjoksit jashtë... gjokse të ndryshme femrash, të bëshme, të vogla, të varura, madhështorë. Vitrina përmes së cilës ato tentonin të ndillnin mashkullin. Gjoksi i saj ishte i butë dhe i lëshur, janë enët e qumështit, i thoshtë vajzave sa herë që pyesnin.

Në derën e lokalit u afrua e ndrojtur dhe kërkoi me emër personin tek i cili e kishin rekomanduar. Ai e prezantoi menjëherë me vendin e punës dhe i tregoi shpejt e shpejt çfarë do bënte gjatë ditës. « Kjo eshtë Lina » i tregoi banakieren e re. Ishte e bukur e njomë dhe e freskët, me vështrim mospërfillës, të vetëdijshëm për bukrinë që zotëronte. Kishte një trup të hajthëm, të hollë e të gjatë me një gjoks të hatashëm. Lëvizte me shkathtësi nëpër banak merrte porositë dhe servirte. Përthithte atë pjesë të vështrimit lakmitar të klientëve, që e bënte të ndihej mirë dhe të lulëzonte dhe nxirrte jashtë pjesën tjetër. Fjalëve të hedhura aty këtu nga klientët, u përgjigjej shkurt me zgjuarsi duke ndezur më keq lakminë e tyre. Ia nguli sytë formave të rrumbullakta të dallueshme aq mirë nën bluzën e saj të hapur në gjoks. Ç’flokë. Të drejta si pendë korbi. Flokët e saj po e humbnin shkëlqimin dalëngadalë ashtu si dhe sytë e zbehtë. Lodhja po e kapllonte nga qëndrimi në këmbë. Hera herës hidhte vështrimin dhe shikonte klientët në sallë. Të veshur shik, klientë të klasit të parë. Herë vinin aty për të përfunduar marrveshje biznesi dhe herë thjesht të pinin ndonjë kafe me të dashurat e tyre. Ato ishin të reja, mbaheshin me të madh, ecnin të tendosura me gjoksin përpara. Nuk kishte ecur kurrë kështu. Kishte qënë një vajzë e thjeshtë, jo shumë e kërkuar nga meshkujt të cilët nuk mund tia lexonin pasionin dhe dëshirat nën lëkurën e ashpër dhe sytë e palexueshëm. Po ajo i kishte të gjitha këto brënda saj. Ndjente dhe ajo si gjithë të tjerat dhe ndoshta dhe më shumë së ato. Ajo lëkura e ashpër në dukje drithërohej nga çdo prekje dhe ato sytë e palexueshëm lëshonin shkëndija. Kishte dhe ajo kënaqësitë dhe dashuritë e saja. Le të ecnin ato me gjoks përpara duke shkundur të mbrapmet. Po shkonte ora që duhet të linte punën. Mezi po e priste. Kishte kaluar një kohë kaq e gjatë pa parë vajzat e saja. Banakierja tjetër që ndrronte turnin tashmë kishte ardhur. Hoqi përparësen dhe bëri për nga korridori i ngushtë ku kishin dollapet në të cilat vendosnin rrobat dhe çantat. Diku aty tutje pa shpinën e Linës të harkuar mbështetur në mur. Koka pak e varur mbrapa dhe sytë e mbyllur përgjysëm nga kënaqësia. Ngjitur me siluetën e saj pa trupin e të dashurit të saj. Mendoi të kthehej njëherë, por ndjesia e papërballueshme për të shkuar në shtëpi e detyroi të vazhdonte përpara. I shquante ata sa më shumë që afrohej. Ai i kishte ulur rripat e bluzës dhe i puthte gjoksin e saj të mrekullueshem si dy pjepra. Ia përkedhelte me dorë dhe i thithte thithkat. Ajo u rrënqeth përsëri. Ndjeu gjoksin ti forcohej. Tentoi të udhëtonte pas në kohë, në skutat më të errta të kohës, larg tepër tepër larg. Donte të zbulonte nësë ishte bërë vallë gjoksi për të ushqyer apo për kënaqësi seksuale. Kush e kishte mësuar atë mashkullin e parë, Adamin që të prekte gjoksin e Evës ? Ia kishte prekur gjoksin para se ajo të lindëte fëmijën e parë, apo pasi ajo lindi ? Mos kishte dashur vallë të provonte atë që provonte bebja e tyre i parë dhe pastaj fëmija pasi ishte rritur kishte dashur të gjente nënën tek gruaja dhe gruaja fëmijën tek burri ? Nga vinte dhe ku shkonte vallë udha e qumështit? "Janë enët e qumështit... janë enët e qumështit". Kaloi me shpejtësi pranë tyre duke dihatur, mori çantën pa kthyer kokën doli me vrap përjashta dhe hipi në autobuzin e rradhës për të shkuar në shtëpi. Trupi i ndizej dhe gjoksi i rëndonte. Ato buzët e njoma që prekin gjoksin, rrugëtim i rrjedhës nga këmbët krahët supet për tek qënia tjetër, ndjesia e prekjes së lëkurës. Çfarë vallë tjetër veç qumëshitit i kalon fëmijës në gojë në ato momente? Kjo duhet të ishte e pafund. Nuk duhet të mbaronte, nuk duhet të mbaronte.

Në shtëpi vajzat e prisnin me padurim. U ul e lodhur në divan dhe ato e rrethuan të dyja me përkëdhelira. Vajza e madhe iu kacavirr pranë veshit : « Do ma japesh atë ? Dua... » U shtri, mbështeti kokën në prehërin e së ëmës dhe e pa me sytë lutës. Ajo nuk foli, futi duart poshtë bluzës, ngriti sutjenin dhe nxorri gjoksin e saj të varur të mbushur plot me qumësht. Vajza zgjati kokën e etur dhe kenaqësia rrodhi nga trupi i nënës në atë të fëmijës. Ajo rrugëtoi përsëri në origjinë, atje ku njerëzit janë të çliruar të egër, si një rrjedhë ujvare në një pyll të virgjër.

Pa emër.

2008-07-25T18:41:00.000-07:00

Hundë e profilit

pikon mërzi.

Pa emër shprehja…

i mungojnë sytë...

M’i bëj, të lutem

gërshet mendimet

filloje nga maja

e poshtë mbi qafë…

shpështilli prapë

…Më sjellin vapë.

Mërzi e profilit

varet mbi gushë.

Prap gjëra të varura ?- më pyet ajo

Unë prap buzëqesh ngadalë…

përgjigjen pa emër

nuk di ku t’ia var.

Një diell i verdhë

që nuk djeg aspak

përtueshëm lëpin mëngjeset

tinëzisht përvidhet darkave

………………………….

Në gjysmën e errët të hënës time

U kam vëne emra të gjitha vrragave.

E çuditëshmja Muza ime

2008-07-09T17:17:00.000-07:00

Muza ime më merr për dore

në ca rrugëza të ngushta më shpie,

kundërmon era e plehrave

e biskotave të sapo pjekura

dhe ndrisin gurët e kalldrëmit.

Këmbet i ka të gjelbërta.

Të holla si fije gjineshtre.

Më tregon barkun e rrumbullakët

qesh me kërthizën

dhe me një gropë të hapur nën të

që unë kam frikë ta shoh…

Ka sytë kureshtarë

të një fëmije të sapolindur

që një dritë djallëzie ia mbush

sa herë më sheh të pengohem

në kapicat e mbetjeve njerëzore.

I ka të kaltra flokët

me aromë mimozash

përzjerë…

Në fytyrë m’i përplas

era që luan me to…

Muza ime është lakuriqe…

Paturpësisht më tregon me gisht

pjesët e trupit një nga një

dhe gropëzen e errët nën bark

që unë nuk dua ta shoh...

Fustani i ri

2008-06-22T03:49:00.001-07:00

Virginia Woolf

Kur Mabel po hiqte pelerinën filloi t'i shkojë në mëndje dyshimi që diçka nuk shkonte mirë, ndërsa znj. Barnet, ndërkohë që i mbante pasqyrën, prekte furçat e flokëve duke tërhequr kështu vemëndjen e saj, ndoshta jo në mënyrë të dukshme mbi të gjitha paisjet për rregullimin dhe trajtimin e flokëve, tualetin e fytyrës, rrobat që ndodheshin në tavolinën e veshjeve, konfirmonte dyshimin që diçka nuk ishte ashtu siç duhej, diçka nuk ishte krejtësisht në rregull, ndjesi që rritej e rritej dhe ndërsa ajo zbriste shkallët i dukej sikur kjo ndjesi bëhej gjithnjë e më e fortë, dhe krejtësisht e bindur për këtë, ndërsa përshëndeste Clarissa Dalloway, shkoi drejt e në fund të dhomës , në një qoshe jo shumë te dukshme ku varej një pasqyrë dhe u pa. Jo! Diçka vërtet nuk shkonte. Dhe menjëherë i gjithë mjerimi të cilin gjithë kohën përpiqej që ta fshihte, pakënaqësia e thellë – ndjesia e të qënurit inferiore karshi njerëzve të tjerë që e kishte pasur që fëmijë - e përfshiu të tërën, në mënyrë të pamëshirshme, të pakthyeshme, me një intensitet të cilin nuk mundi ta mposhte dot ashtu si bënte kur ngrihej natën në shtëpi, duke lexuar Borrow ose Scott; por ah, tërë këta burrat dhe tërë këto gratë atje të gjithë ishin duke menduar tani – “ Çfarë paska veshur Mabel kështu? Çfarë dordoleci që duket! Çfarë fustani i neveritshëm!” - qepallat e tyre përpëliteshin, ndërsa ngjisnin shkallët dhe pastaj i mbylleshin fort mbi sy. Ishte pikërisht kjo papërshtatshmëria e saj e ndyrë; mungesa e kurajos; ky gjaku i saj i poshtër, i holluar që e depresonin. Përnjëherësh tërësia e dhomës ku për orë të tëra, kishte bërë plane me rrobaqepësen e vogël se si do dukej më mirë, iu duk e ndyrë, e pështirë; dhe salloni saj i pritjes një gjë e vjetëruar, me atë vetë të fryrë në boshësi, tek prekte letrat në tavolinën e sallonit duke thënë me mëndjemadhësi “uf çfarë mërzije!”- e gjitha kjo tani i dukej tmerrësisht qesharake, e pavlerë dhe provinciale. E gjitha ishte shkatërruar tërësisht në mënyrë të paevitueshme, shpërthyese, pikërisht në momentin që ajo mbërriti në sallonin e pritjes se znj. Dalloway.
Ajo kishte qënë e ulur dhe po pinte një kupë çaj në atë mbrëmje kur ftesa e znj, Dallway kishte ardhur dhe natyrisht, kishte menduar që ajo nuk do mund të shkonte me nje veshje moderne. Biles as që mund t'i shkonte në mënd një gjë e tille- modernja donte të thoshte, prerje, stilim, donte të thoshte të paktën tridhjetë guineas - po pse të mos tregohej origjinale të paktën ? Ishte ngritur menjëherë në këmbë dhe kishte marrë një revistë të vjetër mode të mamasë së saj, një revistë me modën Parisiane të kohës së Mbretërisë, dhe kishte menduar se sa më të bukura, më dinjitoze, dhe më femërore ishin gratë e asaj kohe, dhe kështu kishte vendosur – oh çfarë budallallëku - të provonte të bëhej si ato, duke fryrë veten e saj, në vend të një pamje modeste vërtet të modës së vjetër por mjaft joshëse, ajo e kishte lëshuar veten, pa pikën e dyshimit në një orgji narcistike e cila meritonte të ndëshkohej, dhe ja se ku kishte përfunduar e veshur në këtë mënyrë.
Por ajo nuk kishte pasur guximin të shihej në pasqyrë. Nuk do kishte mundur të përballonte dot gjithë atë tmerr – fustanin e mëndafshtë me ngjyrë të verdhë të zbehtë të një mode idiotësisht të vjetër, me fund të gjatë dhe mëngë të larta me rripin e mesit dhe gjithë ato gjërat e tjera që dukeshin aq joshëse në librin e modës, por jo tek ajo, jo në mes të gjithë këtyre njerëzve të zakonshëm. Po i dukej vetja si një manekine, e vendosur në një sallë, ku të rinjtë ngulnin gjilpërat në të.
“ E dashur, je bërë kaq magjepsëse!” i tha Rose Shaw, duke e parë nga maja e kokës deri tek majat e gishtave, me atë mbledhjen ironike të buzëve që ishte krejtësisht e pritëshme - Rose për veten e saj ishte veshur sipas modës së fundit, pikërisht ashtu si visheshin gjithmonë edhe të tjerët në atë sallë.
Jemi të gjithë si mizat që përpiqen të dalin duke u zvarritur në buzë të një tasi, mendoi Mabel, dhe filloi ta përsëriste këtë frazë sikur të donte të kapërcente veten e saj, sikur po përpiqej të gjente formulën magjike për të çbërë gjithë këtë dhimbje, për ta bërë atë sa më të durueshme. Në momentet e agonisë së saj, papritur i vinin në mëndje thënie nga Shekspiri, rreshta nga libra që i kishte lexuar kohë më parë dhe ajo i përsëriste dhe përsëriste. “Miza që përpiqen të dalin duke u zvarritur”, përsëriti me mënd. Nëse ajo do mund ta përsëriste këtë aq shume sa ta bënte veten e saj t'i shikonte mizat, do bëhej e pandjeshme, e ftohtë, e ngrirë, e hutuar. Ja po i shikonte... mizat duke u zvarritur në një tas me qumësht me krahët e lagura të ngjitura pas trupit, dhe tendosej e tendosej ( duke qëndruar para pasqyrës, dhe duke dëgjuar Rose Shaw) ta bënte veten e saj të shihte Rose Shown dhe të gjithë të tjerët rrotull si miza, të holla, të pakuptimta, që përpiqeshin ta nxirrnin veten e tyre nga ndonjë vënd apo ta fusnin në ndonjë vënd, miza që mezi zvarriteshin. Por nuk po mundte t'i shikonte kështu, ose me saktë nuk po mundëte të shikonte kështu të tjerët. Ajo mund ta shihte veten e saj kështu,- ajo ishte një mizë, ndërsa të tjerët ishin pilivesa, flutura, insekte të bukura që vallëzonin, flatronin, dilnin mbi sipërfaqe, ndërsa ajo vetëm ajo tërhiqte veten mundimshëm për të dalë nga tasi. ( Zilia dhe mëria, veset më të neveritshëm, ishin krye fajet e saja).
“ E ndjej veten si një mizë të vjetër , pa shije, të plakur, tmerrësisht të zymtë” foli duke e bërë Robert Haydon të ndaloje hapat për ta dëgjuar se çfarë po thoshte. E nxorri nga goja këtë fraze të varfer të dobët e gjunjëdridhur vetëm për të siguruar edhe njëherë veten e saj , për të shfaqur kështu edhe njëherë se sa e pavarur dhe sa mëndje mprehtë ishte ajo, që nuk ndjehej aspak si fundi i gjithçkaje. Dhe natyrisht, Robert Haydon, u përgjigj me diçka, krejtësisht të sjellëshme, krejtësisht të pasinqertë, të cilën ajo e pa tejpërtej menjëherë, dhe pasi ai kishte ikur i tha vetes, ( përsëri shprehje e marrë nga një libër), “ Gënjeshtra, gënjeshtra, gënjeshtra!”
Një festë i bën gjërat ose tepër reale ose aspak reale, mendoi ajo; për një fraksion të sekondës, pa thellë në zemrën e Robert Haydonit; ia pa gjithçka tejpërtej. Pa të vërtetën. KJO ishte e vërteta, ky sallon pritje, ajo vetë ndërsa të tjerët ishin të rremë. Dhoma e vogel e rrobaqepësisë së znj. Milan ishte e vërtete edhe pse ishte tmerrësisht e nxehtë, e rrëmujshme dhe e ndyrë. Mbante erë rrobash dhe lakre të zjerë ; dhe përsëri, kur Znj. Milan i kishte dhënë pasqyrën në dorë, dhe ajo kishte parë veten të veshur me atë fustan, të sapo përfunduar, një rregëtimë e jashtëzakonshme kënaqësie i kishte përshkuar zemrën. Ishte mbushur me dritë dhe ishte shpërndarë nëpër ekzistencë. E çliruar nga meraku dhe nga rrudhat, ja se ku kishte qënë aty pikërisht ajo që ajo kishte ëndërruar të ishte – një grua e bukur. Ishte parë vetëm për një sekondë (ajo nuk guxonte të shikohej për një kohë të gjatë në pasqyrë, por znj Milan dëshironte të dinte gjatësinë e fundit), dhe ja ku e kishte parë vetveten, rrethuar me një kornizë me dru të kuq, e bardhe në gri, me një buzëqëshje misterioze, vajze joshëse, qëllimi i vetvetes, shpirti i vetvetes; dhe nuk ishte vetëm pëlqimi i vetvetes, nuk ishte vetëm narcizmi ai që e bënte të mendonte mirësisht, butësisht dhe vërtetësisht. Znj Milan tha që fundi nuk do dukej mirë nëse do ishte më i gjatë; dhe fundi, tha prap znj Milan duke rrudhur ballin, duke marrë parasysh gjithë njohuritë e saj rreth kësaj çeshtje, do duhej të ishte më i shkrutër, dhe ajo ishte ndjerë krejt papritur, ndershmërisht, plot dashuri për znj. Milan, me nje dashuri shumë më të thellë për znj Milan se sa për çdo njeri tjetër në botë,- dhe sa nuk kishte qarë nga keqardhja që znj. Milan për pak sa nuk ishte zvarritur në dysheme duke mbajtur në goje gjilpërat me kokë me fytyrën të skuqur dhe sytë e kërcyer – që një qënie njerëzore mund tia bënte këtë një tjetre dhe ajo i kishte menduar edhe ata të gjithë thjesht si qënie njerëzore edhe veten e saj duke shkuar në festë edhe znj Milan që zbulonte kafazin e kanarinës nga mbulesa, dhe që e linte atë të kapte një kokër liri midis buzëve të saj, dhe vetëm mendimi për këtë, për këtë anë të natyrës njerëzore të tolerancës të saj dhe të forcës për mbijetesë të të qënit e kënaqur edhe mes mjerimit, lakuriqësisë, ndyrësisë, që i rrethonte… këto kënaqësi të vogla ia kishin mbushur sytë me lot.
Ndërsa tani, të gjitha këto ishin zhdukur. Fustani, dhoma, dashuria, mëshira, pasqyra në kornizë, kafazi i kanarinës- të gjitha ishin zhdukur dhe ja ajo ishte gjëndur përsëri aty në qoshen e dhomës së pritjes së Znj. Dalloway, duke vuajtur torturën, e shkundur fort nga realiteti.
Por a nuk ishte një papërfillshmëri, dobësi, dhe mëndjengushtësi që të bëheshe merak për këto gjëra në moshën e saj me dy fëmijë, që të ishe akoma kaq tërësisht e varur në opinionin e njerëzve të tjerë dhe të mos kishe parime dhe bindje te tuat, të mos ishe e aftë t'u thoshe një fjalë njerëzve të tjerë ashtu siç ka thënë dikush, “ Ja Shekspiri! Ja vdekja! Ne jemi të gjithë brumbuj, mbledhur në biskotën e kapitenit” - apo çfarëdo gjëje tjetër që njerëzit thonë në të tilla raste.
I qëndroi përballe vetes së saj në pasqyrë, çukiti me dorë supin e majtë, në mënyrë te tillë që ra në sy, sikur një tufë shtiza të ishin hedhur në fustanin e saj të verdhë nga të gjitha anët. Por në vend që të dukej e frikësuar apo tragjike, siç do kishte bërë Rose Shaw- Rose do ishte dukur si Boadice – ajo ishte dukur e budallallepsur dhe e ndërgjegjëshme, ishte zgërdhirë si një gjimnaziste dhe kishte ecur me supe të mbledhura nëpër dhomë, në mënyrë krejt tinëzare, sikur të ishte një këlysh i rrahur, kishte qëndruar pastaj dhe kishte parë një pikturë, që nuk ishte gjë tjetër veç se një grafikë e zakonshme. Sikur të kishte ardhur në festë për të parë pikturën! Të gjithë e dinin pse e bënte këtë ajo - e bënte nga turpi dhe poshtërimi.
“Tani miza është brënda në kupë të qumështit » foli me vete, « drejt e në mes, dhe nuk mund të dali dot jashtë ndërsa qumështi, » mendoi duke vështruar e ngrirë pikturën, “ ia ka ngjitur të dyja krahët me trupin.”
“ Është kaq jashtë mode”, i tha Charles Burtit, duke e penguar ( gjë të cilën ai e urrente) kur ai ishte drejtuar ti fliste dikujt tjetër.
Ajo donte të thoshte, ose të paktën u përpoq ti mbushte mëndjen vetes që donte të thoshte, që ishte ajo piktura atje që ishte jashtë mode dhe jo fustani i saj. Dhe qoftë edhe një fjalë e vetme aprovimi, një fjalë e vetme afeksioni, nga Charles, do kishte bërë një goxha ndryshim pozitiv tek ajo në atë çast. Nëse ai do kishte thënë diçka si për shëmbull “ Mabel, ju dukeni e magjishme sonte!” sikur të kishte thënë diçka të tillë, vërtet që do kishte ndikuar në jetën e saj. Por në këtë rast asaj do ti ishte dashur të ishte e vërtetë dhe direkte. Charles natyrisht, nuk tha asgjë të këtij lloji. Ai ishte vetë ligësia. Kishte gjithmonë aftësinë ta shikonte tjetrin tej për tej, sidomos nëse dikush ndjehej vecanërisht keq, i pavlerë apo budalla. “Mabel paska veshur fustan të ri!” tha ai dhe miza e shkretë ishte tani absolutisht e dukëshme mu në mes të kupës. Në të vërtetë ajo besonte, që atij do i ishte bërë qefi nëse do e shikonte atë të zhytej. Ai nuk kishte zemër, nuk ekzistonte mirësi në thellësi të tij, por vetëm një celofan miqësie. Znj Milan ishte shumë me e vërtetë se ai, shumë më e mirë. Eh, sikur njeriu të ndjente vetëm këtë dhe të qëndronte vetëm me këtë ndjesi gjithmonë. « Po pse, » pyeste ajo veten - duke i replikuar Charles me aq pacipëri, sa e bëri atë të mendonte që ajo i kishte kaluar kufijtë e arsyes, ose ishte e « shqetësuar » siç ia vuri emrin ai ( « apo jeni e shqetësuar ? » e kishte pyetur ai dhe kishte shkuar të tallej me të, tek një grumbull tjetër grash pak më tutje)- « Po përse vallë, » pyeti ajo veten e saj, «unë nuk mund të jem krejtësisht e sigurt që znj Milan është në rregull dhe Charles nuk është, dhe t'i qëndroj fort këtij mendimi, të ndjehem e sigurt për atë që ndodhte me kanarinën si dhe për keqardhjen dhe dashurinë dhe të mos fshikullohem në sekondë nga të gjitha anët duke ardhur në këtë dhomë plot me njerëz ? »
Por gjithmonë në momentet më kritike, shfaqej përsëri ai karakteri i saj i neveritshëm, i dobët, i lëkundur, që kurrë nuk kishte qënë i interesuar seriozisht për studimin e molusqeve, për etimiologjinë, botanikën, arkeologjinë, prerjen mes për mes të patateve dhe studimin e mbirjes së tyre, si Mary Dennis, si Violet Searle.
Pastaj iu desh edhe znj. Holman, që duke e parë që po rrinte e vetmuar, erdhi si për t'ia shtuar akoma më shumë mërzinë. Natyrisht, një gjë e tillë si psh. fustani i Mabel, nuk mund të vihej re nga znj. Holman, me familjen e saj që gjithmonë ose do rrokullisej poshtë shkallëve ose do kishte ethet e kuqe. Do mundej vallë Mabel t'i thoshte asaj që nëpër Elmthrope gjithmonë lihej të shëtitej në Gusht apo Shtator? Oh, ishte një bashkëbisedim që në mënyrë të padiskutueshme e kishte mërzitur ! - I ngriheshin nervat kur e trajtonin si një agjent shtëpishë ose si një postier, vetëm për ta përdorur. I dukej vetja krej pa vlerë, kjo ishte e gjitha, mendoi , duke u përpjekur të zhvaste ndonjë gjë për të qënë, ndonjë gjë reale, ndërkohë që përpiqej të përgjigjej me ndjeshmëri rreth banjos, rreth problemit në qoshen e jugut, dhe ujit të ngrohtë në katin e sipërm të shtëpisë; dhe gjatë gjithë kohës ajo vazhdonte të shikonte fragmete të vogla të fustanit të saj të verdhë në pasqyrën e rrumbullakët, e cila e tregonte ate pjesë pjesë në përmasat e vrimave të lidhëseve apo të një larve; dhe ishte e çuditëshme të mendoje se sa shumë poshtërim dhe agoni, neveri të vetvetes dhe mundim, ulje e ngritje pasionante të ndjesive përmbahej në secilën nga ato copëza me përmasat e një qindarke. Dhe çfarë ishte akoma më e çuditëshme, kjo gjëja, kjo Veshja Mabel, ishte e shkëputur, krejtësisht, ne botën e saj dhe megjithëse znj. Holman ( pulla e zeze) ishte duke u zgjatur drejt saj dhe po i tregonte se si djali i saj i madh kishte sforcuar zemrën duke vrapuar, ajo e shihte edhe atë, krejtësisht të ndare në copëza në pasqyrë, dhe megjithëse ishte e pamundur, që ato pullat e zeza, që përkuleshin në drejtim të saj dhe bënin me shenja, të mund t'i bënin pullat e verdha, që ishin ulur aty në vetmi, përqëndruar në vetvete, që të ndjenin atë që pullat e zeza ndjenin, ato prap se prap përpiqeshin ta bënin këtë.
“ Është kaq e pamundur t'i mbash urtë djemtë”- kjo ishte gjithë sa ajo mundi t'i pergjigjej.
Dhe znj. Holman, e cila ngaqë nuk mund të gjente kurrë simpati të mjaftueshme sa ç'kërkonte, zhvaste çdo gjë të vogël me makutëri, sikur të ishte e drejta e saj ( ajo meritonte shumë më tepër por vajza e saj e vogel sapo kishte zbritur nga shkallët dhe kishte një enjtje në nyjen e gjurit) e kishte marrë këtë përgjigje të mjerueshme dhe e kishte parë me dyshim pa qejf, si të ishte një gjysëmqindarkë kur pritej të ishte një qindëshe, dhe e kishte hedhur në çantën e saj, sa e ligë dhe kurnace që ishte bërë kjo botë , kohë të vështira kishin ardhur, tepër të vështira; Znj. Holman kishte berë më tutje, me shpirt të copëtuar për shkak të vajzës së vogël me nyjen e enjtur. Ah, kjo ishte tragjike, kjo makuteri, kjo kërkesë e qënieve njerëzore, që si një rresht patash të egra, duke krakaritur dhe përplasur krahët kërkonin simpati – ishte tragjike, të mendoje se si dikush e kishte ndjerë këtë dhe thjesht pretendonte që nuk e kishte ndjerë kurrë.
Por sonte nën atë fustan të verdhë ajo nuk mund të shtrydhte jashtë as edhe një pikë të vetme; e donte për vete të gjithën për vete. E dinte ( ajo vazhdonte të shikohej dhe shikohej në pasqyrë e zhytur në një pellg blu të frikshëm që e bënte edhe më të dukshme) që ajo ishte e mallkuar, e refuzuar, e lënë ashtu në izolim, për shkak se ishte një krijesë e dobët dhe e urryer; i ishte mbushur mëndja që fustani i verdhë ishte një shpagim plotësisht i merituar, biles edhe nëse do ishte veshur si Rose Show, me një fustan aq të këndshem të blertë, të ngjitur pas trupit me rradhë pupalsh te buta mjellme në të, prapë se prapë ajo do e meritonte ndëshkimin; nuk kishte shpëtim për të - asnjë lloj shpëtimi të vetëm. Por në fund të fundit nuk ishte faji i saj. Ishte të qënët e një nga dhjetë pjestarët e familjes së saj; asnjëherë nuk kishin pasur mjaft të holla… gjithmonë tërhiq e mos këput… nëna e saj që mblidhte kavanoza të mëdhenj… linoleumi në buzë të shkallëve i ronitur dhe tragjeditë e vogla të shëmtuara familjare njëra pas tjetrës - jo ndonjë gjë katastrofike… ferma e deleve e rrënuar, gjithsesi jo krejtësisht… vëllai i saj më i madh i martuar me një rrang poshtë të tyrit, po jo shumë më poshtë - pa ndonjë romancë, asgjë ekstreme për ta. Ata trajtoheshin me respekt në zonën turistike në bregdet; Pothuajse në çdo njërën prej ngastrave mund të gjeje një hallë të saj, që flinte brënda në ndonjë shtëpizë me ballin jo krejtësisht nga deti. Të njëjtën gjë kishte bërë edhe ajo - ajo ishte tamam si hallat e saja. Në të gjitha ëndrrat e saj për të jetuar në Indi, martuar me një hero si për shembull Sir Henry Lawrence, me ndonjë themelues mbretërie ( edhe tani vizioni i një indiani me çallmë e mbushte me ndjesi romantike), ajo kishte dështuar tërësisht. Ishte martuar me Hubertin, me punën e tij të sigurte të asistentit të përhershëm në Gjykatë, ata arrinin të menaxhonin kështu një shtëpi mjaftueshmërisht të vogël, pa ndonjë shërbyese për të qënë, mish me patate në përgjithësi dhe kur ajo ishte vetëm… bukë me gjalpë, por tani e paskëtaj – znj Holman kishte zbritur, duke menduar për të si për degëzën më pa lëng, më antipatike që ajo kishte parë ndonjëherë, dhe jo vetëm kaq, por e veshur në mënyrën më absurde dhe do i tregonte tani të gjithëve për aparencën fantastike të Mabel - tani e paskëtaj, mendonte Veshja Mabel, e lenë vetëm në kanapenë blu, duke shpupurisur jastëkun në mënyrë që të dukej sikur po merrej me diçka, meqë nuk po shkonte të bashkohej edhe ajo me Charles Burt dhe Rose Show që po krakarisnin si laraskat dhe ndoshta ishte ajo objekti i të qeshurave të tyre, aty anës vatrës – tani e paskëtaj, ja se ku i erdhën në mëndje ato momentet e saj të këndëshme, leximi i librit në shtrat natën e kaluar , ose poshtë në breg të detit herët në agim, nëpër rërë nën diellin e mëngjesit, për Pashkë – prit të kujtohej pak – një tufë e madhe e zbehtë shqope qëndruar e mbledhur si shigjetat në këllëf dhe e dretjtuar përkundrejt qiellit, që ishte bojeqielli si një veze e lëmuar kineze, kaq i tërhequr, kaq i fortë, dhe pastaj melodia e valëve – “Hush, hush,” përshpërisnin ato, dhe zërat e fëmijëve që pllaquriteshin – po, këto ishin momente të bekuara dhe aty ajo prehej, ndjehej në duart e asaj Perëndeshës që ishte e gjithë bota; vërtet Perëndeshë shpirtfortë, por ama shumë e bukur, ndjehej si një qëngj i shtrirë në altar ( ajo mund të mendonte të tilla gjëra qesharake sa të donte për sa kohë që nuk i thoshte me zë të lartë dhe asnjë nuk i dinte). Me Hubertin gjithashtu, ndonjëherë kishte momente krejt te papritura – ( duke prerë mishin e qingjit për drekën e së dielës, fare pa ndonjë shkak, duke hapur një letër, thjesht duke u futur në dhomë) – momente qiellore këto, në të cilat ajo i thoshte vetes ( vetes dhe askujt tjetër në botë), “ Kjo është e gjitha. Pikërisht kjo që po më ndodh tani. Kjo është gjithçka!” Por mënyra tjetër e të ndjerit te gjërave ishte po aq e papritur sa dhe e para – kjo ndodhte kur çdo gjë ishte ashtu siç duhej – muzika, moti, pushimet, çdo arësye për të qënë e lumtur ishte atje – dhe prap asgjë nuk i hynte në sy. Ajo prapë nuk ishte e lumtur. Ngaqë ishte dyst, dyst fare, ja kjo ishte e gjitha.
Ja dhe mundimi i vetvetes përsëri, pa dyshim! Kështu kishte qënë ajo gjithmonë një qaramane, e dobët, një nënë aspak e kënaqëshme, një grua e lëkundur, rehatuar në një lloj ekzistence të mugëtyer me asgjë shumë të qartë apo shumë të dukëshme, ose me ndonjë gjë më të rëndesishme se tjetra, njësoj si të gjithë motrat dhe vëllezërit e saj, duke përjashtuar ndoshta vetëm Herbertin - të tjerët ishin njësoj të gjithë krijesa të varfëra me gjak të hollë që nuk bënin ndonjë gjë. Pastaj, mu në mes të kësaj jete kacavjerrëse, zvarritëse, papritur ajo ishte gjëndur në maje të kësaj dallge. Ky fluturim i mundimshëm – ku e kishte lexuar vallë atë historinë që i vinte papushim në mëndje, për mizën brënda në tas ? – kishte nisur betejën brënda saj. Po, ajo vërtet kishte pasur ato momentet. Por tani që ajo ishte dyzet, ato ndoshta do e vizitonin gjithnjë e më rrallë. Hap pas hapi ajo do humbiste aftësinë për të luftuar akoma. Dhe kjo ishte e vajtueshme! Kjo nuk mund të durohej! Kjo e bënte që të kishte turp nga vetja e vet!
Ajo do shkonte në librarinë e Londrës nesër. Do gjente patjetër atje, qoftë dhe krejt rastësisht, ndonjë libër të shkëlqyer, të dobishëm, mahnitës, ndonjë libër të shkruar nga ndonjë klerik apo nga ndonjë Amerikan për të cilin asnjeri nuk kishte dëgjuar ndonjëherë ; ose mund të shëtiste nëpër Strand dhe të rrëzohej, aksidentalisht, në ndonjë sallë ku një minakërkues ishte duke treguar për jetën në gropat e minave, dhe krejt papritur të bëhej një tjetër njeri. Të transformohej krejtësisht. Mund edhe të vishte një uniformë ; mund të quhej Motër Filanja ; kurrë më nuk do mendonte për veshjet që e mbulonin. Dhe atëhere e paskëtaj ajo do ishte krejtësisht e qartë për diferencën midis Charles Burt dhe znj. Milan dhe të kësaj dhome dhe të asaj dhome; dhe kjo do mbetej kështu ditë pas dite edhe kur ajo të shtrihej nën diell apo të priste mishin e qingjit. Kështu do të bëhej !
Kështu ajo u ngrit nga kanapeja blu dhe pulla e verdhë u ngrit gjithashtu nga pasqyra dhe përshendeti me dorë Charlesin dhe Rosen për t'i treguar që ajo nuk varej nga ato as një thërrime, pulla e verdhë u zhduk nga pasqyra dhe me të gjitha shigjetat të mbledhura në gjoksin e saj ajo bëri drejt znj. Dallway dhe tha «natën e mirë. »
« Po është akoma shpejt për të ikur » tha znj Dallway, e cila ishte gjithmonë po kaq joshëse.
« Mendoj që më duhet të iki, » tha Veshja Mabel. « Por, » shtoi ajo me një zë të dobët, të dridhur që bëhej më qesharak nga përpjekja e saj për ta forcuar, « Unë u kënaqa vërtet shumë . »
« U kenaqa , » i tha përsëri znj. Dallway, e cila e takoi tek shkallët.
« Gënjeshtra, gënjeshtra gënjeshtra ! » i tha vetes së saj, ndërsa zbriste shkallët dhe « drejt e në kupë të salcës » vazhdoi të fliste me vete, ndërsa falenderonte znj Barnet që po e ndihmonte të mbështillej rreth vetes, rretheqark dhe rretheqark dhe rretheqark, me pelerinën e saj Kineze që e mbante të veshur që prej njëzet vjetësh.

Perktheu: Merita Paparisto

Ndodhi e një ore

2008-05-24T19:53:00.000-07:00

( nga Kate Chopin)

Duke ditur që zonja Mallard vuante nga shqetësime të zemrës , u kujdesën që t’ia thonin me takt lajmin e vdekjes së të shoqit. Lajmin ia tha e motra, Josefina, e cila me gjysma fjalish po mundohej t’i binte rrotull e rrotull duke u përpjekur të mos tregonte të gjitha hollësitë.. Miku i burrit të saj, Richardi, ishte aty pranë gjithashtu. Ai kishte qenë në zyrën e gazetës, kur shërbimi informativ i aksidenteve hekurudhore kishte sjellë njoftimin , me emrin e Brently Mallardit në krye të listës së të aksidentuarve. Gjeti kohë ta konfirmonte lajmin me një telegram të dytë dhe nxitoi që të parandalonte ndonjë tjetër të njohur, më pak të kujdesshëm apo më pak të butë që mund të çonin lajmin e hidhur.
Asaj, kur e dëgjoi lajmin , nuk i ndodhi ashtu si ndodhte në shumë gra të tjera, pra një lloj paralize dhe kundërshtimi për të pranuar realitetin. Ajo shpërtheu në lotë të egër të menjëhershëm , me një ndjenjë braktisjeje në krahët e së motrës. Kur stuhia e dhimbjes u fashit shkoi dhe u mbyll e vetme në dhomën e saj. Nuk kish dashur që ndonjeri t’i shkonte pas..

Atje u ul përballë dritares në një kolltuk të rehatshëm. U lëshua në të si e goditur nga një konsumim fizik i cili pasi kishte pushtuar trupin e saj i ishte drejtuar pushtimit të shpirtit.

Shikonte majat e pemëve ,që dukeshin nga katrori i hapur para shtëpise , të cilat ishin pikuar të tëra me jetën që pranvera e kishte hedhur pa kursim mbi to. Aroma e këndëshme e frymës së pas shiut mbushte vendin.
Poshtë në rrugë një shitës ambulant reklamonte mallrat e tij. Notat e një kënge të largët, të kënduar nga një zë i panjohur, përziheshin me zërat e zbehtë, pothuajse të papërfillshëm të zogjve që cicëronin mbi çatinë e shtëpisë .

Disa copa qielli blu çfaqeshin aty- këtu mes reve që ishin stivosur njëra mbi tjetrën përballë dritares së saj. U ul me kokën lëshuar në mbështetësen e kolltukut, krejtësisht e zbrazur nga emocionet, përveç rasteve kur hera herës një ngashërim vinte nga thellësitë e grykës dhe e shkundëte, si një fëmijë që ka qarë para se ta zinte gjumi dhe vazhdon të ngashërehet edhe në ëndërr.
Ajo ishte e re, me një fytyrë të këndëshme dhe të qetë linjat e së cilës flisnin për një vetëkontroll dhe biles edhe njëfarë force të brendëshme. Por tani sytë e saj kishin një vështrim të zbrazur që drejtohej i fiksuar në njërën nga ato copëzat e qiellit blu që zbuloheshin mes reve. Nuk ishte ndonjë shkëndije refleksi por më tepër ishte një sinjal i një mendimi inteligjent të ngelur diku pezull.
Ndjente që diçka ishte duke ardhur për tek ajo dhe ajo po e priste e frikësuar.
Çfarë ishte ? Ajo nuk e dinte : ishte shumë i pakapshëm dhe i turbullt që t’ia gjente emrin. Por ajo e ndjente që vinte frikshëm që nga qielli përmes tingujve, aromave, ngjyrave që mbushnin ajrin pa arritur akoma tek ajo.

Krahërori i ngrihej dhe ulej dridhshëm. Filloi të dallonte atë gjënë që po i afrohej për ta zaptuar dhe po luftonte ta godiste e ta sprapste me vullnetin e saj që ishte po aq i dobët sa edhe dy duart e saj të holla dhe të bardha.
Kur ajo humbite sadopak mendjen, fjalë të pëshpëritura rrëshqisnin nga buzët e saj lehtësisht të hapura. Papritur ajo e shqiptoi atë përsëri dhe përsëri duke e pëshpëritur nën frymëmarrje : « E lirë, e lirë, e lirë ! » Shikimi i zbrazur dhe pamja e tmerruar që e shoqëronte u zhduk nga sytë e saj. Ato u bënë tashmë të mprehtë dhe të ndritshëm. Pulsi filloi t’i rrihte me shpejtësi dhe vërshimi i gjakut ngrohu dhe çlodhi cdo qelizë të trupit të saj.
Nuk ndaloi të pyeste veten nëse ishte apo nuk ishte një gëzim prej monstre ai që e pushtoi. Një perceptim i qartë dhe i lartë i dha mundësinë që ta përjashtonte këtë sugjerim si të mundshëm.

Ajo e dinte që përsëri do të dëneste kur të shihte duart e dashura dhe të kujdesshme të mbështjella nga vdekja ; fytyrën që asnjëherë nuk kishte parë pa dashuri mbi të, ta shihte të bërë gri nga vdekja. Por ajo kishte parë përtej këtij momenti tepër të hidhur një varg të gjatë vitesh që vinin dhe që i përkisnin asaj, absolutisht asaj. Ajo u zgjaste krahët krejtësisht të hapura në shenjë mirëseardhjeje viteve që do vinin.
Nuk do kishte asnjeri për të cilin ajo do duhej të jetonte në vitet që do pasonin. Do jetonte vetëm për veten e saj. Nuk do kishte më asnjë lloj vullneti të plotfuqishëm që do e lidhte me atë lloj pronësie të verbër me të cilën burrat dhe gratë besojnë që kanë të drejtën që të imponojnë vullnetin personal mbi krijesën tjetër. Nuk dinte nëse një këndvështrim pozitiv apo mizor bënin që mendimet të mos i dukeshin kriminale, në këtë moment të shkurtër kur mendja i ndriçohej papritur.
Dhe ajo e kishte dashuruar atë ndonjëherë. Më të shumtën e kohës nuk e kishte dashuruar. Po ç’rëndësi kishte kjo? Vallë do të mundëte dashuria, ky mister i pazbuluar, të merrej në konsideratë përpara këtij lloj posesiviteti të vetafirmimit që ajo papritur e dalloi si impulsin më të fortë të qënies së saj ?

« E lirë ! Trup dhe shpirt e lirë ! » vazhdonte ajo të pëshpëriste.
Josefina ishte gjunjëzuar para derës, me buzët mbështetur tek vrima e çelësit duke iu përgjëruar që ta pranonte brënda. «Luisa, hape derën! Të përgjërohem ; hape derën-do sëmurësh veten tënde. Çfarë je duke bërë, Luisa? Për qiell e për dhe, hape derën!”

“Ik. Nuk do sëmurem.”.
Jo, nuk do sëmurej… Ajo ishte duke pirë pikë pas pike eliksirin e jetës, nëpërmjet asaj dritareje të hapur.
Imagjinata e saj po rendte si kokërr plumbi përmes atyre ditëve që do të vinin. Ditët e pranverës, ditët e verës dhe lloj lloj ditësh të tjera që do ishin të sajat dhe vetëm të sajat. Psherëtiu në një lutje të shpejtë që jeta të ishte e gjatë. Kishte qenë jo më larg se dje, kur asaj edhe pse e mbështetur mbi një sup, jeta i ishte dukur tepër e gjatë.

U zgjat dhe i hapi derën këmbënguljes së të motrës. Në sytë i vezullonte një triumf çlirimi dhe vetja i dukej në mënyrë të pavetëdijshme si perëndesha e fitores. Ajo i hodhi dorën në bel motrës dhe të dyja zbritën ngadalë shkallët.
Rikardi ishte poshtë duke pritur që ato të vinin.
Dikush po përpiqej të hapte rezen e derës së oborrit duke e ngritur me një çelës që nga jashtë. Ishte Brently Mallard që u fut pak i lodhur nga udhëtimi, me çantën dhe çadrën shtërnguar pas vetes. Ai nuk kishte qenë në vëndin e aksidentit dhe as që e dinte që kishte ndodhur një aksident i tillë. Vështroi i çuditur të qarën pikëlluese të Josefinës dhe Rikardin që përpiqej të mbulonte me trupin e tij, pamjen e së shoqes.

Por Rikardi ishte i vonuar.
Kur doktorët erdhën , ata thanë që ajo kishte vdekur nga zemra, nga një lloj sëmundje që quhej “gëzimi që vret”.

Perktheu Merita Paparisto

Dredheza

2008-05-16T20:13:00.000-07:00

Fryn fllad i njome
pas stuhise...
Diell s'ka... eshte muzg...
myshqet trungjeve varen
si mendime te shkara
vend e pa vend...
...................................
Qetesine e marre...
Veç troku i centaureve,
neper endrra tremb...
....................................
Shpetuar nga stuhia
mbledh krahet e gjelberta...
pi eren e gjetheve...
feshferimes shuan etjen...
Rrethuar trungut tend
drejt majes driteplote
perseri rrugen e nis
dredheza...

Zhubrosur

2008-04-30T21:27:00.000-07:00

Me kane humbur te gjithe kremastaret.
Veten time
te hedhur pa kujdes
mbi krevat,
komo,
apo karrike....
nuk kam se ku ta var.

Truri,
lekura,
krahet,
kembet,
gishterinjte,
te gjithe te zhubrosur...

Dhe te nesermen ne mengjes
perseri i vesh
ashtu....
te pa hekurosur.

Jeton tek unë

2008-04-30T21:13:00.000-07:00

Mjegulla e dendur na mbështillte të dyjave, ndërsa ngjisnim rrugën në të dalë të qytetit. Ndjehesha bosh brënda meje; një boshësi e akullt, e zymtë, si ai mëngjes vjeshte. Kisha marrë me vete një çantë me ushqime dhe çarçafë të pastër për të ndrruar. Nuk kishim qënë ndonjëherë më të heshtura se aq ne të dyja. Nuk kishim fjalë jo. E njëjta gjë bluhej në mëndjet tona. « Si do bëhej vallë ? » Me siguri që do shërohej. Ishte vetëm një pneumoni dhe nuk ishte ndonjë sëmundje e pashërueshme. Me aparaturat dhe mjekimet e ditëve të sotme, nuk mund të vdistë njeriu nga pneumonia. Por mjegulla e mëngjesit e trashe dhe e hirtë na gërryente eshtrat e shpirtit.

* * *

- Hajde ma jep çik faqen tani

- ëëëëëëë Jo, nuk dua, i ke faqet me qime dhe me çpon.

- Jo, nuk i kam ja shikoje, i kam rruajtur..

Unë afroja duart e vogla prej fëmije në fytyrën tënde dhe provoja nëse faqet e tua ishin mjaftueshmërisht të buta për të prekur faqet e mija.

- Mirë pra na, puthi.

Nga eksperienca e dija që sado të përpiqesha, ti prap do ma mbushje mëndjen per të me puthur. Ti më puthje e më puthje në faqe dhe pastaj më thoshe:

- Faqet janë të mijat, e di ti, nuk dua që të lesh asnjeri tjetër që të ti puthi… Tani do të ti mbyll me çelës.

Bahkoje gishtërinjtë e dorës se djathtë dhe i rrotulloje ngjitur me faqet e mija.

- Shtrak – shtruk, ja ti mbylla. Tani nuk do ti puthi më njeri.

* * *

Doktorët hynin e dilnin në dhomën tënde. Ti rrije i shtrire pa lëvizur fare në krevat. Fytyra të ishtë fryrë dhe flokët e bardhë të butë të elektrizuar, e rrethonin atë si rrezet e nje dielli. Kishe kaluar nje natë të shqetësuar edhe pse kishe marrë qetësues. Tubat e oksigjenit të qëndronin në hundë. Merrje frymë me veshtirësi. Sytë i mbaje mbyllur. Tu afrova dhe të preka ballin, të fola. I hape sytë dhe më shikove, por dukej sikur nuk ishe aty. Shpirti mu shtrydh dhe më pikoi. Jo. Ti nuk mund të ikje, nuk mund të ikje ashtu. Ishte shumë shpejt për të ikur dhe ti kishe vetëm nje pneumoni. Gjeta rastin kur në dhomë nuk kishte asnjeri dhe u përkula mbi fytyrën tënde pranë veshit. “ Mos ik – të pëshpërita- Mos ik. Njerëzit ikin nga kjo botë, vetëm kur ata pushojnë së përpjekuri për të qëndruar. Ti nuk duhet të ikësh, mbahu fort, qëndro…” Ti hape sytë dhe fole me një zë të mekur “ Ashtu thua ti?” “Po, ashtu them dhe ashtu eshtë” Nuk mundja të besoja. Ato fjalët e mija në vesh nuk bëne gjë tjetër, vetëm se shtynë ikjen tënde edhe për një natë tjetër.

* * *

- Do ma japësh faqen?

- Jo, se më quk ti.

- Hajde, se do të ta puth si zog kësaj here…

Unë bindesha dhe të futesha në krahëror. Ti mbështesje buzët mbi faqet e mija të brishta dhe cicërije « ciu ciu ciu »

- Mirë, ma puthe, më ler tani të iki.

- Prit, se do ta puth si maçok , mjauuuu.... prit ta puth edhe njëherë si qenush, humm humm.... si gjel, kikikiiiiii..

- Mirë,... tani më ler...

- Po kemi harruar si ketër.... e di ti si puth ketri ?

Dhe unë kurioze afrohesha përsëri.

* * *

Pastaj ti nuk reagove më. Unë ndenja gjithë kohën aty mbi kokën tënde dhe të degjoja tek pëshpërisje fjalë pa kuptim. Çfare thoshe dhe me kë flisje vallë ? Në një moment dëgjova që shqiptove pothuajse qartë « Prisni edhe pak... » Kujt ia the ? Kush po të pristë aty ku ti nuk doje të shkoje ? Zemra jote ishte e sëmurë dhe nuk i çonte mjaftueshem gjak mushkerive, që të mund të shëroheshin dhe mushkëritë nuk i çonin sa duhet oksigjen zemrës që të mund të punonte normalisht. Ky rreth vicioz ngushtohej e ngushtohej ne grykën e jetës tënde.

* * *

- Si thua do ma japesh faqen ta puth ?

- Joooooo

- Pa shikoi pak këto gishtat e vegjel...

Unë i afrohesha dhe shikoja kurioze gishtat e prerë të njërës dorë tënde. Ishin më të shkrurtër se gishtat normalë dhe nuk kishin thonj. Unë i prekja gjithë kuriozitet dhe luaja me to. Ti më perqafoje dhe më puthje pa pushim në faqe.

- Më shumë unë dua ketë të voglin fare - të thosha dhe e mbyllja në grushtin tim të vogël gishtin tënd të vogël.

- Ngaqë ai eshtë vogëlush si ty prandaj e do.

* * *

Unë nuk i mbaj mënd përvjetorët e tua. Nuk e mbaj mënd datën kur ti ike. Di vetëm qe ishte vjeshtë dhe ditët rrethoheshin nga një mjegull e dëndur. Nuk di sa kohë kanë kaluar që atëherë , sepse ti asnjëherë nuk ke ikur nga mua. Jeton aty brënda meje…. Nuk të kam lëne të ikësh..... derën ta kam mbyllur shtrak- shtruk.

(ME)DET...!

2008-03-31T06:25:00.000-07:00

U nise anija ime përsëri
t’i gërreu litarët kripa e thithave të gjirit
ku kishe ankoruar…
Klithm’ e sirentë e pulëbardhës
t’i mbarsi…
t’i fryu…
t’i mufati dhogat
kaq kohë pa lundruar…
U nise nën busullën e hënës së plotë
në direk lidhur me fill të ulërimës....
Ku vallë do shkosh
a vallë do vish ?
Medet....
sërish në det të hapur
mes stuhish sërish…

(NDËR)THURRJE

2008-03-28T08:05:00.000-07:00

Unë i thurr fjalët e mia
me gishta
Nyje i bëj …. i shtrëngoj fort
“Ështe bluzë e Uliksit” , të them
" Ç’Uliks ? ", më pyet ti,
" Unë jam këtu pranë teje
kam qenë këtu gjithmonë... "
" Atij të legjendës ", mërmëris
" Legjendat janë statuja
të drunjta " ,më thua ti
"rriten të qeta buzë Lethës...
Ka nga ato me mijëra
me rrënjët në ujrat e fjetura
si fjalët që ti bën nyje..."

Dhe perin që unë thurr
e merr...
e me të gëzhojën mbush…
prapë zhytesh qetësisht në Lethë
më thellë nga krahët e mi…
Pasi m’i trondit ujrat
rrjedhën përshpejton
edhe pse vështrimi yt
s’i kap dot të dy brigjet e mia....

* Lethe (Harresa)- sipas mitologjise greke dege e lumit te Hadit (Vdekjes)

Buzeqeshja.....

2008-03-23T14:41:00.000-07:00

Kembet te zhyteshin deri ne nocke, ne barin e fushes se golfit. Ca pata te egra, kullosni pak me tutje krej te qeta, pothuajse inekzistente.
- E di? Sot u grinda me bossin tim. Me nervozoi. Ajo bertiti dhe une bertita.....
- Dhe kush fitoi ne fund?
- Asnjeri nuk fitoi, u pajtuam. Nuk di pse jam kaq nervoze kohet e fundit. Nuk mbaj dot asgje. E di brenda meje qe duhet te permbahem por nuk mundem. Them te fundit ne fillim. Keshtu bej edhe me ty. Behem si mace ndonjehere me ty e? Po me bie shume shpejt inati dhe harroj dhe fal shume shpejt, e?
- mmmmmm-
Buzeqeshja ja ngriti cepat e syve perpjete. I shikoja profilin dhe buzeqeshja edhe une.
- Po nuk eshte se jam gjithmone keshtu e keqe, apo jo? Brenda meje nuk dua as te bej ashtu, por ja qe shperthej.....
Buzeqeshja fluturoi ne ajer pak me siper se kokat tona, ngrita duart ta kap.....
- ehe......
- Me thuaj praaaa......
- po
- si po? Ma thuaj me fjali te gjate, si na thoshte mesuesja ne klase te pare, qe ti shprehim mendimet me fjali te plota, jo vetem me nje po ose jo.
E kapa, e mora buzeqeshjen ne duar dhe e mbaja me kujdes...
- cfare te them me fjali te plote?
- Me thuaj a nuk bej ndonjehere si mace?
- po, ben ndonjehere si mace
Po luaja tani me buzeqeshjen. Sa e ngrohte, nuk e shtrengoja shume
- Po ti si me duron e?
Me shpetoi prap nga duart dhe flluturoi diku aty siper kokave tona.
- hmmm, epo jam njeri i durueshem une.........
Aroma e pemeve te sapocelura dhe gjelberimi i akoma i virgjer na mbeshtillte.

Mungesa

2008-03-14T09:44:00.000-07:00

Ajo ishte aq e hollë dhe e tejdukshme saqë ngjante si frymë e bardhë që bie nga qielli. E ngrirë në kristale të ndritëshme shtronte qilimin e tokës dhe e mardhte ditën. E në ditë të mardhura si kjo, metroja rrëshqiste e përgjumur nëpër shina me barqet e vagonave pothuajse bosh.

Në vagonin e parafundit gjëndeshin gjithsej 6 njerëz midis të cilëve ata të dy të ulur ballë për ballë. Imtësia e tipareve të saj bjonde, sytë e çelur dhe hunda e vogël përpjetë, flokët e buta të gjata, i shkonin kaq shumë dëborës së asaj dite. Flokë të gjata kishte dhe ai, por pak të rëna në pjesën e ballit, gështenjë të errët dhe të kapura bisht nga mbrapa. Një palë syze tepër të errëta dhe të puthitura mirë pas syve iu bënin hije tipareve të latuara dhe lëkurës së zeshkët. Shpatullat e bëshme ia mbulonte një xhakoventë lëkure dhe njëra dorë shtrëngonte fort një shkop të verbëri.

« Stacioni tjetër eshtë stacioni X. Po arrijmë në stacionin X » përsëriti me një monotoni robotike zëri i metrosë. Ajo shtrëngoi çantën në duar, ndërsa ai drejtoi shkopin dhe u ngrit. E trokiti me pasiguri në dysheme dhe një buzëqeshje pashprehje iu ngjit në buzë. Trokitja lëvizi majtas - djathtas duke kërkuar derën.

"Dëshironi të mbaheni në krahun tim ? " .

Zëri i erdhi i ngrohtë dhe i butë nga ana e djathtë. Zgjati dorën dhe e mbështolli pas një stofi të leshtë palltoje brënda të cilit ndihej butësia dhe eshtra e një krahu të hollë femëror.

Dy turma kryesore ka në stacionet e metrove. Turma e të sapombrriturve, qe me inercinë e lëvizjes se trenit mbartur, kërkon të dalë dhe turma e të sapoardhurve, statikë që presin të hynë. Ata iu bashkuan turmës së parë dhe lëvizën kujdesshëm nëpër korridor.

Një aromë e lehtë mimoze i erdhi atij në hundë nga trupi i vajzës.

Ashtu mbante erë edhe ajo, kur nuk ishte e dehur. Ai ishte i urritur për atë erë…i etur…i djegur… Ato pak çaste, orë, minuta, ai i shtrëngohej në prehër dhe ajo i përkëdhelte kokën me ngadalë dhe e puthte lehtësisht. Po sa pak… sa pak…Pastaj vinin ulërimat e saj “ti bastard i ndyrë, rracë e tyt’ eti”… thyerjet e shisheve bosh dhe plot, erë alkoli nëpër shtëpi. Copa xhamash dhe këmbë të shpuara që kullonin gjak, gjurmë gjaku në dysheme…

Ai strukej i trembur në të ndarën me një mur dërrase që quhej "dhoma e tij". Vetëm një krevat dhe një komodinë kishte aty. Aty e kalonte më të shumtën e kohës ose poshtë tavolinës se rrumbullakët në dhomën e ndenjes, mbuluar deri në fund me një mbulesë të kuqe. Kur ishte vetëm, futej aty poshtë dhe luante me një makinë të vogël që ia kishte falur njëri nga burrat që ajo sillte në shtëpi. Ai kishte nje mjekërr të shkurtër dhe të thinjur vënde vënde. Sillej gjithmonë me dashamirësi dhe i sillte djalit dhurata herë pas here.

Ua degjonte grahmat atyre,”miqve” te së ëmës, herë kur qëndronte aty poshtë tavolinës me mbulesë të kuqe e herë në strofën e tij. Kur pushonin, ngrihej ngadalë- ngadalë dhe i shihte të shtrirë, zhveshur ose gjysëm të zhveshur, herë mbi krevat dhe herë mbi dysheme, me trupa ngërthyer në mënyrat nga më të çuditëshme dhe e urrente, e urrente deri në kufijtë e krimit atë përqafimin e tyre… atë përqafim që duhet t'i takonte atij… atij dhe vetëm atij… atë përqafim që atij i mungonte prej kohësh. Dhe kur ndodhte që ajo zgjohej përsëri gjysëm e dehur dhe e shihte duke i vështruar, i ulërinte : “ Shpejt, shko në vrimën tënde, këlysh!”. Por ajo ishte për vete fëmijë…

Vajza po e udhëhiqte me kujdes drejt shkallëve dhe të dy kishin në fytyrë atë buzëqeshjen pa shprehje, buzëqeshje ngjitëse, ai në shenjë falenderimi për shërbimin dhe ajo në shenjë krenarie për çfarë po bënte.

“Mendoj që duhet të jesh bjonde me sy bojeqielli të kristaltë”, i foli ai papritur.

Ajo buzëqeshi pak e shtangur dhe ndaloi pa dashje.

“Si mund ta dini këte?”

"Vetëm një bjonde me sy bojë qielli të kristaltë mund të ketë të tillë zë të ëmbël dhe të butë që ke ti ".

"Aha... ", u çlirua ajo nga shtangia kësaj here.

Përjashta rrugët ishin zbardhur. Ai hoqi krahun, e falenderoi dhe bëri tutje. Pak hapa më pas rrëshqiti dhe për pak ra... ajo iu afrua prape dhe e mbajti.

"Ku keni për të shkuar ?"

"Deri tek kthesa aty pranë.. aty e kam shtëpinë"

"Atëherë po ju shoqëroj deri aty"

Gjurmët e kujdesshme mbeteshin mbi shtresën e freskët të dëborës.

"Duhet të jetë vështirë për ju në të tillë kohë", foli sa për t'u gjendur në muhabet.

"Jo dhe aq" - ia ktheu ai - ka vite që jetoj kështu. Dritën e fundit të diellit e kam parë kur kam qënë 6 vjeç »

Ajo e kqyri me vëmëndje në fytyrë. Fundja ai nuk e shihte. Ia veshtroi me kujdes të gjitha tiparet. Nuk ishte i vjetër, por sapo kishte kaluar pragun e rinisë. Një shenjë e thellë djegieje i fillonte në mollëzën e majtë... i gjarpëronte përgjatë qafës dhe i futej brënda në trup.

Burri u afrua pak më pranë dhe nuhati përsëri aromën e saj. Ndjeu ngrohtësinë e trupit të brishtë që i rrinte fare pranë, fare ngjitur dhe përpiqej të hidhte hapat në mënyrë të sinkronizuar me të. Flokët e gjata të verdha, i tundeshin dhe e preknin mbi xhakoventën e lëkurtë. Dora me të cilën mbahej pas krahut të saj ndjente se si nën pallton e zezë pluskonte e lëngëshme jeta. Donte që ajo rrugë të mos kishte mbarim dhe ai të ngopte vetëm një grimcë… një grimcë të vetme të asaj urie, etje, djegie që e mundonte. Vajza i kundroi përsëri fytyrën. Shenja e djegies i dukej më e thellë nën tkurrjen e lëkurës prej të ftohtit.

Atë natë ajo kishte ndezur qirinj nëpër shtëpi dhe kishte blerë shampanjë. Si duket kishte ndonjë vizitor të rëndësishëm. E kishte urdhëruar të futej në kthinën e tij me herët se zakonisht dhe të flinte. Më pas ai i kishte dëgjuar të qeshnin, të pinin, këndonin, bërtisnin, rënkonin dhe pastaj kishin pushuar. Ai kishte pritur dhe pak dhe kishte dalë. I kishte parë aty, në dysheme, të shtrirë të dy. Fytyra e së ëmës me tipare të imta dhe hundë të vogël të ngritur përpjetë qëndronte e futur në gropën e supit të atij tjetrit dhe flokët e saj bjondë të butë, rrëshkisnin mbi shpinën e tij. Ai i vështroi gjatë... urrejtje ngashërim, zili përzier... Pastaj mori makinën e vogël dhe u fut poshtë tavolinës me mbulesë të kuqe deri në dysheme. Qëndronte në gjunjë dhe luante me makinën duke e shtyrë dhe rrotulluar poshtë tavolinës. « Brrrummm... brruumm... brrruuummm... » imitonte zhurmën e ndezjes së makinës. E kapi pa dashje me gjunjë mbulesën dhe e tërhoqi poshtë. Qirinjtë e ndezur ranë në dysheme mbi mbulesë. I lebetitur doli nga vendi ku ishte dhe u përpoq të fiktë flakën, por ajo ishte më e shpejtë se ai. Filloi ta shkelte me këmbë dhe të qante me zë të ulët. Gjuhët përpinin me shpejtësi çfarë gjenin përpara. Ai u afrua tek trupat që flinin dhe e shkundi të ëmën për supesh. " Ma... ma.... maaaaa...! " Ajo nuk dilte dot nga gjumi i thellë në të cilin ishte futur. Djali qante me zë të lartë tashmë, luftonte me zjarrin që po ngjitej në dritaret e po përpinte gjithçka gjente përpara me gjuhet e gjata të kuqe. Tymi po i futej nga hundët, goja dhe një kollë e vazhdueshme po e mbyste në momentin kur dera u shpërthye dhe dy duar të fuqishme e mbërthyen dhe nxorrën përjashta. Trarët e vjetër të shtëpisë u shembën pas tyre dhe flakët përpinë gjithçka. Zjarrfikësi që e kishte shpëtuar e shtrëngonte fort pas vetes që të mos e linte të kthehej përsëri aty ku e kishte gjetur. Ai përpëlitej në duart e fuqishme dhe ulërinte duke thirrur emrin e të ëmës që dergjej nën flakë nën gjumin e thellë të drogës.

"Arritëm tek qoshja" i tha vajza. Ai u mbështet për herë të fundit pranë asaj ngrohtësie njërëzore me erë mimoze pastaj e hoqi dorën nga krahu i saj me kujdes dhe ia zgjati në shenjë falenderimi. Ata shtrënguan duart. Trokitja e shkopit e udhëhoqi deri tek dera e shtëpisë tij. Nxorri çelësin dhe e hapi. Kapërceu pragun, hodhi shkopin mbrapa derës dhe ngjiti me shpejtësi shkallët për në katin e dytë, tejet i kënaqur. Hoqi syzet e errëta, mori shtypin e dites në duar, u rehatua në divan dhe ndezi TV tek kanali që jepte motin. Të nesërmen do ishte përsëri kohë me borë dhe barku i vagonave të metrosë do ishte përsëri bosh.

Aroma e vëndit tim.

2008-03-07T09:39:00.000-08:00

Unë i merrja.
Të gjallë, me ngjyra të ndritëshme, gjithë jetë...
Kryeneçe... gjithmonë doja t'i mbushja mëndjen vetes, se një copë jetë e shkulur prej atje, mund të ngulej për bukuri këtu ku kisha ardhur unë dhe të jetonte. Madje doja që sfida të shkonte edhe më larg. Doja të sillja që andej nga kisha ardhur jo vetëm jetën, por edhe aromën. Aromën dhe ngjyrat e mrekullueshme të mesdheut. Doja t'i mbushja mëndjen vetes që në fund të fundit të gjitha copëzat e botës ishin njëlloj për njeriun. Që ishte i njëjti qiell dhe i njëjti dhe.
Unë i mbillja.
Të brydhët dhe të freskët. E zgjidhja dheun dhe i ujisja me kujdes. Gjatë verës i mbroja nga dielli i fortë, ndërsa në dimër detyrohesha t'i fusja brënda për t'i mbrojtur nga i ftohti i padurueshëm. Aty fillonte katastrofa.
Një vit më parë të gjitha lëshuan rrënjë, por jo fletë. Një ngrirje makabre. As thaheshin dhe as lulëzonin. Jo. As thaheshin dhe as lëshonin fletë. Për të lulëzuar as që bëhej fjalë akoma. Gjithë dimrin u përpoqa t'i jap frymë dhe jetë, u përpoqa t'i ngroh me shikim dhe kujdes, me ngrohtësinë e akumuluar në vite brënda meje pikërisht nga ai vend ku i kisha shkulur....
Në të dalë të dimrit disa nga ato nuk u thanë, por u shkrinë. Një pjesë e vogël jetoi deri në pranverë. I nxorra prap në ballkon nën rrezet e diellit. Filluan të nxirrnin disa gjethe të holla e të gjata, me një ngjyrë shumë më të çelur se ngjyra origjinale. U rritën ca lastarë rrakitikë, të shëmtuar dhe pastaj.... pastaj u ra një sëmundje gjethesh, si hi dhe i thau një e nga një bashkë me shpresën time.
Por nuk ishte tharë akoma këmbëngulja ime. Ketë vit i mora prapë. Mora më shumë, i mora më të reja, me vitale, i mblodha me kujdes me pece të lagura që t'i rrezistonin udhëtimit tre ditor dhe i solla përsëri. Prapë i mbolla me këmbënguljen mëndjembushëse që çdo gjë që shkulet që andej mund të lulëzojë këtu për bukuri. Përsëri procesi i zgjedhjes së dheut. Ketë herë e përzieva dheun artificial të dyqanit me dhe origjinal, të marrë nga një pyll i vogël. Prapë i futa ne dimër brenda që t'i mbroj nga ngricat. Të gjitha zunë rrënjë dhe përsëri shkrirja.... Shkrirja i fillonte në mes, pikërisht aty ku lidhet dega me rrënjët. Pikërisht ai vend, behej i pari hi dhe pluhur. Pluhur dhe erë. Kapërcente oqeanin për të shkuar prapë aty nga kishte ardhur. Pastaj gjethet binin dhe shkriheshin ngadale si eshtra të një kufome.
Vetëm një me ka mbetur. As gjallë, as varrosur. As në jetë dhe as i tharë. I ngurtësuar. Unë pres pranverën që të shoh rrugën që do marrë. A do të mbijetoje? Nëse mbijeton një dimër-verë, ka për t'i mbijetuar edhe të tjerët. Nëse jo..... Nëse jo.... Unë përseri do shkoj atje, përsëri do marr degëzat e njoma dhe të reja dhe përseri do t'i mbjell këtu, derisa të ndjej aromën e vëndit tim.

Jetoj….

2008-03-01T19:40:00.000-08:00

Jam jete,
ne piken e veses
...... qe rreshket nga maja e gjethes
...................... ne gojen e hapur
.............................. te fijes se barit te njome.
Ne shkulmin e eres
..... qe me perkedhel veshin
.............. e fryme nga fryma ime i jap
............................. per ta nisur tek ty.
Jam jete,
ne te gjithe ata qe me duan
......................... dhe ketu i kam
dhe ne te gjithe ata qe me kane dashur
........................... dhe kane ikur prej meje.
Jam jete,
ne qelizat e trurit tend
......... sa here qe te shfaqem para syve...
dhe ne damaret e tu
............ sa here qe zemra me vrull te rreh.
Jetoj......
ne te gjitha jetet e mija
..... mbledhur dhe shtresezuar si perla
........... ne guacken e trishtimit tim.

Interviste dhene ekskluzivisht Akullnajes ;)

2008-02-29T19:27:00.000-08:00

Përkthimi dhe përshtatja e pyetjeve: akvll-naja, dora vetë. Bofshi qejf!

Cingarosesh ? – As cingarosem... as cingarisem..
Ke puthur njeri dy javët e fundit ? – gjithato njerez...
Kush qe personi i fundit që të erdh për vizitë? – shume persona bashke per vit te ri.
Të ka marrë malli për njeri? – per shume njerez
Me kë do të luftosh? – me ate qe "luftoj" gjithmone
Të pëlqen njeri? – per fatin tim te keq... po
Kënga që po dëgjon? – po degjoj nje la la laa laaaa ne qoshin tjeter te zyres, por eshte shume i ulet zeri dhe nuk e shquaj dot.
Ç’do bësh nesër? – te njejtat gjera te perditeshme
Ke parë tofu? – as kam pare dhe as kam ne plan te shoh
Ke ngrënë ndonjëherë? – saqe nuk e kam pare si do e kem ngrene? Nuk ha asnjehere me sy mbyllur...
Do të kthehesh në shkollë të mesme? – mezi pres qe te kthehem
E ke parë filmin e Britnit? – ehe e kam pare. TV ndezur, une hyr e dil neper shtepi, ndalova nja dy here para ekranit dhe... "moj, Britni eshte kjo apo me bejne syte mua? " mos me pyet per cfare ben fjale se nuk e di.
Ç’bëre dje?- te njejtat gjera te perditeshme
Me kë vozite herën e fundit ? -Une vozis ne vasken e shtepise time
Je e lodhur?- si pas gjashte ore ndejtje ne karrike dhe berje blah blah me shoqet e zyres
Me kë ishe sot? – me ate qe rri perdite.
Ku e ke mëmën? – Sa pyetje e pashpirt.... po ata qe nuk e kane? Po une e kam e kam... e kam larg...me ka marre malli shume.
Ç’ngjyrë i ke çorapet? – te bardha i kam kesaj rradhe, nen cizme kafe dhe kembet nen corape i kam te ftohte, bie bore.
Ç’ngjyrë e ke bluzën? – Lejla nga siper roze nga poshte.
Cili është vëndi më i bukur ku ke qenë? – i perrallave.
A mendon se Barbi është një model negativ për vajzat e vogla? – jo... kam pasur rastin ca here ti vesh dhe ti bej floket gershet dhe nuk jam semurur asnjehere.
Sa kohë të duhet për t’u bërë gati për të dalë? – 20-30 min vrap marrje fryme dhe stres.
Ka anije familja jote? – Kam kam... nje gondole Veneciane...men je varketar dhe me muzike po ta kurdisesh... e mbaj mbi tavoline.
E ke puthur ndonjëherë macen tënde?- une jo, por ajo me ka puthur kushedi sa here
Ku ishe më 11.09? – tek e njejta karrike qe jam tani
Përshkruaj kompjuterin ku je duke punuar. - Komp i zyres. Dell. Model i ri. Nuk marr shume vesh nga komp se jashtemi, biles jam perpjekur qe ti urrej, por nuk ia kam dale dot.
Ke dalë ndonjëherë nga USA? – kam hyre e kam dale.
SMS-i fundit që more? – "kam ndrruar nr e cel. Nr i ri eshte........."
Të ka rënë ndonjëherë në kokë për ndonjë mësues? – ne koke jo, ne endrra po, me shume se njehere.
A thua ndonjë dëshirë në 11:11? – cfare 11:11? e dites apo e nates? Po te jete e nates, edhe ndodh qe them.
Lente apo syze? – sycka
Pushimet e ardhshme? – nuk i them se do thoni qe po shes mend :P
I bie ndonjë vegle? -Fyellit
Ke ndonjë vëth gjëkundi? – po te them qe kam, duhet te them dhe vendin? Jo jo, ne fakt nuk kam.
Personi i fundit që përqafove? – nje te panjohur, kliente qe i bera nje sherbim dhe i kurseva nja $1000 me perqafoi dy here rradhzi dhe sa nuk me mori frymen.
Ç’bëre 24 orët e fundit? – vajtje arrdhje, arrdhje vajtje.
Kush të ka nevrikosur sot? – ai qe me nevrikos perdite.
A shkarkon muzikë? – e shkarkoj dhe ngarkoj.
Ka kënduar njeri për ty? – recitimi quhet?
A dashuron njeri? – me pyet nese marr fryme?
Ke kërcyer ndonjëherë si kangur? – shume here. Jua rekomandoj. Eshte kenaqesi e papershkrueshme qe nuk merret me mend pa u provuar.
Ke pasur ndonjë antfarm? – jo. Po te kisha pasur do e dija cfare ishte. Saqe nuk e di cfare eshte....
Të duket se të duan njerëzia? – Per nje gje jam e sigurt, qe asnje nga ata qe dua nuk me urren.
Ku është vendi më i çuditshëm ku ke fjetur? – permbi fijet e kashtes.

Vetem te te shikoja ne drite...

2008-02-20T05:33:00.000-08:00

Rrotullohem ne shtratin e ashper te mendimve. S'kam gjume. Me ka fluturuar. Mori flatrat e nje korbi dhe iku. Per tek ty? S'e di. Ndoshta endet drite hijeve te tua, ndoshta endet perpjekjeve te mija per te te pare ne drite.
Vetem te te shikoja ne drite doja...
Nuk e dija qe krahet e deshires mund te sterzgjateshin dhe sterholloheshin aq ethshem dhe te arrinin atje ne skajin tjeter deri tek ty.Nuk di se si arrija here here te te mbertheja me gishtat e lodhur dhe te te nxirrja ne drite. Te mbaja atje shtrenguar,.... te shikoja,.. Ishte bukur. Aspak perfekte. Pa emer... vec ndjesi turbulluese, dhimbese, kerkuese,.... kerkuese,...kerkuese, tejzgjatese,...pakzgjatese. E cuditeshme.... e cuditeshme... e cuditeshme, aspak perfekte!
Por krahet lodheshin nga sterzgjatja dhe sterhollimi dhe ti i shpetoje gishtave te endrres dhe prap me fshiheshe ne hije. Dhe krahet vareshin pajete deri ne momentin tjeter kur ti prap vezulloje diku aty ne dritehijet e tua. Atehere fillonte sterzgjatja e sterhollimi i ethshem. Gishtat kerkonin midis dritehijeve te tua perseri, te te kapnin dhe nxirrnin ne drite dhe une te shikoja. Pamje aspak perfekte por E VERTETE!
E pse doja te te shikoja valle? Perse te doja ne drite? A ka ndonje lidhje instiktive midis ethes njerezore per te kerkuar te verteten dhe mazokizmit shpirteror? Pse nuk na gjen shpirti rehat me genjeshtrat e kendeshme por duam patjeter te dime te verteten edhe pse ajo pothuajse gjithmone vret? Genjeshtra eshte hije lozonjare dhe e verteta drite e eger.
Por krahet nuk kane tru.... Ato kane vetem deshire instiktive zgjatje dhe gishtat kane vetem deshire instiktive mberthimi dhe terheqje drejt drites ku syte plotesojne deshiren instiktive te te kundruarit.
Sa here jam tejzgjatur nuk e di...Sa shume jam lodhur nuk e di dhe nuk di saktesisht nese kam vdekur akoma apo jo.
Vetem te te shikoja ne drite doja!

Dashuria me veladon te kuq.

2008-02-12T03:19:00.000-08:00

E gjitha filloi pikërisht atëherë kur mediat dhanë sinjalin e parë që shën Valentini po afrohej. Ndërsa reklamat komerciale oshëtinin nëpër qytet, ajo filloi të kishte ca halucinacionë të çuditëshme, të pa provuara kurrë më parë. Një fytyrë shënjti e sfumuar si në një negativ filmi filloi ti shfaqej papritur në ambiente të caktuara, kohë e pa kohë dhe ndonjëherë jo vetëm fytyra, por i tërë shën Valentini me gjithë trup i veshur me një veladon të kuq.Veladooonn te kuuuqq?! Po pse të kuq vallë ? Nga e kishte gjetur fantazia e saj këtë veladon të kuq ? Gjithsesi në fillim nuk i kushtoi shumë rëndësi, duke e menduar si lajthitje të mëndjes, që vinë e shkojnë e nuk lenë gjurmë, por pasi i ndodhi nja dy tre herë, kjo gjë filloi ta shqetësonte, sikletoste dhe më e keqja ishte se nuk kishte ndërmënd t’ia thoshte asnjeriu këtë që po i ndodhte, qoftë dhe njerëzve të saj më të afërt.

Atë mëngjes, ajo shkonte si zakonisht në punë e mbështjellë me shall dhe kapuç për t’i shpëtuar erës së ftohtë të shkurtit, ndërsa mbi kokë i qëndronte varur një qiell gri i dendur dhe i mërzitshëm që pikonte trishtim aty këtu. Dhe era e ftohtë që lepinte fytyrat e ngrira e krejt pa shprehje ishte gri dhe e trishtuar. Ia trembi shikimin një reklamë e madhe me dy trëndafila të kuq të spikatur qe i doli në rrugë papritur. Nuk e kishte parë më përpara aty, në atë vënd, në atë rrugë që ajo e bënte përditë. Dhe ja, ndërsa shihte shkarazi reklamën me çiftin e trëndafilave vezullues të spërkatur me pikëza brilante në petale, diku aty pas xhamit të reklamës, iu shfaq e zbehtë një fytyrë e çuditëshme shënjti me kurorën e shënjtërimit mbi krye. Ndaloi hapat dhe ktheu sytë për të vërtetuar që ajo që pa ishte pjesë e reklamës, por jo. Fytyra u zhduk, nuk ishte më. Fërkoi sytë dhe pa përsëri, por jo. Nuk ishte. Përpjekjet për të harruar çfarë i ndodhi u tërhoqën pa sukses, ndërsa trëndafilat e kuq dhe fytyra e shënjtit i ngelën të varura në një cep të trurit. Aty i lëkundeshin nga era e mendimeve që iknin dhe vinin me vrull. Trëndafilat... ato të ëndërruarit që ajo kurrë nuk i kishte pasur. Ato të dëshiruarit me ngulm për vite me rradhë, ndërsa shën Valentinat iknin dhe vinin, ato të gjithmonë munguarit. Dhe jo, nuk ishte ngaqë nuk ishte e dashuruar dhe nuk e njihte këtë ndjenjë. Jo. Ja që ai që ajo kishte dashuruar nuk dhuronte trëndafila. Midis një burri që dhuron trëndafila por që nuk e dashuron dhe midis një tjetri që nuk dhuron trëndafila por që e dashuron ajo kishte bërë zgjedhjen e dytë, mangësia e së cilës i shkaktonte ca të gërvishtura çdo shën Valentin.

Dhe ndërsa festa afrohej, ajo e zënë me punën fëmijët dhe përkujdesjet për familjen kishte filluar ta harronte çfarë i kishte ndodhur me reklamën e trëndafilave dhe kokën e shën Valentinit, deri në atë pasditen kur shoqja e saj erdhi për vizitë në shtëpi dhe duke pirë kafe, i tha që së bashku me te fejuarin e saj, kishin vendosur që ta kalonin natën e shën Valentinit në një lokal, të cilin e kishin pronotuar që më parë. Ajo filloi përsëri të shihte ëndrra dite me sy hapur. Fytyra e shënjtit këtë rradhë iu shfaq në mes të një rrëmuje njerëzish në Romën e Lashtë, në festën e Lupercalia-s . Djem dhe vajza të reja, veshur me tunika dhe sandale të lidhura në nyjet e këmbëve, me flokë të praruara në një mbrëmje shkurti, iu shfaqën mes zhurmës dhe muzikës, këngëve dhe kërcimeve dhe shënjti vetëm fytyra dhe duart e tij, aty në mes... mbante në duar dy enë të mëdhaja me ca letra të shkruara të palosura dhe femrat tërhiqnin letra nga ena me emrat e meshkujve ndërsa meshkujt tërhiqnin letrat me emra, nga ena me emrat e femrave. Shkundi kokën me rrëmbim. « E di prejardhjen e kësaj feste ? –pyeti shoqen, dhe vazhdoi pa pritur ndonjë përgjigje- me sa kam lexuar e ka zanafillën në Romën e lashtë dhe rrënjët i ka në një festë pagane. Djemtë dhe vajzat e reja mbaheshin në atë kohë rreptësisht të izoluar nga njëri tjetri, por njëherë në vit, dhe pikërisht në mes të shkurtit, ata lejoheshin që të festonin bashkë për disa ditë. Mblidheshin në një mbrëmje dhe nga dy enë me emrat e tyre, pra të femrave veç dhe të meshkujve veç, tërhiqnin emrat ; me atë që i binte në pjesë, kalonin ditët e festës duke u argëtuar.... » Shoqja e shiki pak e çuditur, pa ndonjë interesim të veçantë. La filxhanin e kafesë dhe ai ktheu « Jo, kurrë nuk e kam dëgjuar këtë. Po ju, keni planifikuar gjë se ku do e kaloni ? Çfarë do bëni atë natë ? ». « Akoma nuk e kemi planifikuar - iu përgjigj- por do mendojmë ndonjë gjë deri atëherë » . Ajo e dinte mirë. Asgjë nuk kishte për të menduar. Asgjë nuk do ndodhte. Tashmë pas kaq vjet martesë e dinte që shën Valentini nuk trokiste në derën e saj, e kishte harruar me kohë, ose më saktë kurrë nuk e kishte kujtuar ndonjëherë, por kjo nuk donte të thoshte aspak që edhe dashuria e kishte harruar. Ajo dashuronte me tërë qënien e saj burrin e saj, i cili në fund të fundit kishte qënë zgjedhja e saj. Por ai kurrë nuk e kishte çuar për të festuar shën Valentinin diku, edhe pse ai gjithashtu e dashuronte . Dhe ja, këtë vit çudia kishte ndodhur. Asaj i shfaqej Shën Valentini dora vetë, herë me kokë e herë me duar e herë me veladon të kuq. Pikërisht këtë vit, kur përpjekjet dhe ankthet e saj kishin mbaruar, këtë vit kur poshtërimi i të mosqënit njësoj me turmën, ishte gëlltitur thellë brënda shpirtit dhe ajo besonte që tashmë ai ishte duke kaluar në sistemin e jashtëqitjes së shpirtit të saj, pikërisht këtë vit kur ajo nuk kishte menduar as për dhurata as për tu përpjekur për të bërë diçka ndryshe, pikërisht këtë vit zhurmat e bujshme të turmës dhe medias, ia kishin sjellë shënjtin në trurin e saj të lodhur nga lufta kundër rrymës.

Ankthi i rritej e rritej me afrimin e ditës. Nuk mendonte aspak për dhuratat apo lokalet ku mund ta kalonte, por tashmë ishte e shqetësuar për gjëndjen e trurit të saj dhe ajo frika dhe shqetësimi që kishte çdo vit, se si ti fshihej turmës këtë ditë, ishte kthyer në makthin dhe frikën haluçinative. Sigurisht nuk priste dhurata, ishte mësuar me këtë tashmë. Burri i saj i dashur nuk bënte pothuajse asnjëherë dhurata dhe veçanërisht për shën Valentin. Ajo ishte përpjekur tia fuste në mëndje për vite me rradhë, kishte pasur raste që edhe e kishte marrë për krahu dhe e kishte futur në ndonjë dyqan dhe e kishte detyruar që ti blinte ndonjë gjë, jo për kënaqësinë e saj, se sa për faktin që të nesërmen do e pyesnin në punë se si ia kishte kaluar dhe çfarë i kishin dhuruar dhe ndërsa të tjerat tregonin dhuratat e tyre, ajo do ishte e shtrënguar të thoshte genjeshtrën e saj të rradhës. Por koha, ia kishte gdhëndur shpirtin dhe bërë më të fortë, më të pandjeshëm dhe më të mbyllur ndaj turmës. Preokupacioni këtë vit, ishte vetja e saj, mëndja e saj e lodhur nga rrathët e shtrëngesave.

Atë mëngjes të ftohtë shkurti, dashuria u derdh nëpër rrugë si çdo vit tjetër. Fytyra të mbërdhifura nga syte e te cilave shpirti rridhte materialisht, dilnin nga çdo cep i rrugës dhe mbushnin rrugët që në mëngjes herët, ndërsa ajo shkonte në punë si çdo ditë tjetër me një ankth më shumë në shpirt këtë vit, me ankthin e haluçinacioneve.

I lanë të iknin dy orë më shpejt nga puna atë ditë dhe ndërsa kthehej në shtëpi shikonte lokalet plot me çifte, femrat me fytyrat teje të kënaqura dhe meshkujt duke pritur shpërblimin për çfarë kishin dhuruar. Turma e hallakatur endej rrugëve. Sa shumë dashuri që mbajnë njerëzit brënda tyre, por sa keq që e shfaqin vetëm në një ditë të vitit dhe e tkurrin pastaj në skaje të shpirtit për një vit të tërë. Dashuria varej në cepat e reklamave atë ditë... ishte ulur në tavolinat e lokaleve.... në sirtaret e parave të shitësave nën banak. Dashuria flinte shtretërve të moteleve atë ditë, që i kishin rritur çmimet për orë dhe trokisnin në dyer sapo shkonte ora që duhet të dilje. Dashuria ishte këputur atë ditë ashtu si mijra gonxhe trëndafilash , ishte mbështjelle me një letër dhe kishte udhëtuar dorë më dorë dhe derë më derë. Dashuria ishte ngjitur jo në fytyrat, por në duart e njerëzve atë ditë, në duart e njerëzve që mbanin dicka, patjetër dicka, atë simbolin famëmadh të dashurisë. Dashuria, kjo gje kaq e rrallë, kaq e brishtë, kaq e fuqishme dhe qiellore ishte vëne në garë ate ditë…kush të mund ta shpallte dhe tregonte më shumë në fytyra, veshje, e gjithçka. Nuk kishte shumë rëndësi nëse ekzistonte apo jo në shpirt, vetëm shpalle, tregoje, vish maskën e saj. Ata që nuk e tregonin dukeshin të mjerë para turmës dhe cila ego vallë do ishte aq e pathyeshme sa të përballonte vështrimet keqardhëse dhe pse jo ndoshta edhe përbuzëse të turmës?

Ajo nuk kishte asgjë në duar dhe nuk priste të merrte asgjë . Dhuratën e fundit e kishte bërë për shën Valentinin e kaluar, një pako me çokollata që ia kishte lenë burrit që flinte tek komodina e anës së tij me një shënim të dashur përsipër, por që ai nuk e kishte parë fare kur ishte zgjuar. Nuk i kishte thënë asgjë edhe pasi ishin kthyer të dy nga puna dhe as ajo nuk ia kishte përmëndur, duke u përpjekur të qetësonte pjesën e vrarë të shpirtit të saj. Kishin kaluar ditë dhe asnjë fjalë për pakon me çokollata që vazhdonte të qëndronte tek koka e komodinës e heshtur, deri kur një ditë fëmijët kishin kërkuar çokollata duke e marrë pakon në dorë dhe duke e sjelle në dhomën ku ata rrinin.

Pasi rrotulloi çelsin dhe hyri në shtëpi, u gjend e rrethuar nga dy palë krahe të hollë të ngrohtë fëminorë që e pushtuan, dy engjëjt e saj të vegjël që ajo i mbuloi me të puthura, ndërsa ato e mbulonin me cicërrimat e tyre. Shkoi në dhomë dhe u ul për tu shlodhur pak dhe ndërsa ato vazhdonin ti cicërinin në vesh, me më melodiozin dhe më të dashurin zë në botë, asaj papritur i erdhën prap ato haluçinacionet e tmerrshme. Kësaj rradhe shënjti iu shfaq në një kishë të vogël ndërsa bekonte martesën e një çifti. Errësira e kishës ndriçohej vetëm nga drita qirinjsh dhe ajo ndjeu erën e ëmbël të temjanit. Prifti me veladonin e kuq, bekonte fshehurazi martesën. « .... në emër të Atit, Birit dhe Shpirtit të Shenjtë, unë iu shpall burrë e grua ». Të rinjtë me veshje romake dhe kurora me lule portokallesh në kokë, putheshin të heshtur... Shhhttt pa zhurmë, aty më pas, aty më tutje, aty në rrugë, ushtarët e Klaudiusit përgjonin martesat. Perandori Romak kishte shpallur të paligjshme të gjitha martesat, ngaqë lidhjet familjare, i pengonin meshkujt të shkonin në luftë dhe të vriteshin pa pasur merakun e gruas dhe fëmijëve që mund të linin pas. Pastaj, ashtu e pazonja që të dilte nga thonjtë e haluçinacioneve, ajo pa një hordhi ushtarësh të derdhej në dyert e kishes, po ashtu si turma që derdhej rrugës ditën e shën Valentinit në qytetin e saj. Ajo pa se si e mbërthyen priftin me veladon të kuq mes hekurave, ndërsa çifti i sapo martuar shpëtoi duke dalë nga një dalje e fshehtë.

Cicërima , ajo më e ëmbla e solli kësaj here në realitet : « mami im, sa e buçkur që je dhe sa xhan të kam » dhe mplluq zhurma melodioze e buzëve të njoma në faqe. U shkund, u ngrit dhe vazhdoi jetën e saj të zakonëshme nëpër shtëpi si çdo ditë tjetër. Shyqyr që nuk lëshonin edhe fishekzare atë ditë. Nata pas dritareve të shtëpisë ishte e qetë dhe e heshtur si zakonisht.

Por nuk kishte qënë pikërisht dita e Shën Valentinit ankthi i saj i vërtete. Ajo i shtynte minutat atë ditë, mes turmës së zhurmëshme dhe të zbrazur, mes vanitetit dhe haresë fallco, deri të nersërmen në mëngjes.... atëherë kur bëhej ballafaqimi.. « çfarë bëre ? çfarë të bleu ? çfarë i bleve ? » Kaq herë kishte vendosur që të thoshte të vërtetën : “ Asgjë nuk me bleu dhe asgjë nuk i bleva!....” dhe po aq herë në momentet kur ishte gjëndur para fytyrave dhe duarve që tregonin dhuratat ajo ishte njëhsuar me turmën dhe kishte gënjyer... më shpesh një genjeshtër të improvizuar në çast, të shoqëruar nga ngjyra e purpurt e faqeve që përpiqej ti mbulonte nën flokët e gjatë të cilat i lëshonte fytyrës. Mëndja i punonte me ankth të nesërmen e asaj dite : « Ah, kur do mbarojë edhe kjo ditë, të shpëtoj... » dhe fytyra e Shënjtit iu shfaq përsëri, kësaj here në burg, i munduar dhe rraskapitur, me veladonin e çjerrë, dhe e bija e gardianit të burgut që vinte dhe i sillte letra mirënjohje, ushqim dhe lule, nga të gjithë ata që ai i kishte martuar ilegalisht. Koleget e saj filluan ritualin e zakonshëm të ditës së pas shën Valentinit, me pyetjet e tyre dhe tregimet e lumtura, se sa shumë dashuri kishin dhënë dhe marrë ato, sa shumë kishin shitur dhe blerë, sa e shtrenjtë kishte qënë dashuria e tyre, sa e artë, argjëndë, diamantë apo e perl-të kishte qënë dhe sa shumë vlera materiale kishin merituar në shkëmbim të asaj çfarë ato kishin falur. Ajo aty në qëndër të zhurmës së fjalëve, nuk shihte dhe dëgjonte gjë tjetër veç shënjtit me veladonin e kuq, me kokën e prere në duar që bënte disa hapa dhe rrëzohej... pastaj e pa ashtu të shtrirë në arkivol dhe papritur, iu kujtuan ritet mortore të krahinës së saj, ku gratë i qanin të vdekurit me fjalë dhe me oi dhe i erdhi të ligjëronte aty, në mes të turmës së grave që flisnin e flisnin pa pushim, e që mos bënte këtë, u ngrit e shkoi në banjo dhe i hodhi një grusht ujë fytyrës.

Deja-vu

2008-02-10T17:48:00.000-08:00

Mos valle bashkë kemi qënë
në luginën e thellë të heshtjes?
Ulërimat e heshtura dridhnin ajrin në të...
Gjysëm diell e gjysëm hënë ishte atje...
Ti pritat e frikës i ngrije
në labirinthet e ëndrrave të mia...
Makthet kapërceja e kapërceja
veshur me gjysmën e diellit qe ndriste...
Ti fshiheshe e fshiheshe
në të errtën gjysëm të hënës...
Përtueshëm veten e ruaje
nga fundi tragjik i ëndrrës.

Trazirë

2008-02-10T17:41:00.000-08:00

E zezë ndrit reja, qiellin nxin,
rrëshket nxitimthi mbi pyll të virgjër,
diell nuk ka, fletëzat janë mbledhur,
zbuluar ka mbetur gjoks' i shkëmbit...
Degët e thyera, bari i shkelur
njomësia nga këmbët...e fëlliqur...
oh, ç'shkatërrim, ç'shëmti, ç'tmerr...
Mbyll sytë,
anash rrëshket ngadalë pa parë,
por ja aty...mbi gropë të shqyer...
loti i shelgut pikon ngadalë...

Mëkati i ëngjëllit

2008-02-10T17:29:00.000-08:00

E lagur nata
ne "Duomo Cathedral"...
pëllumbat nën këmbët e statujës
flene.
Në qetësinë e errët,
dritash shpuar,
përbuzur,
harruar,
refuzuar,
një shpirt i muduar rrotull vjen.
I duken brinjët fijeholla
dhe gjithçka tjetër ka nën to,
me dritë të mekur i shkëlqen.
.................................................................
shpresa që s'vdes, ëndrra e vrare...
................................................................
Lotët e natës pi ngadalë...
pendë pëllumbash mbledh nëpër shesh
flatrat me to do të arnojë
që prap të mund
të fluturojë.

BURRI QE NUK KISHTE SY

2008-02-08T10:16:00.000-08:00

Tregim nga MacKinlay Kantor

Nje lypes ishte duke ardhur qe nga rruga, ne kohen qe z. Parsons sapo doli nga hoteli. Ishte nje lypes qorr qe mbante ne dore ate shkopin e tejperdorur te te verberve me te cilin trokiste me kujdes rrugen nga do kalonte, ne nje perpjekje te fshehte per te kompensuar verberine e tij. Ai ishte nje djalosh kokelesh e qafetrashe: palltoja e tij ishte e yndyrshme ne pjeset e perparme dhe xhepat, ndersa dora i qendronte e hapur mbi koken e shkopit ne nje lloj lidhje te paefekteshme.Mbi sup mbante nje traste te zeze ne te cilen me sa duket kishte dicka qe ai e shiste..... Ajri kishte aromen e pranveresdhe rrezet verdhacuke te diellit ngrohnin asfaltin... Z. Parsons sic qendronte ashtu perballe hotelit, duke ndjere klik- klak-un e te verberit qe afrohej, ndjeu papritur nje keqardhje prej budallai per te gjitha krijesat e verbera..... Mendoi kenaqesine qe i sillte fakti qe ishte gjalle. Ca vite me pare ai kishte qene dicka me shume se nje punetor i thjeshte; tani ai ishte i suksesshem, i respektuar, i admiruar….. agjent sigurimesh… dhe i kishte arritur te gjitha keto i vetem, pa mjete, duke luftuar pertej pamundesive te tij…. Gjithesesi ai ishte akoma i ri. Ajri i kalter i pranveres qe i sillte ndermend eren e fushave dhe shkurreve te egra e mbushi ate me nje ndjesi te kendeshme..... Ai beri nje hap mbrapa, nderkohe qe i verberi i kaloi prane me tak –tukun e shkopit te tij. Kokeleshi u kthye menjehere..... “Degjoni, boss. Me kushtoni vetem nje minute nga koha juaj..... “ Eshte vone. Kam nje takim. Do qe te te jap ndonje gje ? »- foli z Parsons.... « Une nuk jam lypes, boss. Te betohem per kete. Kam dicka te vogel te nevojshme » - ai kerkoi verbtazi derisa vuri ne doren e z Parson nje objekt te vogel.- « Kete une e shes. Nje dollar. Cakmaku me i mire qe mund te gjesh.".... Z. Parson qendroi aty, paksa i bezdisur dhe i sikletosur. Ai dukej teper i pashem me kostumin e tij shik, ngjyre gri , me kapelen gri si dhe shkopin e tij prej bambuje. Sigurisht qe i verberi nuk mund t'i shihte te gjitha keto..... “ Por une nuk pi cigare- tha ai”.... « Degjo, une ve me bast qe ti njeh gjithe ata njerez qe pijne cigare. Nje dhurate e vogel e kendeshme. », u perpoq t'ia mbushte mendjen burri. « Dhe per me teper zoteri, ti nuk do e kishe problem te ndihmoje nje te varfer apo jo? » Ai e kapi z Parsons nga menga..... Z Parsons psheretiu dhe e vendosi ne xhepin e jelekut. Nxorri dy gjysma dollari dhe ia futi ne dore burrit. « Sigurisht qe une do te te ndihmoj ty. Ashtu sic the, mund t'ia jap ndonjeriu. Ndoshta djalit qe qendron tek ashensori »- Ai hezitoi per nje moment duke mos dashur te behet kurioz i merzitshem qofte edhe me nje te verber. » E ke humbur shikimin komplet ? » - e pyeti pastaj..... Kokeleshi futi ne portofol dy gjysmat e dollarit. « Katermbedhjete vjet boss. » Pastaj shtoi me nje lloj krenarie cmendake. « Westbury, zoteri, une jam nje nga ata ».... « Westbury, » perseriti z. Parson. « Ah, po. Shperthimi kimik… Gazetat nuk e kane permendur ate prej vitesh, por ne kohen qe ndodhi, ajo ishte nje nga katasrofat me te medha.”.... “ Ata te gjithe e lane ne harrese “ Djaloshi, terhoqi kembet me pertese. “ Une nje gje mund te them boss: kush ka qene atje, nuk mund ta harroje ate kurre. Gjeja e fundit qe pashe, ishte reparti C qe shembej perdhe nen nje pluhur te madh dhe ate gazin e mallkuar qe derdhej brenda nga te gjitha dritaret e shperthyera..... Z Parsons u kollit. Por shitesi ambulant i verber, ishte tashme ne trenin e fantazise se tij qe e conte mbrapsht ne te kaluaren dramatike. Dhe gjithashtu, ai po mendonte qe mund te kishte me teper se gjysma dollaresh ne portofolin e z Parsons..... “ Vetem mendo per nje cast boss. Ishin njeqind e tete njerez te vdekur dhe dyqind te plagosur dhe mbi pesedhjete nga ata humben shikimin. Te verber dhe te shkalluar”- Ai kerkoi verberisht dhe preku pallton e z. Parson me dore. « Po ju them zoteri qe lufta nuk ka asgje me te tmerrshme se ajo. Nese do i kisha humbur syte ne lufte, patjeter qe do kujdeseshin per mua. Por une isha vetem nje punetor i thjeshte qe punonte per ata. Dhe ja c’me ndodhi. Ti ke shume te drejte. Ja c’me ndodhi, ndersa ata kapitalistet mbushnin xhepat. Ata ishin te siguruar, mos u shqetesoni per ta. Ata-…”.... “Te siguruar,” perseriti ai qe po e degjonte. » Po, kjo eshte ajo qe une shes »-.... « Ti deshiron te dish si i humba une syte ? » - bertiti burri. « Ja ta tregoj une ! » Fjalet zbrazeshin duke mbajtur me vete nje drame te hidhur te studiuar mire dhe te treguar shpesh here per para. « Une isha atje ne repartin C, ne fund te te gjithe njerezve qe suleshin perjashta. Jashte ne ajrin e hapur, gjithsesi ishte me mire, edhe pse godinat shperthenin majtas dhe djathtas. Shume njerez arriten te dalin nga dyert dhe vrapuan jashte. Dhe pikerisht ne momentin kur une isha duke dale, duke u ngjitur aty midis shkalleve te atyre cisternave te medha nje djale mbrapa meje, me kapi nga kemba. ‘Me ler te kaloj une i pari’ me tha. Ndoshta ishte i budallallepsur, nuk e di. Une jam perpjekur ta fal ate brenda shpirtit tim boss. Ai ishte me i madh se mua. Me shtyu mbrapa dhe u ngjit duke shkelur siper meje.Me hodhi ne pluhur dhe iku duke me lene ashtu te shtrire mes gjithe atij gazi helmues qe derdhej mbi mua nga te kater anet dhe mes flakes e gjerave te tjera.... » Ai beri nje gelltitje te studiuar dhe qendroi duke pritur si budalla. Ai mund ti imagjinonte fjalet pasuese : Fat i keq, vella. Tani une dua te.... « Kjo eshte historia boss ».... Fershellima e eres pranverore i kaloi prane e lagesht dhe vibruese..... “ Jo krejtesisht ashtu” Tha z Parsons..... Shitesi ambulant i verber u drodh me nervozizem. “ Jo krejtesisht? Cfare do te thuash, ti?”.... “Historia eshte e vertete.” Tha z Parsons. “ me perjashtim te faktit qe ka ndodhur nga e kunderta ».... « Nga e kunderta ? » Uleriu ai ne menyre te pa sjellshme. » Cfare po thua boss ? ».... « Une kam qene ne repartin C, » tha Z Parsons. “ Ka ndodhur e gjitha nga e kunderta. Ti ishe ai djaloshi qe me hodhe mua ne pluhur dhe u ngjite duke shkelur siper meje. Ti ishe me i madh se mua, Markwardt. ».... Burri i verber qendroi gjate i heshtur duke u gelltitur si nje kale. U gelltit perseri : « Parsons. Per Zotin. Per Zotin ! Une mendoja qe ti... »Dhe pastaj bertiti si nje djall : « Po, ndoshta ka qene ashtu si thua ti, ndoshta ka qene ashtu. Por une jam qorr ! Jam qorr, dhe ti qendron aty duke me lene mua te deklamoj para teje duke qeshur me mua ne cdo minute ! Une jam qorr ! ».... Njerezit ne rruge filluan te kthenin kokat dhe te shikonin ata..... « Ti u hodhe ne pluhur, por une jam qorr ! Me degjon apo jo ? Une jam..... ».... « Te degjoj » tha Z Parsons, « Mos bej kaq shume zhurme per kete Markwardt.... edhe une ashtu jam. »

Perkthyer nga Merita Paparisto

Isha Une

2008-02-06T05:52:00.000-08:00

Une isha ajo pika e gjakut
rene mbi jake te kemishes tende...

isha une qe te levrija nder deje...
valvolat e zemres,
une t'i mbaja hapur me te dyja duart
dhe ty te mungonte ajri ne mushkeri.
Isha une qe te terhiqja
miliardat e pikave te tjera
dhe rendnim te terbuara ne trupin tend.
Une, te beja te ndizeshe...
isha une rrudhave te trurit tend...
une t'i sillja endrrat, une ti zgjoja agimet,,,
une, ta sillja dhimbjen e embel...
isha une ne kapilaret qe te skuqnin syte...
une, ne kordat e zerit tend...
une, ne damaret e gishtave qe te dridheshin lehte
kur cigaren shtrengonin ne ethe...
une, te shetisja nga maja e gishtit
ne fijet e flokeve...
isha une qe doja perjetesisht te qendroja
brenda teje.

Isha une ajo pika e gjakut
qe ra mbi jaken e kemishes tende
dhe ti e mblodhe me rrobat e palara
ne fundjave...
e dergove ne lavanderi dhe...
e lave!

Une jam...

2008-02-03T19:11:00.000-08:00

Une jam kaosi i mendimeve te tua...
Jam kurioziteti yt per te pare ne bote te
panjohura...
Jam egoja jote mashkullore per te pasur per
vete ato qe eshte veshtire t'i kesh...
Une jam posesiviteti yt.
Jam kenaqesia e fituesit kur ngre flamurin
mbi keshtjellat e pushtuara...
Jam deshira jote per te qene i dashuruar dhe
i perkedhelur...
Une jam trishtimi dhe dhimbja e embel
e shpirtit tend...
Jam ujrat e rrembyera ku deshirat e tua te
zhytura rreken gjithe kohen per te dale
ne breg.
Jam mosbesimi dhe dyshimi yt...
Jam re e kalter ne qiellin tend blu...
Une jam qellim dhe pengese ne jeten tende.
Jam terheqja dhe tendosja jote per te me arritur
dhe per te me prekur, keshtu paprekshmerisht larg
sic jam.
Jam mundimi yt per te mos me mbajtur
dhe per te mos me leshuar.
Jam....
....... pamundesisht per te qene e jotja.

Morella

2008-02-02T21:47:00.000-08:00

nga EDGAR ALLEN POE

Vetë, me veten tënde, i vetmuar, përjetë një i vetëm dhe tek.
PLATONI: SYMPOS

E vlerësoja me një ndjenjë ngrohtësisht të thellë dhe tepër të veçantë, miken time Morella. I gjëndur rastësisht në shoqërinë ku ajo përkiste shumë vjet të shkuara, që në takimin e parë, ndjeva shpirtin të më digjej nga njëlloj flake që nuk e kisha njohur kurrë më parë; por nuk ishin flakë Erosi ato dhe më torturonte brënda meje mendimi që unë në një mënyrë apo në një tjetër duhet të përcaktoja kuptimin e tyre të zakonshëm apo të kthjelloja zjarrin e vagullt që ato më sillnin. Ne u takuam dhe fati na çoi të dyve drejt altarit, por unë kurrë ndonjëherë nuk i fola për pasion dhe as për dashuri. Ajo gjithsesi, u largua nga shoqëria e saj dhe qoftë edhe ky përkushtimi i saj për të qëndruar vetëm për vetëm me mua, më mbushte me lumturi. Ishte lumturi ta mendoje; një lumturi deri në ëndërrim.
Njohuritë e Morellës mbi botën, ishin tepër të thella. Sipas gjithë dijeve të mija, talenti i saj i kalonte kufinjtë e normales dhe mëndja e saj kishte një fuqi tepër të madhe. E ndjeja ketë dhe në shumë gjëra, bëhesha nxënësi i saj. Shpejt mora vesh që ndoshta për shkak të edukimit të saj në Presburg, ajo kishte njohur përpara meje një numur të madh të atyre shkrimeve mistike të cilat zakonisht janë konsideruar vetëm mbeturina të letërsise së herëshme Gjermane. Ato, për ca arësye që unë nuk mund ti imagjinoja, ishin të preferuarat e saj - dhe me kalimin e kohës ato u bënë po ashtu edhe për mua,- dhe studimi i vazhdueshëm i tyre duhet ti atribuohet ndikimit të thjeshtë por të efektshëm, të forcës së zakonit dhe shëmbëlltyrës.
Nëse nuk gabohem, arësyeja ime, kishte shumë pak të bënte me të gjithë ketë. Bindjet e mija,- me sa mbaj mënd unë,- asnjëherë nuk ishin bazuar mbi gjëra ideale, dhe as që kishin pasur ndonjë pigment misticizmi ,i cili u lexua më vonë, vetëm në qofsha i gabuar në atë çka besoja apo në atë çka mendoja atëherë. I bindur për ketë, unë e braktisa thellësisht pa kushte veten në duart e gruas time, dhe u futa me një zemër të dlirë në labirinthet e studimeve të saj. Dhe pastaj- pastaj, ndërsa derdhesha përmbi faqet e ndaluara, ndjeja një shpirt të ndaluar që ndizej brënda meje- Morella vinte atëherë dorën e saj të ftohtë mbi timen, dhe ndriçonte me një zë të fikur,- nga hiri i një filozofie të vdekur- disa fjalë të veçanta, kuptimi i çuditshëm i të cilave i bënte të flakëronin përmbi kujtesën time. Pastaj, për orë të tëra, qëndroja si i humbur përkrah saj, dhe vegjetoja nën tingujt jetësorë të muzikalitetit të zërit të saj, derisa në vazhdimësi melodia e tij fillonte ndërthurej me nota tmerri, dhe një hije gradualisht zbriste mbi shpirtin tim, e unë zbehesha e zbehesha, dhe fërgëlloja brënda meje nën këto tinguj kaq jotokësorë. Pastaj, tingujt jetësorë në zërin e saj, shuheshin papritur nën dridhjet e tmerrit, dhe gjëja më e bukur kthehej në atë më të neveritëshmen, ashtu si Hinnon kthehet në Ge-Henna.
Është e panevojshme të theksoj karakterin e saktë të këtyre analizave të cilat, -në fakt ishin shumë më voluminoze nga çkam treguar unë,- përbënin, për një kohë të gjatë, pothuajse të vetmin bashkëbisedim mes meje dhe Morellës. Të mësuara në atë që emërtohet moral theologjik ato do dukeshin lehtësisht te përtypëshme për mëndjen por nëse do ishe i pamësuar me të, sido që ta ktheje, të gjitha pikat e diskutimit, do të dukeshin shumë pak të kuptueshme.
Pantheismi i egër i Fichte; Paliggenedia e modifikuar e Pitagorianëve; dhe mbi të gjitha, doktrina e Identitetit e inkurajuar me forcë nga Shchelling, ishin kryesisht pikat e diskutimit që i referoheshin gjëse më të bukur të Morellës imagjinative.Ketë identitet i cili është emërtuar personal, Z. Locke,- më duket,- e përkufizon si diçka që konsiston në gjykimin e shëndoshë të qënies njerëzore. Dhe përderisa me njeri ne nënkuptojmë një thelb inteligjent që arsyeton, dhe përderisa ekziston një ndërgjegje që shoqëron mendimin, është pikërisht kjo që na bën të jemi ajo që ne e quajmë vetja jonë, dhe në të njëjtën kohë na dallon ne nga format e tjera të qënieve që mendojnë, dhe na jep indentitetin personal. Por principi i të qënit i veçantë, nocioni i këtij identiteti që pas vdekjes është ose nuk është i humbur përgjithnjë, përbënte për mua në atë kohë, objektin e një interesi tepër të fortë; tashmë jo dhe aq për natyrën përpëlitëse dhe ngacmuese të pasojave të tij, se sa për nga mënyra e spikatur dhe emocionale me të cilën Morella e përmëndëte atë.
Por ja erdhi një kohë kur misteri i gruas time më përfshiu të tërin si të ishte një formulë magjike. Unë fillova të mos i duroja dot më prekjet e gishtërinjve të saj të hollë e të zbehtë, as tonin e ulët dhe muzikalitetin e të folurës, dhe as shkëlqimin e syve të saj melankolikë. Dhe ajo i dinte të gjitha këto, dhe asnjë kundërshtim nuk shprehte; dukej sikur dobësia dhe budallallëku im ishin gjëra të pritëshme dhe të njohura që më parë nga ajo dhe duke buzëqeshur e quante të gjithë këtë thjesht fat. Ajo dukej gjithashtu e vetëdijëshme për shkakun ,- për mua krejt të panjohur-, të tjetërsimit gradual të vëmëndjes time; por asnjëherë nuk dha ndonjë arësye për ketë apo për natyrën e asaj që po ndodhte. Nga ana tjetër ishte ajo grua e cila tretej ditë pas dite. Në momentet kur e kuqja e faqeve të saj thellohej dhe venat në ballë i bëheshin gjithnjë e më blu; përnjëherë qënia ime shkrihej në keqardhje dhe kur pas atij momenti kapja vështrimin e syve të saj të menduar, shpirti më dhimbte dhe më trazohej, me trazimin e atij që hedh vështrimin poshtë në humnera të pamata.
Mund të them vallë që në ato momente unë dëshiroja thellësisht me një dëshire të zellshme dhe gërryese momentin e mbarimit të Morellës? Po, e dëshiroja; por shpirti i brishtë, rezistonte dhe i ngjitej mureve prej balte të godinës së tij, për ditë, javë dhe muaj të pafund të lodhshëm, derisa nervat e mija të torturuara arrinin të sundonin mbi llogjikën time, zemërimi rritej brënda meje për shkak të vonesës, dhe me zemrën e një shpirti të keq , mallkoja ditët , orët dhe momentet e hidhura që dukeshin sikur zgjateshin dhe zgjateshin pa fund, ndërkohë që jeta e saj delikate shuhej, si hijet që vdesin në fund të ditës.
Por një mëngjes vjështë, kur erërat akoma flinin në shtretërit e tyre qiellore , Morella më thirri të qëndroja pranë saj. Një mjegull e dendur e mbështillte tokën, një shkëlqim i ngrohtë shtrihej mbi ujrat dhe një ylber që nga kupa qiellore i dorëzohej gjetheve të dëndura të vjeshtës në pyll.
“Është dita e ditëve,” me tha, ndërsa unë i afrohesha; “nje ditë e të gjitha ditëve, të jetës apo të vdekjes qofshin. Është një ditë e këndëshme për bijtë e tokës dhe jetës – ah, por po aq e këndëshme për bijat e qiellit dhe vdekjes!”
Unë e putha në ballë dhe ajo vazhdoi:
“ Unë po vdes, por akoma do rroj.”
“Morella!”
“ Ditë që ti të me kesh dashur, nuk ka pasur,—por atë që ke neveritur gjatë jetës tënde, në vdekje ke për ta adhuruar.”
“Morella!”
“ Ja po ta them përsëri që jam duke vdekur. Por brënda meje pengu i dashurise time është ngjizur - oh sa e vogel!- dhe ajo ndjen për mua, Morrella. Dhe kur shpirti im të niset fëmija do jetojë – fëmija yt dhe i imi, i Morellës. Por ditët e tua do jenë ditët e dhimbjes- Një dhimbje më e gjata ndër ndjenjat siç është qiparisi më i forti ndër drurët. Për ty orët e lumturisë kanë mbaruar dhe gëzimi nuk këputet dy herë në jetë, ashtu si trëndafilat e tempujve në Paestum që mblidhen dy herë në vit. Kjo nuk do zgjasë dhe pastaj, ti nuk do luash më Tenianin por duke lënë mënjanë manjolat dhe hardhitë, ti do mbështjellësh qefinin në kokë, siç bëjnë myslimanët në Mekë.
“Morella!” klitha, “Morella! Si mund të parathuash të tilla gjëra?” Por ajo ktheu kokën mënjanë mbi jastëk dhe një dridhje e lehtë i kaloi nëpër gjymtyrë, dhe kështu ajo vdiq dhe zëri i saj nuk u dëgjua më.
Por ashtu siç e parashikoi,- fëmija që ajo lindi gjatë vdekjes, dhe që nuk mori frymë deri në momentin që e ëma e saj pushoi së marri frymë,- fëmija i saj, një vajzë, erdhi në jetë. Ajo u rrit në mënyrë të çuditëshme në trup dhe intelekt ; ishte ngjashmëria perfekte e asaj që kishte ikur, dhe unë e desha atë me dashurinë më të ethëshme që do kisha besuar ndonjëherë që do mund ta ndjeja për ndonjë qënie të kësaj toke.
Por atje tej, shumë larg, qielli i kësaj dashurie të pastër, errësohej, dhe melankolia e thellë, tmerri, dhe dhimbja e mundimshme rrëshqistnin si një re në qiellin e saj. Siç thashë, fëmija u rrit e çuditëshme në trup dhe në mëndje. Me gjithë mënd e pabesueshme ishte rritja e shpejtë e përmasave të saj trupore, por me të tmerrëshme,- oh sa të tmerrëshme- ishin mendimet e trazuara që shëmbeshin mbi mua ndërsa shikoja zhvillimin e gjëndjes së saj mendore. E si mund të ishte ndryshe, kur unë çdo ditë zbuloja në konceptet e fëmijës, fuqinë e mëndjes së një të rriture dhe aftësitë e gruas ? kur mësimet e përvojës më servireshin nga buzët e njoma të fëmijës?... dhe kur urtësia ose pasioni i pjekurisë që unë e gjeja në çdo moment shkrepte nga sytë e saj të plotë e kureshtarë? kur,- le të themi,- të gjitha këto spikasnin përpara ndjesive të mija të lemerisura, kur nuk mundesha më ta fshihja të gjithë këtë prej shpirtit tim, por as ta flakja tej perceptimeve të mija që dridheshin nga frika e pranimit të atij realiteti, duhej vallë të hamëndësoja në këtë dyshim, të një natyre të frikëshme dhe ngacmuese, që më pushtonte ngadalë shpirtin tim, apo ti lija mendimet e mija të përballeshin të tmerruara me përrallat e egra dhe teoritë tronditëse të Morellës së pavarrosur? Unë e rrëmbeva prej vëmëndjes së kësaj botë atë qënie të cilën fati m’a kishte dhënë për ta adhuruar, dhe mes izolimit të ethshëm në shtëpinë time, vështroja me një agoni mbytëse mbi çdo gjë që i përkiste kësaj krijese që aq shumë e doja.
Dhe siç rrokulliseshin vitet, unë vështroja ngultazi ditë pas dite fytyrën e saj të shenjtë, të butë dhe shprehëse, si dhe derdhjen mbi të të formave të pjekurisë dhe ditë pas dite unë zbuloja pika të reja të ngjashmërisë se fëmijës me nënën e saj, melankolinë dhe vdekjen. Orë pas ore,rritej dëndësia e këtyre hijeve të ngjashmërise,dhe ato bëheshin më të plota, më të qarta, më turbulluese dhe tmerrësisht neveritëse në mënyrën e tyre. Që buzëqeshja e saj ishte krejtësisht si e nënës se saj, kjo nuk ishte gjë dhe kaq e papranueshme; por pastaj unë dridhesha nga ngjashmeria kaq perfekte, që sytë e saj kishin me të Morellës, por mund ta duroja edhe ketë; por më pas ato dy sytë shpesh më shikonin thellë brënda thellësisë së shpirtit tim me domethënien vazhdimisht trullosëse si të Morellës dhe me të njëjtin mendim trullosës. Në konturet e ballit të lartë, dhe në valëzimet e flokëve të mëndafshtë, edhe në gishtrinjtë e hollë e të zbehtë që varrosnin vetveten, edhe në tonet e dëshpëruara të muzikalitetit të të folurës së saj, dhe mbi të gjitha- oh mbi të gjitha këto,- në frazat dhe shprehjet e të vdekurve në buzët e asaj të gjallës që kaq shumë e doja, gjeta ushqim për mendimet dhe tmerrin që harxhohej për një krimb që nuk donte të vdiste.
Megjithëse kishin kaluar dhjetë vjet nga jeta e saj, vajza ime kishte mbetur e paemër mbi tokë. “ Fëmija im” dhe “ dashuria ime” ishin përkedheljet zakonisht të projektuara nga dashuria e një babai dhe fshehja e rreptë e ditëve të saj i bënë të panevojshme të gjitha ndërhyrjet e tjera. Emri i Morellës vdiq së bashku me të në vdekjen e saj. Nuk i kisha folur kurrë vajzës për nënën e saj, e kisha të pamundur ta bëja këtë. Në të vertetë, gjatë përiudhës së shkurtër të ekzistencës së saj, kjo mungesë nuk kishte bere ndonjë përshtypje në botën e jashtëme, e ruajtur aq sa mund të ishte e lejuar nga kufijtë e ngushtë të vetmisë së saj. Siç kalonte koha, ceremonia e pagëzimit filloi të më trokiste në mëndjen time të dobësuar dhe çoroditur, si një çlirim i mundshëm nga tmerri i asaj që ishte shkruar të ndodhte. Por në enën e pagëzimit, unë hezitova të thosha emrin e saj. Shumë emra të urtë dhe të bukur të kohëve të vjetra dhe moderne, nga vendlindja ime apo vënde të tjera, vinin deri në buzë të buzëve të mija, emra shumë të përshtatshëm të butë, të lumtur, dhe të mirë. Po çfarë ishte ajo që më nxiti mua atëherë të shqetësoja kujtimin e të vdekurës së varrosur ? Cili demon më urdhëroi që të gërmëzoja atë tingull, pikërisht atë i cili sa herë që rithirrej ishte mësuar ta bënte gjakun e purpurt të rridhte në rrëkera prej tempujve të zemrës ? Cili shpirt i keq foli që prej rrënjëve të shpirtit tim, kur përmes atyre shtigjeve të errëta, dhe në qetësinë e natës, unë pëshpërita në veshët e pagëzorit, rrokjet- Morella ? E çfarë tjetër përveç se një shpirt i keq e tronditi ashtu të ardhmen e fëmijës tim, dhe e spërkati me spektrin e vdekjes, dhe sapo tingujt e lehtë u dëgjuan, ajo ktheu sytë e saj të qelqtë nga toka për në qiell, dhe duke rënë në gjunjë në rrasën e zezë të kubesë sonë stërgjyshore, u përgjigj- « Jam ketu ! »
Dallueshëm, ftohtësisht, qetësisht dallueshëm, i lëshoi këto pak tinguj të thjeshtë në veshët e mi te cilat në të njëjtin moment si plumb i shkrirë u rrokullisën duke fërshëllyer edhe në trurin tim. Vite- shumë vite- kaluan, por kurrë nuk u shua tek mua kujtimi i asaj epoke. Jo se unë vërtetë i lashe mënjane manjolat dhe hardhitë - por hija e bredhit dhe qiparisit më ndoqi nga pas ditë e natë. Kurrë nuk i numërova më kohën dhe vëndet, yjet e fatit tim u shuan në qiell, errësira mbuloi tokën dhe kur figurat e saj më kaluan pranë si hije që rrëshqasin, në mes atyre të gjithave unë dallova Morellën. Erërat e kupës qiellore frymuan të vetmin tingull të njëjtë në veshët e mi, llokocitja e dallgëve mbi det mërmëriti përgjithmonë- Morella. Por ajo vdiq ; me duart e mija unë e varrosa në varrin e saj ; dhe qesha me një të qeshur të zgjatur, të hidhur sepse nuk gjeta asnjë shenjë nga çfarë kisha varrosur më parë, në gropën ku unë kalla trupin e të dytës.-Morrella.

Perkthyer nga Merita Paparisto

Parathenia e Librit tim me perkthime " Tregime Te Zgjedhura"

2008-02-02T21:32:00.000-08:00

PARATHENIE

Përkthimet zunë fill në ditët e papunësisë, kur si emigrante e brezit të parë më duhej të luftoja për t’u adaptuar me mënyrën e jetesës së vendit të huaj ku kisha vendosur të kaloj një pjesë të jetës sime. Për të vrarë orët e gjata të ditëve të dimrit kur më duhej të rrija gjithë kohën në shtëpi dhe nën ritmikën e zakonshme të rënies së dëborës tej xhamave, nisa të lexoja romane apo tregime, çfarë të më vinte në dorë dhe riprovova kënaqësinë jo vetëm të rrjedhjes së rreshtave të autorëve dhe përjetimeve të tyre brenda meje, por edhe të rrjedhjes sime nëpër rreshtat e tyre. Unë mund të ndjeja dhe të përjetoja atë që ata kishin hedhur nëpër rreshta derisa një mbrëmje më lindi papritur ideja « Pse të mos i shqipëroj që më pas të mund t’i lexojnë të afërmit dhe miqtë e mi ? ». Ishin keta të fundit që më vonë më bindën se këto tregime mund t’i ofroheshin edhe lexuesit të panjohur.
Kështu, e zhvendosa vendin e leximit pranë kompjuterit dhe fillova të hedh nga tastiera në ekran gjithshka që lexoja.
Tregimi i parë që përktheva ishte « Njeriu që nuk kishte sy », marrë nga një përmbledhje tregimesh që përdorej si tekst mësimor nëpër shkolla. Pas tij vendosa të përkthej « Gjuetia më e rrezikëshme në botë » të cilin e kisha lexuar dy vjet më parë dhe më kishte lënë mbresa të pashlyeshme. Pas këtyre fillova t’i zgjedh tregimet nga autorët më me famë të Amerikës së Veriut me qëllimin që t’i botoj në një libër të vetëm. O’Henri u përkthye me kërkesen e një mikut tim, pastaj vazhdova me Xhojs, Ullf e me rradhë.
Nga numri i madh i tregimeve të këtyre autorëve të shquar une zgjidhja ato që do përktheja, në mënyrë krejt intuitive dhe i përktheja direkt, pa i lexuar më parë, kështu që kurioziteti për të lexuar se çfarë do ndodhte më pas ishte një nga shtysat për ta mbaruar përkthimin sa më parë.
Pothuajse në të gjitha tregimet, në qendër është bota e brendëshme e njeriut, kompleksiteti i çuditshëm dhe i pazgjidhshëm i saj. Duke ecur kembëzbathur nëpër rreshta une shihja me çudi rrëpirat e ashpra dhe të thepisura të shpirtrave të tyre, ranishtet e thata dhe kënetat, por edhe qiejt e tyre të kaltër apo degët e sapoçelura. Nuk janë të shumtë rastet në jetë kur fjala e urtë « çfarë hedh, do të presësh » të mishërohet ashtu si në tregimin « Njeriu që nuk kishte sy » ku z Parsons me forcën e hekurt të vullnetit arrin të « shkelë » mbi atë i cili fizikisht e kishte shkelur gjatë aksidentit në fabrikën ku punonin dhe arriti që të ngjitej lart në karierën e tij edhe pse i verbër. Paralelizmi është i mrekullueshëm.
Para nesh zbulohen gradualisht dy tipa njerëzish krejt të ndryshëm të cilëve si rrallë herë fati u jep pikërisht atë që secili meritonte. Të njëjtën ide, por me ngjyra dhe temp krejt tjetër e ndeshim tek « Gjuetia më e rrezikëshme në botë ». Fillon pak a shumë si një histori magjike, por sa më tepër rreshta nga ajo përpin, aq më shumë bëhesh peng i tyre. Brenda natyrës njerëzore qëndron instikti i kafshës, instikti i gjuetarit dhe i gjahut. « Jeta është bërë për më të fortët, të jetohet nga më të fortët dhe nëse është e nevojshme të merret nga më të fortët. Të dobëtit janë sjellë në këtë botë për të kënaqur me të fortët. Unë bëj pjesë në grupin e të fortëve. Përse u dashka që të mos e përdor këtë dhuratë që me është dhënë ? Nëse gjuetia më sjell kënaqësi, përse të mos e bëj ? Unë gjuaj fundërinat e kësaj bote. Një kalë hamshor ose një zagar vlejnë më tepër se sa një nga ata. »- thotë gjenerali Zarov, një personazh i peneluar aq me mjeshtëri nga autori, saqë e ke të vështirë ta urresh. Fundi i tregimit është një mbyllje e mrekullueshme, e lënë hapur për fantazinë e lexuesit. Rrallë më ka rastisur të kem lexuar një mbyllje kaq mjeshtërore. Të gjitha fijet e tregimit dërgohen në fund dhe vetëm me një fjali të vetme i lëshohen në dorë lexuesit që t’i lidhë ashtu si të dojë ai ose edhe të luajë me to.
« Dhuratat e Magjistarëve » e O’Henrit dhe « Një Krishtlindje » e Kapote, zbulojnë pjesën më të butë dhe të këndëshme të natyrës njerëzore. Dashurinë dhe dëshirën për të dhuruar. Mjeshtri i madh i tregimeve të shkurtëra, O’Henri, na bën të përjetojmë në pak rreshta ate ndjenjën e madhe që i bën dy njerëz të sakrifikojnë gjërat më të çmuara për njëri tjetrin. Dy personazhet e rinj e të çiltër, janë shpirti i Krishtlindjeve dhe mbartin në vetvete kuptimin thelbësor të aktit të të dhuruarit midis njerezve të dashur. Ata trashëgojnë në shpirtrat e tyre atë ndjesi që i shtyu magjistarët të udhëtonin nëpër natë për të pritur lindjen e bebes së vogël mijëra vjetë më parë. Ndjesi delikate përjetojmë edhe tek tregimi i Kapote. I shkruar aq butësisht, si nga dora e një fëmije, aq çiltër dhe pastër, ky tregim na shpie në fëmijërinë tonë, na bën të ndjehemi papritur po aq fëmijë sa edhe personazhi dhe prapë ta lexojmë me kuriozitetin dhe kënaqësinë e një të rrituri. Dy linjat e tregimit, dashuria e pakufishme prindërore dhe pafajësia fëminore ndërthuren mjeshtërisht. I ati i dhuron atij dhuratën e ëndërruar,(dhe po aq pakuptuar thyen ne mendjen ëndërruese te tij dorën dhuruese të kësaj dhurate: Santa Klausin), ndërsa djali i vogël për herë të parë kupton çdo të thotë dashuri prindërore dhe çdo të thotë t’i duash dhe pranosh njerëzit ashtu siç janë. Detaj i mrekullueshëm është dhimbja e të vogëlushit në fund të tregimit. Ai ndjen që kishte një dhimbje të pakuptueshme në tërë trupin, provon të heqë këpucët duke menduar se ato e vrisnin dhe përsëri nuk lehtësohet. Dhimbja i buronte nga thellësia e shpirtit dhe edhe pse ai nuk e kuptonte dhe nuk ia dinte emrin, ishte malli i parandjerë për njeriun e dashur që po linte pas. Ashtu i butë, si dëbora e ëndërruar e personazhit, shket nëpër rradhët e tregimit, pafajësia e tij fëminore, prirja njerëzore për të besuar gjërat e bukura dhe të mira të kësaj bote, e përballur kjo me realitetin e ashpër dhe të hidhur të jetës.
Natyrën e femrës, aq komplekse, me skutat e fshehta, të papara, me hapësira qe edhe ajo vetë ndonjëherë nuk i ka shkelur, por gjithësesi i ka brenda saj, e ndeshim në tregimet « Flakëza » e Ketrin Mensfild, « Një ndodhi e një ore » e Keit Shopin, si dhe « Fustani i ri » i Virxhinia Ullf. Dëshira për të fluturuar e lirë, pa vargonjtë imagjinarë të jetës sociale, ndodhet brenda femrës aq e fortë, sa ndonjëherë i merr dhe frymën. Femra përshkruhet në gjithë dimensionet e saj, e brishtë, e tulatur, lozonjare, flirtuese, e rrezikëshme, me personalitet të shtypur, e humbur.... Në tregimin e Virxhinia Ullf, zonja Mejbël lundron midis ambientit fallco por aq të kërkuar dhe të dëshiruar të shoqërisë së lartë dhe të vërtetës konkrete- të cilën e gjen vetëm në atë shtresë në të cilën ajo nuk dëshiron të bëjë pjesë,-duke perifrazuar autoren, tamam si një mizë që zhytet dhe del, përplas krahët dhe mundohet e rënë brenda në një tas me qumësht. Të gjitha femrat do e gjejnë veten, pak ose shumë, në tregimet e përmendura, çdonjëra nga lexueset ka provuar të paktën njëherë në jetën e saj « torturën » e mizës brenda në tas apo dëshirën për të qenë krejtësisht e lirë, pavarësisht nga tmerri që mund t’i shkaktonin hapësirat e panjohura të lirisë qoftë edhe nëpërmjet asaj kënaqësisë së vogël të lojës dhe flirtit.
Satira e holle, pothuajse e padukëshme që vë në lojë pseudoshkrimtarët, krijuesit për treg të cilëve shkrimet e tyre nuk u burojnë natyrëshëm, ata të cilët krijojnë sipas shabllonëve të caktuar e të përllogaritur dhe mbushin faqet e librave, vitrinat e librarive dhe reklamat me shkrime të stisura, bajate, jashtë kohës; është pikërisht ajo që shkëlqen në tregimin « Një histori me një vajzë » të shkrimtarit Dejvid Arnaso. Është kaq e lehtë ironia e shpërndarë mes rreshtave si një tis i hollë mjegulle, por e pranishme dhe e dukshme, saqë lexuesi në fund ndjehet i kënaqër dhe i mikluar që e ka kuptuar atë çka dashur të thotë autori.
Fati i njerëzve të talentuar dhe me natyra të brishta trajtohet edhe tek « Reja e vogël » e Xhejms Xhoisit. Autori aty dëshiron të nxjerrë në pah faktin që për të mbijetuar në një shoqëri si kjo e sotmja duhet të jesh një Gallaher si personazhi i tij. Ai dëshiron të na tregojë që njerëzit me botë dhe shpirt të ndjeshëm si Çandleri e kanë tepër të vështirë, pothuajse të pamundur, të çajnë përpara, sado të zgjuar dhe të talentuar që të jenë nëse nuk ndjekin modën e konformizmit kundrejt dukjes dhe fasadës llamburitëse nën të cilat shoqëria e “sukseshme” është mësuar të fshehë hijet e saja.
Dhe e fundit, por sigurisht jo më pak e rëndësishme është « Morella » e Edgar Allen Poes. Ndërkohë që bëja përzgjedhjen e tregimeve që deshiroja t’i përktheja dhe botoja, duke kërkuar nëpër faqet e internetit për tregime nga autorë me emër, sytë më zinin çdo herë emrin e Edgar Allen Poe, me një listë tepër të gjatë tregimesh, ndoshta më të gjatën nga të gjithë shkrimtarët e tjerë. Gjithmonë e anashkaloja ose e shtyja për më vonë, përzgjedhjen e një prej tregimeve të tij. Tregimet dhe gjithçka tjetër që përktheja,
i përjetoja dhe krijonin emocione pozitive apo negative brenda meje. A do e mbaja dot vallë ngarkesën emocionale që do më jepnin tregimet e Poes? Të errëtën, mistiken, të panjohurën, ku erërat frynin që nga të tjera botë dhe shpirtra endeshin në përjetësi. Ky ishte problemi im gjatë kohës së përzgjedhjes. Por pasi bëra përzgjedhjen nga autorë të ndryshëm, në një moment të caktuar, në mënyre të pashmangëshme i erdhi rradha Edgar Allen Poes. Pa shumë hezitim, zgjodha mes titujve atë që intuita ime më këshilloi “Morrella”. Hap pas hapi duke rrjedhur në rreshtat e autorit, kuptova sa njerëzor dhe i vërtetë ishte thelbi i absurdit të Poes, veshur me misticizmin e tij: dashuria me kompleksitetin e saj si ndjenjë… me vitalitetin e saj për të jetuar dhe mos vdekur,
dashuria e mbetur në ajër edhe kur njeriu i dashur nuk është më, dashuria e konceptuar si ndjenjë përmbi materialen njerëzore. Ndërsa përktheja rreshtat e Morellës, unë ndjeja erën e dheut dhe shikoja terrin e misticizmit të Morellës,... shikoja gishtërinjtë e saj të hollë delikate mbi flokët e të shoqit dhe ndjeja agoninë e atij shpirti, pengu i të cilit nuk vdiste dot....ndjeja dashurinë atërore dhe ankthin e prindit për fëmijën, për të thënën që i kanosej dhe shikoja të voglën duke luajtur në vetminë e saj...ndjeja dhe shikoja shumë…dhe nuk e di pse ajo që më mbeti përfundimisht në mëndjen time ishte njerëzorja. Unë gjithashtu fillova ta dua “Morrellën”… pastaj e mohova… përsëri e desha dhe prap e mohova dhe e desha përsëri... Kalova në disa lloj gjëndjesh. Pastaj m’u desh që t’ia zhvishja një nga një rrobat e misticizmit absurdit të Poes dhe të shihja lakuriq atë ndjenjën më njerëzore, më të mundimshme, më të ëmbël dhe më të dhimbshme …. Dashurinë me emrin Morella.
Tashmë libri ka mbaruar dhe është në duart tuaja, të dashur lexues. Lexim të mbarë!

Perendimi i Mjellmave

2008-02-01T22:26:00.000-08:00

Mjellmat vdesin te heshtura si endrrat
buze liqenit tim te dhimbjes,
ndersa bie muzg i shkrire
ne cep te gjysemhenes varur...

Pikat e gezimit tend
rrathe te hidhur bejne
mbi suprinen e lemuar te liqenit...

...................................................
Rrathe-rrathe-rrathe
shushurima e dhimbshme
prish heshtjen e buzevdekjes.

Ballade per Gjyshen...

2008-02-01T22:18:00.000-08:00

Floket t'i krihja dhe endrrat e thinjura t'i beja gershet...
bishtaleca te imet qe holloheshin dhe holloheshin perdite...
veshtrimin ta prekja; ate kureshtarin... nen sy...
ndersa thonjte e plakur t'i lemoja dhe nyjet nga artriti fryre...
e perseri veshtrimi yt i heshtur e i ngrire
mbi kete bote qe tashme rrotullohej me shpejte se ti...
E kishe mbyllur dhimbjen tende ne kuti te kraharorit,
ne rrenjet e nje trendafili kuti e varosur...
Ne gishta me mbeste lekura e jote e holle dhe e bardhe
kujtim i fundit i eshtrave qe brenda teje treteshin aq persosur...
si nje feshferime qe eres ne ikje ia kishe marre.

Por ti kishe dhe rrathet e kalter te ngrohte
qe gjithe kohes me derdheshin dhe me rrethonin
ato vale qe me shume se cdo gje me mungojne
ne kete bote te eger dhe te ftohte...
Mbi dhimbjen e zeze te fustanit tend thermuar
ne te bardhat pika te shpreses isha une
me duart e njoma pas teje kacavjerre
bujarisht strehuar ne te grijtat guvat e tua
.................................................. ...............
Tani kaq shume u mungon drita jote e kalter, nana,
llastareve bardhe e zi qe pasi ike...i le te rriten ne mua

Letra të pashkruara

2008-02-01T19:15:00.000-08:00

Bijë e dashur,

Po ngryset mbi oborr e mbi shkallët e gurta. Me një muzg të lehtë dhe
shtrëngues ngjyrë lejla. Përpiqem të lehtësoj dhimbjen e largësisë, duke
menduar që edhe tek ty i njëjti muzg po bie ngadalë- ngadalë. Por ndoshta
është më ftohtë atje. Patjetër që duhet të jetë më ftohtë në atë
fshatin tënd mes malesh. Vallë i ke veshur çorapet e leshit që të dhashë
më vete ? Po trikon e trashë ? Nuk di nëse keni filluar ta ndizni zjarrin
në vatër.

Bija imë sa shumë që më ka marrë malli për ty. Kam kohë pa të parë,
që ditën që u nise me atë malukatin. Po ku e gjete moj bijë aq larg… U
mbaruan burrat e tjerë këtu ? Ah kjo lufta që na solli mbrapsht gjithçka.
Më mbyt meraku për ty, bija ime. E di që je natyrë e hedhur dhe energjike,
por je kaq e sinqertë dhe e drejtë, sa zor do e kesh të çash në këtë
botë jallane.

Unë mirë kam qënë këto kohë dhe nga jot’ motër ke të fala. Po rritet
dhe ajo. Nuk kam asnjë lajm të ri nga të dy vëllezërit e tu dhe nuk di
fare çfarë bëhet me ta.

Uroj të jesh mirë dhe bëhu e fortë e me mënd në kokë, ashtu si të kam
porositur.

~o~

Nënëz e dashur

U bë kaq kohë që asnjë lajm nuk kam nga ty. Si janë vallë motra dhe
vëllezërit e mi ? Ndjehem kaq e shkëputur këtu mes malesh ku kam ardhur.
Bën ftohtë, sidomos muzgjeve, dhe të kam uruar kaq e kaq herë që m’i dhe
me zor çorapet e leshit dhe trikon e trashë.

Është kaq ndryshe këtu, o nëna ime ! Njerëz të tjerë, shtëpi tjetër,
jete tjetër. Më mungon vatra e odës së zjarrit me dy këndet mbuluar me
kuverta të leshta, oxhaku dhe masha me të cilën më pëlqente aq shumë që
të ngacmoja drutë derisa ato lëshonin xixa si fishekzare dhe prushi shtohej
përmbi vatër. Këtu nuk më bie rradha të luaj me zjarrin. Jemi shumë vetë
ne të njëjtën shtëpi dhe ne gratë më të shumtën e kohës e kalojmë me
punë rrotull shtëpisë ose, dhe kur kemi kohë, nuk ulemi dot pranë vatrës,
ku qëndrojnë burrat. Me burrin tim shkoj mirë dhe jam e lumtur, por akoma nuk
ndjehem si ne shtëpinë time këtu.

Kam shumë merak për ty. Si je tani ? Si po ia del e vetme ? Si bëni për
t’u ushqyer ti dhe motra ? Ah sa larg që jemi nënë e dashur ! Kjo rrugë e
ngushtë, e përdredhur mes malesh të larta, më shumë na ndan, se na bashkon.
Dal në muzg dhe ngre sytë në qiell a thua se ata yje me atë ndriçim të
ftohtë do mund të bëhen lajmëtare mes meje dhe teje. Ime vjehrrë po më
thërret për t’u futur brënda. Më thotë që do ftohem në lagështirën e
ajrit. Ika, nëna ime, dhe të puth fort.

~o~

E dashur bija ime

Ti e di që unë nuk di as shkrim as këndim. Edhe kur duhet të firmos ndonjë
dokument, më duhet të ngjyej gishtin në bojë. Kjo ishte koha ime, o bijë,
dhe asnjë nuk tentoi ta shkollonte ketë jetimen që u rrit dyerve të fisit
dhe u martua pesëmbëdhjetë vjeçe. Por ti e di sa dëshirë kam pasur unë
për shkollën dhe për dijen, sa shumë kam dashur që fëmijet e mi të
shkolloheshin dhe të bëheshin të zotët për veten e tyre. Ty nuk të la
lufta, o bijë, që t’i mbaroje ato të shkreta studime dhe në vënd të
shkoje në shkollë, fillove të shkoje nëpër ato mbledhjet e fshehta ku
njohe edhe ketë karafilin që të mori me vete atje mes malesh.

Mban mënd atë trendafilin e kuq ne mes të oborrit që e ke mbjellë me duart
e tua kur ke qënë e vogël ? Duart e vogla që t’u shpuan nga gjëmbat dhe
pikëzat e kuqe të gjakut. Aq të kuqe i çeli fletët ai trëndafil! Tani
është rritur shumë. I janë harlisur degët dhe trungu i është trashur.
Kurora i mbushet plot me lule të kuqe. Aty dal dhe i them fjalët që do doja
të t’i thosha ty.

Ti e di bijëzë që unë përditë e laj ketë shaminë e bardhë që mbledh
flokët dhe përditë i nder mendimet e mija tek trëndafili yt. Ai lëkund
petalet e brishta. Nga malli apo nga trishtimi im?

Por jo, nuk është tharë nga hallet dhe hidhërimi im. Ka dashurinë tënde
për jetën bija ime.

Është vjeshtë dhe kurora i është skuqur më shumë së kurrë, a thua se
do i shpërthejë jeta si gjak i kuq nga petalet.

Ia mbuloj kokën me shaminë time të bardhë dhe i pëshpëris vetëm me sy
fjalë që do doja të t’i thosha vetëm ty.

Vështirë e kemi pasur këto kohë, vetëm dy femra në shtëpi, unë dhe
jot’ motër, e vogla. Por thonë që kohë më të mira do vinë dhe ne
rrimë dhe presim me shpresën te e ardhmja. Patjetër që kohë më të mira
do vinë dhe unë do mundem së paku të kem një lajm nga ty që më ke ikur
kaq larg. T’i puth flokët e tua të bukura….

~o~

E dashur nënë,

Ditët janë tkurrur nën të ftohtin e malit dhe nën frymën e dimrit që po
vjen. Ah larg shumë larg jam prej teje dhe ti e di që nuk ka këtu as telefon
dhe as zyrë postare . Duhet të zbresim poshtë në qytet për të dërguar
letrat dhe shumë rrallë zbresin njërëzit nga fshati ynë për në qytet
sidomos tani që fillojnë dhe zihen rrugët nga dëbora. Gjethet e pemëve po
marrin arratinë pas fërshëllimës së erës që i këndon kënge
gënjeshtare në vesh. Por duket sikur jeta që po shuhet aty jashtë, po
ngjizet brënda meje. Më lëvrijnë rrënjë nëpër gjymtyrë. Trupi i
brishtë më është rrumbullakosur. Përgjumja m’i mbërthen qepallat pas
jastëkut në mëngjes. Më janë rënduar hapat dhe kërthiza po
buzëqeshet.

Dje vjehrra ime nxorri nga sëndyqi dhe më dha një pallto të madhe të
leshtë që të mbështillesha me të. Nuk dua ta vesh, se m’i rëndon supet,
por skam çfarë bëj, duhet t’i ruhem të ftohtit. Nuk dal më për të
ndihmuar burrin në të mbjella. Më shumë rri brënda dhe bëj punë nëpër
shtëpi. Nuset e tjera më shikojnë shtrembër dhe midis tyre më quajnë «
nusja e qytetit ». Ti e di që unë jam e gjallë dhe e fortë zakonisht por
kjo jetë që rritet brënda meje, po më ligështon.

Të përqafoj nga larg, o nëna ime, dhe më ka marrë malli shumë për ju të
gjithë!

~o~

Po si u bë kështu moj bijë?

Asnjë lajm akoma nga ty. Merak i madh më bren nga brënda dhe nuk kam se kujt
t’ia them. Nuk dua të rëndoj supet e njoma të sat’ motre me hallet e
mija. Mjaft e kam rënduar me sëmundjen time. Vëllai yt i madh është në
një qytet tjetër dhe tepër i zëne me punë dhe familjen e tij. Rrallë vjen
e na sheh. Vëllai i vogël ushtar atje larg mes malesh dhe ai.

Çdo natë dal tek praku dhe pëshpëris lutjen e mbrëmjes. Netët janë të
gjata pa fund. Zëra të çuditshëm më lëvrijnë nëpër trup. Çdo
mëngjes, ia mbuloj flokët trëndafilit tënd me mendimet e mia të bardha. Po
e lenë edhe atë dalë nga dalë të gjitha ngjyrat e shpresës. Lot të kuq
malli janë petalet e rëna. Më janë rralluar fjalët akoma më shumë. Ka
kohë që nuk të përmënd më nëpër shtëpi. Kur më pyesin komshinjtë
për ty « Mire qoftë, atje ku është » i them. Ngre kokën çdo mbrëmje
shikoj shkëlqimin e ftohtë të yjeve dhe kërkoj të të shoh me sytë e
tyre.

Por ai trëndafil në qoshe të oborrit tund degët… tund degët… dhe mban
shaminë timë në kokë.

Eh bijë e dashur sa larg që më ike….

~o~

Nëna ime,

Sot ndjehem më mire pas kaq ditësh që kalova në shtrat. Një e ftohtë e
fortë më mbërtheu dhe për ditë të tëra u dogja nën ethe. Nuk ka asnjë
doktor këtu në fshat. Një plakë e vjetër erdhi dhe më dha ca çajra me
bimë mali. Dora jote e fresket mbi ballë, ishte gjeja që më mungonte më
shumë. Pas kaq ditësh ndjehem më mirë. Jam ngritur dhe vi rrotull vetë
nëpër shtëpi. E mban mënd atë trëndafilin e kuq që mbolla në fund të
oborrit ? Një tjetër farë e mbjellë brënda meje së shpejti do shohë
dritë. Dua të vi atje tek ty. Dua të jesh pranë meje kur të lind. Është
kaq ftohtë dhe errët këtu. Dimër i madh ka mbërthyer. Bagëtitë i mbajmë
brënda në dhomën ku rrimë dhe ne. Ato rrinë aty në një qoshe në
errësirë dhe sytë i shkëlqejnë.Vjerra nuk donte që të vija tek ty, sepse
zakoni është që nusja duhet të lindë në shtëpinë e burrit, ndërsa burri
më tha që rrugët janë të zëna tashmë nga dëbora dhe unë jam ë rëndë
dhe nuk eci dot. Kam frikë, kam frikë. Nuk di çfarë do ndodhë me mua. Por
ti më ke mësuar të jem trime dhe t’i përballoj vështirësitë e jetës
me kurajo. Do ia dal patjetër, për veten për bebin dhe për ty.

Të puth ballin e mbuluar me shamine tënde të bardhë….

~o~

Bija ime,

Ditë dimri, por mua kurrë nuk më është dukur më ngrohtë se sot. Ky qiell
gri asnjëherë nuk ka shkëlqyer për mua më tepër. Më në fund mora një
lajm nga ty. Vëllai yt i madh nëpërmjet miqsh të tij, ishte lidhur me
repartin ushtarak pranë fshatit tuaj. Më thanë që ti je mirë dhe një bebe
e vockël rritet brënda trupit tënd. Pastë bekimin tim dhe qoftë si dritë e
hënës! M’u shtua meraku për ty, o bijë, tani. Përpiqem të mbys ato
zërat e egër që flasin brënda meje dhe që më thonë vetëm gjëra
ogurzeza. Duhet të jem e lumtur. Së shpejti një fëmijë do i shtohet
familjes sonë. Ardhtë me këmbë të mbarë!

~o~

Oh, nënë, moj nënë,

Jam kaq e dobët sot. Bebja qan me kokën tek jastëku im dhe unë nuk zgjas
dot duart ta marr e t’i jap për të pirë.Vetëm tre ditë e lindur. Emrin
ia vumë Hëna. A do kenë vallë sot forcën e duhur keto mendimet e mija që
të udhëtojnë për tek ty? Petalet e trëndafilit po rrjedhin nga trupi im
përditë. Tre ditë më parë, kur ndjeva trokitjet e dhimbshme të foshnjës,
nuk kishte asnjeri në shtëpi që të më ndihmonte. Më pas erdhi vjerra dhe
pasi nuk ia doli dot të më ndihmonte, thirrën prap atë plakën që më dha
ato çajrat kur isha ftohur. Ajo erdhi përsëri me një enë të bakërt me
vete dhe thonj të mëdhenj të palarë. Pas shtatë orë të mundimshme Hëna
e vogël doli në dritë, ndërsa mua m’u errësuan sytë. Nuk di çfarë
bëne me mua më pas, por, kur erdha në vete, më thanë që kisha humbur
ndjenjat për një farë kohe dhe që kisha pasur shumë hemoragji. Sot është
dita e tretë dhe ti më mungon më shumë së çdo gjë. Dua të qëndroj e
shtrirë ne çarcafët e tu të bardhë aq të pastër dhe të ngrohtë.
Është kaq errët këtu brënda. Kam ethe. Gjymtyrët i kam si të mpire dhe
trupi më është mbushur pulla pulla. Nuk duroj dot dritën që hyn nga
dritarja e vogël në tavan. Vetëm kjo fije dritë hëne që më qëndron në
jastëk më bën të përpiqem për të mbledhur forcat.

O nënë, kam ftohtë dhe më dhëmbin shumë këmbet, më dhëmbin këmbët,
nuk ngrihem dot. Ku i kam çorapet e leshta ? Ku je… ku je ?

~o~

E shkreta bija ime,

Ata erdhën atë ditë të gjithe tufë, njerëz të rëndësishëm. Që kur
lufta kishte mbaruar dhe ata kishin zenë karriget e tyre, nuk para kujtoheshin
më për vatrën që i strehoi dhe mbajti në ato kohët e vështira. Por dje,
ato erdhën të gjithe dhe u ulën ne odën e zjarrit. Unë rrija si e ngrirë
dhe pa fjalë. Zërat e errët më pëshpërisnin vetëm mënxyra.Kishte ardhur
dhe yt vëlla, i madhi, me nusen e tij, por vëllai i vogël ushtar dhe ti ishit
larg. Çfarë kishtë ndodhur valle ? Biseda filloi të shtjellohej rreth
kohëve të shkuara, sa karakter të fortë që kisha pasur, sa trime dhe e
palëkundur që isha treguar ne situata të caktuara. Por une nuk i degjoja.
Zerat e keqinj po më mbysnin. Pas pak u ngrita e ngrire. Çfarë zë i
çuditshëm brënda meje foli ashtu vallë ? « Mos ma rrotulloni muhabetin.
» - thashe ” Më thoni të vërtëten njëherë e mirë ! Ka vdekur ajo
atje ? » Njëri nga ata u ngrit dhe më përqafoi dhe shtrëngoi fort në
heshtje. Heshtja e zisë mbuloi shtëpinë. Une nuk fola më asnjë fjalë.
Asnjë lot, asnjë ulërimë, asnjë psherëtimë. Të gjitha, të gjitha u
mbyllën dhe vulosën njëherë e përgjithmonë brënda krahërorit tim. Ti
nuk ishe më që të t’i thosha. Ti nuk ishe më që të më lexoje të
pashkruar. Fijet ishin prerë. Më pas ata ikën dhe më lanë ashtu, pa fjalë
e pa zë. Më dridheshin gjymtyrët, më keputeshin këmbët. Fjalën e parë e
nxorra vetëm të nesërmen në mëngjes. I kërkova nuses se tët vëllai të
më bënte një kafe. Ti e di unë kurrë nuk e kisha pirë kafen, por atë
mëngjes e doja. Më thanë që ti kishe tre muaj që nuk ishe më dhe
Hënëzën e vogël e kishe marrë me vete vetëm një muaj më parë.

Bijë, moj bija ime… Nuk të vranë dot plumbat që të kaluan aq pranë
gjatë luftës dhe të mori vdekja duke sjelle jetën në jetë.Vetëm
trëndafili yt më ka ngelur nga ty. Petalet e purpurta si gjaku yt i pastër.
Ja mbuloj kokën çdo mëngjes me shamine e mendimeve të mija dhe flas me të.
Të shkruaj si gjithnje me mendje ty letrat që kurrë nuk do të
vinë…letrat që kurrë nuk do mund t’i lexosh.

Poe, Morella dhe Unë.

2008-01-30T06:08:00.000-08:00

( Përjetime gjatë një përkthimi)

ESSAY
Ndërkohë që bëja përzgjedhjen e tregimeve, për një vëllim me tregime të zgjedhura që deshiroja ti përktheja dhe botoja, duke kërkuar nëpër faqet e internetit për tregime nga autorë me emër, sytë më zinin çdo herë emrin e Edgar Allen Poe, me një listë tepër të gjatë tregimesh, ndoshta më të gjatën nga të gjithë shkrimtarët e tjerë. Gjithmonë e anashkaloja ose e shtyja për më vonë, përzgjedhjen e një prej tregimeve të tij. Tregimet dhe gjithcka tjetër që përktheja, i përjetoja dhe krijonin emocione pozitive apo negative brënda meje. Nga Poe kisha lexuar Korbin të përkthyer në mënyre gjeniale nga Noli si dhe një cikel poezish nga i njëjti përkthyes dhe më kishte tronditur në mënyre të pashlyeshme. Kisha mësuar dhe recitoja përmëndesh pjesë nga Korbi, të cilat nuk më shqiteshin nga mëndja, ashtu si një melodi që na ngjitet në tru, për një kohë të gjatë. A do e mbaja dot vallë ngarkesën emocionale që do më jepnin tregimet e Poe? Të errëtën, mistiken, të panjohurën, ku erërat frynin që nga të tjera botë dhe shpirtra endeshin në përjetësi. Ky ishte problemi im gjatë kohës së përzgjedhjes. Por pasi bëra përzgjedhjen nga autorë të ndryshëm, në një moment të caktuar, në mënyre të pashmangëshme i erdhi rradha Edgar Allen Poe. Si çdo përkthyes që ka metodën e tij, sipas metodës time, unë nuk i lexoja më parë tregimet. I përzgjidhja duke i besuar intuitës time dhe i përktheja direkt. Kjo më jepte mundësi që të futesha në botën e brëndeshme të asaj që autori kishte dashur të shprehte, të rridhja edhe unë nëpër mendimet e tij dhe kurioziteti më bënte që ta përktheja shpejt duke punuar pa pushuar. Pa shumë hezitim, zgjodha mes titujve të Poe atë që intuita ime më këshilloi “Morrella”. Hap pas hapi duke rrjedhur në rreshtat e autorit, kuptova sa njërezor dhe i vërtetë ishte thelbi i absurdit të Poe, veshur me misticizmin e tij: dashuria me kompleksitetin e saj si ndjenjë… me vitalitetin e saj për të jetuar dhe mos vdekur, dashuria e mbetur në ajer edhe kur njeriu i dashur nuk është më, dashuria e konceptuar si ndjenjë përmbi materialen njërëzore.

Nuk mund ta përktheja Poe, pa pasur të qartë më parë, vëndin, kohën ku kishte jetuar dhe psikologjinë e tij. Jeta e tij e turbullt dhe e mbytur në mistere, ishin ndalesa e parë e imja gjatë përkthimit. Por përsëri tërheqja drejt “Morellës” ishte më e fuqishme dhe unë fillova të përkthej. Mu desh ndërkohë, të shfetoja dhe lexoja për të kuptuar botëkuptimin e tij. Duke u përpjekur të udhëtonte nëpër labirinthet mistike të qënies, Poe kishte krijuar një bindje personale për sa i përket ekzistencës. Po. Për të ajo pjesë, më e fuqishmja ( e mirë apo e keqe qoftë ) e ekzistencës sonë, pikërisht ajo që ne na dallon nga të tjerët dhe na bën të jemi individual, në njëfarë mënyre jeton edhe pas vdekjes, në trajta të panjohura, por të ndjeshme. Duket sikur ai e ka brenda tij shumë të qartë se për kë pjesë të qënies njërëzore bëhet fjalë tamam: “Dhe përderisa me njeri ne nënkuptojmë një thelb inteligjent që arsyeton, dhe përderisa ekziston një ndërgjegje që shoqëron mendimin, është pikërisht kjo që na bën të jemi ajo që ne e quajmë vetja jonë, dhe në të njëjtën kohë na dallon ne nga format e tjera të qënieve që mendojnë, dhe na jep indentitetin personal.”

Nuk ka mbetur asgjë për mua që të shtoj, përsa i përket stilit unik të të shkruarit të Poe: muzikalitetit, forcës, tensionit, rrjedhjes së shprehjeve dhe mendimeve. Pikërisht me ketë stil ishte i thurur tregimi dhe më rrëmbeu që në rreshtat e parë. Morella ishte gruaja që vinte nga thellësitë e misticizmit dhe nuk dihej se ku shkonte. Ai e takon atë në një moment të kohës së ekzistences së saj, ajo e dashuron thellësisht dhe ata martohen. Por a e dashuron ai vallë? Ai kishte një ndjenjë të papërcaktuar për atë grua, një ndjenjë të fuqishme por pa emër apo që ai ndoshta nuk donte ti vinte një emër. “Ne u takuam dhe fati na çoi të dyve drejt altarit, por unë kurrë ndonjëherë nuk i fola për pasion dhe as për dashuri.” Morella, e paisur me një mëndje me aftësi supernatyrale dhe përvec kesaj, me njohuritë e studimeve të shumta të misticizmit të lashtë, e kishte pranuar fatin e saj ashtu sic i vinte dhe mbante brenda saj ndjenjën e fuqishme dhe aq njerëzore të dashurisë për të shoqin.: “Dhe ajo i dinte të gjitha këto, dhe asnjë kundërshtim nuk shprehte; dukej sikur dobësia dhe budallallëku im ishin gjëra të pritëshme dhe të njohura që më parë nga ajo dhe duke buzëqëshur e quante të gjithë këtë thjesht fat.”

Por ishte pikërisht kjo njerëzorja ( dhe jo ajo mistikja e Morellës) që do jetonte edhe pas vdekjes së saj. Ishte dashuria e saj, pengu i saj, ndjenja e saj pa një përgjigje të spikatur nga ana tjetër, dëshira që i dashuri i saj ta thërrise ndjenjën që kishte për të me një emër... ishin të gjitha këto bashkë që me vdekjen e trupit të saj, erudicionit të saj dhe misticizmit të saj, jetuan në trajtën e një fëmije ( fëmija im dhe i yti- sic thotë ajo), në trajtën e një vajze të vogël që mori frymën e parë sapo e ëma e saj la frymën e saj të fundit. Dhe ajo e dinte ketë, e ndjente ketë, ajo kishte eksperiencën e madhe dhe kishte parë aq thellë në qënien njerëzore, për të kuptuar faktin unikalisht të thjeshtë që atë që njeriu nuk e vlerëson sa e ka, e kërkon dhe vlerëson pasi nuk e ka më. “ Ditë që ti të me kesh dashur, nuk ka pasur,—por atë që ke neveritur gjatë jetës tënde, në vdekje ke për ta adhuruar.”

Këtu mbaron kalvari i ndjenjës së Morellës dhe fillon ai i tregimtarit të tregimit. Gjithë zjarrin dhe pasionin e shpirtit të cilit ai i kishte venë pritë dhe nuk i kishte lënë të derdhej në drejtim të gruas, ia fal vajzës së vogël, në të cilën shikonte nga dita në ditë me tmerr, materializimin e tipareve të së emës. Vajzes së tij të vogël, të paemër, ashtu si dhe ndjenja që ai kishte pasur për Morellën dhe nuk e kishte emërtuar kurrë. Ai nuk e kishte pranuar tërësisht atë që Morella i kishte afruar, ndjenjën e saj… dhe ashtu e papranuar ndjenja e saj nuk mund të vdiste… ajo qëndroi ashtu derisa ai e pranoi, derisa ai i dha një emër dashurisë së tij…. emrin Morella. në momentin që ai i bën bashke dashurinë me emrin e Morellës.... ndjenja e tij materializohet, dhe e bija vdes. Sigurisht, nuk ishte e njëjta gjë në detaje, dashuria e tij për të bijën dhe për gruan…. por në thelb ishin degët e të njëjtave rrenjë.

Veprat shkruhen nga autorët dhe na jepen ne, lexuesve në duar. Përjetime, filozofira, emocione të tyret, të hedhura në rreshta që ne ti vështrojmë dhe shijojmë, që ne ti ndjejmë dhe të përjetojmë emocione si ata. Po vallë gjithmonë ajo çka ka dashur të thotë autori, i shkon e pastër dhe e qartë lexuesit ? Gjithmonë vallë lexuesi, ndjen dhe përjeton momentin e autorit ? Kjo nuk është e sigurt, për sa kohë që varet nga gjëndja shpirtërore e lexuesit, kapaciteti i tij shpirtëror dhe këndi i veshtrimit nga i cili e vështron atë që lexon. Nëse pjesa sjell emocione, nëse përjetohet, dhe mbetet gjatë në mëndje, ajo është e arrirë atristikisht. Dhe kudo që të fluturojë imagjinata, në sado galaksira dhe humnera të thella të shkojë, çfarë do lloj ngjyrash, të errta, të çelura apo të ndritëshme që do përdorë, çfarë do lloj aroma lulesh dheu apo katakombesh që ti vijë, thelbi do mbetet i njëjtë , njërëzor, përderisa një shpirt mund të preket dhe të kuptojë më mirë se çdo gje tjetër, llojin e tij, një shpirt tjetër. Ndërsa përktheja rreshtat e Morellës, ashtu me vështrimin ngulur në kompjuter dhe me një fjalor mbi prehër, për fjalët që nuk kuptoja, unë i ndjeja të gjitha këto....Ndjeja erën e dheut dhe shikoja terrin e misticizmit të Morellës,... shikoja gishtërinjtë e saj të hollë delikatë, mbi flokët e të shoqit dhe ndjeja agoninë e atij shpirti pengu i të cilit nuk vdiste dot....ndjeja dashurinë atërore dhe ankthin e prindit për fëmijën, për të thënën që i kanosej dhe shikoja të voglën duke luajtur në vetminë e saj...ndjeja dhe shikoja.... shikoja dhe ndjeja....dhe nuk e di pse, ajo që më mbeti përfundimisht në mëndjen time ishte njerëzorja. Me të filluar të përkthej, unë gjithashtu fillova ta dua “Morrellën” pastaj e mohova… përsëri e desha dhe prap e mohova dhe e desha përsëri... Kalova në disa lloj gjëndjesh. Pastaj mu desh që tia zhvishja një nga një rrobat e misticizmit absurdit të Poes dhe të shihja lakuriq atë ndjenjën më njerëzore, më të mundimshme, më të ëmbël dhe më të dhimshme …. Dashurinë me emrin Morella.

Mall i Kashmirtë

2008-01-30T05:26:00.000-08:00

Më binin nga dushi, pikëlat e ujit, mbi lëkurë, si gjilpëra tatuazhi që donin të fiksonin momentet e këndëshme të sapokaluara. Hutimi më shplahej ngadalë nën avujt e ngrohtë. Intensiteti i ndjesive nuk më linte të mendoja. Dihasja i kënaqur nën atë ngrohtësi, që gjithsesi nuk mund ti afrohej ngrohtësisë së sapoprovuar pak minuta më parë. Papritur ndjeva derën e daljes që u mbyll ngadalë. Dola nga dushi dhe renda në koridor dhe që andej në dhomën e gjumit. Ajo ishte e zbrazur. Vrapova tek dera e daljes dhe e hapa aq sa të nxirrja vetëm kokën, duke fshehur trupin e zhveshur brënda saj. Zhurma e ashensorit dhe asgjë. Vesha peshqirin dhe ndeza një cigare. Ajo kishte ikur. E papritura dhe e çuditëshmja kënaqësi e imja, nuk ishte më aty. Krevati ku pak kohë më parë e kisha pasur, nderej ashtu i shprishur, nën aromat e trupave tanë dhe format e saj të ngrohta akoma ishin aty. Ashtu siç ma kishte sjellë, krej papritur, po ashtu ma kishte marrë ajo ditë vere me shi.

* * *

Ujrat rrëshqisnin rrëmbimthi mbi asfaltin e etur atë ditë të nxehtë vere. Unë përpiqësha ti shpëtoja rrëkezave që mbinin, rendnin e zhdukeshin nëpër rrugë. Çadra, që për fat e mbaja gjithmonë në makinë, më mbronte vetëm kokën dhe supet, ndërsa trupi po më bëhej qull në atë pak rrugë që kisha ecur. “Më falni, më falni,” dëgjova papritur, fare pranë, një zë nga streha për karshi, “Mund të më merrni në çadrën tuaj ju lutem”. Çfarëdo qënie që ta kishte nxjerrë atë zë të kashmirtë, unë nuk do kisha mundur ti thosha jo .I zgjata çadrën nën strehë atij trupi të brishtë që papritur u ngjesh pranë meje. Aroma e flokëve të njomura më dehu. « Ku po shkon ? » e pyeta. « Në shtëpi .... » « ku e ke shtëpinë ? » « Në shtëpinë tënde » . I befasuar nga drita e ëmbël djallëzore e shikimt që kërkonte të gjente sytë e mi e pashë drejt në fytyrë. Një e qeshur më zë të lartë kumboi papritur. « Bëra shaka- më tha ». Isha unë tani që buzëqesha . « Mund të vini edhe në shtëpinë time nëse nuk e keni bezdi një gje të tillë » e vazhdova shakanë. « Vërtet ? » ma ktheu djallëzisht... « Merrni ju në shtëpi njerëz të panjohur ? » « Shkoni ju nëpër shtëpi të të panjohurve ? » ia ktheva menjëherë. « Jo, nuk shkoj, por shtëpisë tuaj nuk do kisha frikë ti hidhja një sy » « Me kënaqësi, » ia ktheva . Shakaja luante me realitetin. Gjysmat e tyre larmishëm i linin vëndin njëra tjetrës . Nuk më kishte ndodhur kurrë një gjë e tillë. Nuk kuptoja luante ajo ? Isha kurioz të dija deri ku do shkonte loja e saj ? Tepër tërheqëse, serioze dhe e zgjuar për të qënë një femër e rendomtë rrugësh.
Po çfarë ishte vallë ajo gjë që bashkë me ujin i pikonte nga flokët, i shkundej nga qerpikët dhe i flinte në cepat e buzëve? Çfarë ishte ajo ndjesi që i buronte nga brënda? E pjekur, e pashuar, e mbajtur prej kohësh brënda saj, e shihja që i rridhte bashkë me ujin jashtë. Ajo e shkundëte dhe vazhdonte të luante si pa të keq me mua. « Kush është makina juaj ? » « Ai Fiat Sedici atje tutje ». Ajo më kapi nga krahu dhe u drejtua me mua për atje. E shihja i çuditur. Më dukej si një gjë ireale. Nuk dija çtë bëja. Të shkoja me të në shtëpinë time ? Sado tip aventurieri që jam nuk i kaloj disa kufinj. Por ajo rendëte me mua nën çadrën time drejt makinës, duke buzëqeshur. Nuk kishte asnjë lloj frike për të panjohurën tek ajo. Sillej me mua sikur të më kishte njohur një jetë të tërë. U futëm në makinë dhe unë nuk dija çfarë po bëja. Ecja nën forcën shtytëse të saj dhe instiktit tim të brëndshëm. Pse e bënte vallë ajo këtë ? Ajo më shikonte gjithë kohën me një buzëqeshje paqësore në fytyrën e saj të ëmbël dhe unë nuk munda ti qëndroja tundimit për ta prekur. Kur makina kishte ndaluar në një semafor, i përkëdhela lehtë fytyrën me shpinën e gishtërinjve. Ajo buzëqeshi akoma. Në semaforin tjetër, ajo afroi fytyrën dhe më puthi lehtë në buzë. Gjaku nxitoi vrapin në damarët e mi.Nuk mendoja më asgjë veç asaj gjëje të ngrohtë dhe të butë që aq papritur, kishte qëndruar aty pranë meje. Parkova makinën në garazhdin e pallatit dhe e kapa për dore për tek ashensori. Ajo u ngjesh pranë meje duke pritur ashensorin dhe unë provova përsëri ngrohtësinë e puthjes që jepet pa asnjë kusht dhe pa asnjë paramendim, thjesht ashtu siç vjen e ngrohtë nga thellësitë e qënies, pa kaluar nëpër peshoret dhe labirinthet e trurit. Ashensori ngjitej dhe po ashtu ngjitej dhe niveli i adrenalinës në trupat tanë. Hapa derën e apartamentit dhe shtymë brënda njëri tjetrin. Rrobat fluturuan nëpër shtëpi dhe ne sonambulisht e gjetëm krevatin. Flokët kishin butësinë e kashmirit dhe nuk di pse mu kujtua nga fëmijëria ime e largët, kur motra më merrte nga shkolla dhe qëndronte për të kundruar orkidet tek dyqani i luleshitësit që kishim pranë shtëpisë. Aromë orkidesh... Troku i kalërimit dhe dihatjet e kujve në vrapim ... prekje e thellësive... puthjet e dritës së mëngjesit mbi rruzull dhe buzëqeshja shpërndarë mbi çarçafët e tokës... ngjitje në qiell,... hapja me duar e perdeve të reve dhe gjuhëzat e rrezeve mbi lëkurën time,...muskujt në ngërç...dhe çlirim i tyre me forcën dhe zhurmën e rrjedhjes së ujvarës... dhe përsëri... dhe përsëri...

Kur rrezet e diellit të dalë nga retë e atij qielli me shi, goditën për herë të fundit xhamat e zhveshur të dritares së dhomës time të gjumit, unë u ngrita dhe qëndrova ulur në cep të krevatit. E ndjeja atë që merrte frymë butësisht aty pas meje. Pastaj ajo më rrëshkiti midis krahut dhe brinjës time dhe e vendosi kokën mbi prehërin tim me fytyrë të kthyer nga mua. Më vështroi ngultazi të gjitha tiparet e fytyrës. Sytë tanë u ndeshen gjatë me njëri tjetrin. Ajo nuk ngopej duke më parë dhe unë ia shihja që i lodronte brënda syve, ajo ndjesia që nuk ia gjeja dot emrin. Flokët e butë ia përkedhja me duar.

* * *

Ajo kishte ikur papritur, ndërkohë që unë isha në dush. Ishte veshur dhe në heshtje kishte dalë jashtë dhe kishte marrë ashensorin e sigurt që unë nuk mund ta ndiqja zhveshur. Nuk isha aq i pa eksperiencë sa të më ngelej në mëndje një femër, sado e mrekullueshme që të ishte ajo. Kisha kaluar nëpër shumë aventura dhe kisha provuar gjithçka . Kisha provuar që nga dashuritë e vërteta, që nuk i kisha më, e deri tek orgjitë pa fre. Por kjo e panjohura, kishte një dlirësi të natyrshme me të cilën ajo jepej, një ndjesi në zhdukje që rrallë mund ta takosh dhe ajo gjëja tjetër pikuese që i dilte nga thellësitë dhe që nuk kishte fare të bënte me mua, të ngeleshin në mëndje. Çfarë ishte ajo vallë ? Të nesërmen shkova në punë si çdo ditë tjetër dhe asgjë nuk kishte ndryshuar, por në një pjesë të vetëdijes, unë mbaja atë, të panjohurën. Pas pune instiktivisht shkova tek vendi ku e kisha takuar, dhe sigurisht që nuk e gjeta. Vazhdoja të jetoja në rutinën time edhe pse më ishte bërë zakon që gjithmonë pas pune kaloja dhe e ndalja makinën në atë vend ku më kishte zënë shiu atë ditë, kur sapo dilja nga Piceria. Dhe ja, një ditë e shoh që kaloi rrugën dhe u fut në biblotekën përballë. Zbrita rrëmbimthi dhe nxitova për atje, duke ingranuar hapat me rrahjet e shpejta të zemrës i shtyrë nga e vetmja ndjenjë mbizotëruese, që ishte një lloj misteri i çuditshëm. Në katin e parë nuk e pashë dhe u kujtova që ajo biblotekë kishte një kat përdhes që përdorej për studime. Zbrita shkallët ... ishte aty...e ulur vetëm në tavolinë, me një tog librash përpara. Iu ula përballë pa folur. Ajo ngriti kokën dhe më buzëqeshi përsëri. « Si je ? » më përshëndeti për mirësjellje « Mirë, po ti ? » « Edhe unë mirë » mu përgjigj. « Çfarë kërkon këtu ? » « Nuk kërkoj ndonjë gjë, vetëm dua të të them që nuk të kam harruar, .... që do dëshiroja prap të gjendesha në një ditë me shi, nën një çadër me ty. » Ajo u ngrit ngadalë dhe më bëri shenjë që ta ndiqja. Në sallën e studimit nuk ishte mirë që të bisedoje. Dolëm jashtë dhe ajo ndezi një cigare. Shfryu tymin nga buzët e rrumbullakosura dhe u përgjegj qetësisht me zë të ngadalshëm. « Nuk do ketë asnjëherë më ditë tjetër me shi dhe as ne të dy nën çadër » « Nuk mund të frenoj kuriozitetin dhe të mos të të pyes.... » vazhdova unë. « Arësyeja është tëpër e thjeshtë, sepse.... sepse... ajo dita me shi nuk ishte e jona, pra e imja dhe e jotja... dhe ai .. ai personi nën çadër nuk ishe ti.... » Më pa prap drejt në sy si atëhere dhe unë ndjeva që nga diku thellë saj, sërish u derdh ajo ndjesia, që tani në mënyre të papritur, krejt qartësisht unë ia vura emrin MALL.

Nuk fola, nuk mund të flisja, u përkula dhe e putha ngadalë pikërisht aty, në mallin e saj të kashmirtë dhe u largova.

E përditëshme...

2008-01-29T20:40:00.000-08:00

Më thuaj ti ndonjë gjë tani...
Ndonjë gjë të përditëshme
si buka e ngrohtë
që merr çdo ditë në dyqan...

Më mbështill tani me avullin e bukës
të sapodalë nga furra
dhe më nuhat....

Më trego ndonjë gjë të përditëshme tani
të thjeshtë si dielli
dhe era e luleve...

Te verdhën e pranverës ma vish
dhe pastaj
thjesht më shtërngo në krahë....

Më thuaj pra, diçka krejt të thjeshtë,
si puthja e hapave këmbëzbathur
mbi të sapoçelurin bar...

...dhe unë do të flas për pemët
në adoleshencën e tyre verbuese
teksa i shoh përditë kur udhëtoj.

VICIOZE

2008-01-29T20:31:00.000-08:00

Pikon një syth,
lot të kristaltë pikon
përmbi agim të ndezur.
Mes dritës, zhurmës, jetës,
horizonti tutje shtyhet
dhe ikën larg...larg...larg...
Aromat e palosura si shami me ngjyra,
qerpikët i përplasin dhe unë sytë hap...
Ngadalë dyert shtyj dhe i pranoj…
Guxoj....

Por muzgu vjen dhe dritën ther...
I purpurt gjaku, qiellin ngjyen...
damarët e tij tkurren... zbrazen…
Retë e zeza, në gosti
të gjitha yjet,
një nga një dolli i kthyen...
Zërat më meken, më ngatërrohen,
vijnë nga drejtime që nuk kuptohen…
Zmbrapsem…

Dhe përsëri ndezje...shuarje...frymim...
mes ngrohje ftohje pa pushim
Hollohem...

Gruaja Zambak

2008-01-26T21:38:00.001-08:00

Këmbëzbathur shëtit me kërcejte e hollë
mbi rërën e lagur të bregut
lëpirë nga valët gjuhëshkumbë...
Suprinën drithëro me flokët e shelgëta
nga thithkat le të rrjedhë e bardha dritë lumë
Në ninëzat e tua seksin gëlltit...
Krahët e kulpërta rreth trupit tënd mbështill
Dhe ujrat le t’i puthin gjymtyrët e poshtme...
Të kaltërta dridhje që liqeni pëshpërit
me prekje lëkure i ndiz
Tendosu nën zhurmën e gjelber në breg
dhe po brënda ninëzave
vdis.

Zgjim

2008-01-26T21:37:00.001-08:00

Mëmgjesin në grushta dua ta shtrysh sot
dhe etjen me lëngun e tij të shuaj...
Zvarritshëm mbi trup t'i rrëshkas
rrugë rrezesh t'i le në lëkurë...
aromat nga gjinjtë e vegjël t'ia thith...
ta gris dhe copat e tij
trupit tim t'ia vesh...
të dal jashtë pastaj...
me vrap të bredh...
e veshur
me mëngjes.

Humbje ngadhnjimtare

2008-01-26T21:36:00.001-08:00

Sot,
kam vendosur të bëj paqe
me ty, i urrejturi im...
Dua të të fal për fjalët
balona te stërmundimshme
që erërat e delirit i mbajnë në ajër.
Dua të të fal për puplat
me ngjyrat e ndezura
nga fryma e turmës valëvitur,
edhe pse ndonjëherë më shpojnë sytë.
Dua të të fal për ulërimat
çekanë ritmikë të timpaneve...
Dua të ta dhuroj unin tim
këmbë e duar zinxhir lidhur
zvarrë tërhequr nga protesta.
Sot,
meqë nuk mundem dot të të vras
kam vendosur të të vesh
ty,
delir i madhështise.

Erdhe Prill?

2008-01-26T17:18:00.000-08:00

Erdhe Prill?
Po pallton e madhe, kapuçin dhe shallin
me vete pse i more?
Mbi ballë
vështrimi i murrmë i qiellit
të mjegullon.
Shiko mbi supe si të kanë ngelur
fije nga flokët e bardha të dimrit,
që prej takimit të lamtumirës me të...
...........................................
Na lodhe prill, na lodhe...
Me rrjetën e erërave te ftohta të padurimit
na mbështolle...
Gjethëzat e blerta i frikësove
dhe pallton e sythte
nuk po guxojnë
nga trupi ta heqin.

Pragu i Syrit

2008-01-26T17:17:00.001-08:00

Ti e ndjen vërshëllimen që shfryn mes brinjëve të mija
dhe vrullin që nga sytë përmbi ballë më kërcen,
ndjen tingujt egër-butë teksa unë këndoj nën zë
dhe flladin e lëvizjeve pranë-larg
e ndjen diku aty... aty si siluetë...
por ti nuk sheh...
kaq pranë nuk sheh...
vështrimin mban mbërthyer atje tej
dhe s'do të dish për udhëza e shtigje
e zëra që kaq pranë të gëlojnë...
shikon me sytë fiksuar në hapësirë
dhe sheh atje...
ku do jem unë ai druri
në zjarrin e vatrës flakëruar...
unë, fletë e atij libri
nga dora jote shfletuar.

Mungesë...

2008-01-26T17:16:00.001-08:00

Më mungon
ashtu ngadalë ëmbël-hidhur,
si çaji i pa pirë
në cep të tavolinës lënë
që pret të shuajë zhurmshëm
etjen e subkoshiencës...
Ashtu si kthimi i pavullnetshëm
i gjetheve drejt dritës
më mungon...
dhe dhëmb spërdredhja e mundimshme e kërcejve…
Më mungon tamam
si një lodër e vogël e bardhë, e pellushtë
fëmijës ende të pagojë
që as duart s’mund të zgjasë për ta marrë…
Dhe ndërsa lëng i pjekur zë pikon,
lëkurën lyej poret për të zënë.

Këtë natë vjeshte…

2008-01-26T17:15:00.001-08:00

Nën tinguj më mbulo
këtë natë të brishtë…
Me harkun tënd
mbi telat e ndjesive të mija
luaj....
Dhe flokët
që më mbajnë era vjeshtë,
mi kalëro
si flokë kuajsh…
Këtë natë, në mes të thyer,
historitë e lashta
përmbi trup mi shkruaj,
me një pendë të rënë përdhê
nga varg i kujtimeve
që tashmë larg
kanë shtegëtuar...

Nudo

2008-01-26T17:12:00.000-08:00

Shtatë lëkurët
....... trupit tim do t'ia heq
dhe do t'i dhuroj andej këtej
...............për bamiresi...
Por...
kush mishin e zhveshur
........... mund ta shohë...
dritëhijet përmes brinjëve,
..........mund t'i shikojë pa neveri...
do t'ia fal eshtrat
............dhe shpirtin tim
atij....
dhe vetem atij.

Prag-viti

2008-01-24T15:53:00.000-08:00

Ketë fundviti
një vit më e re jam
dhe nje shkallë më poshtë kam rrëshkitur
nga froni i perëndive...
Demonët prej kohësh nga zinxhirët lëshuar
përpiqem t'i ndjell me dromca në duar
por gjithmonë janë ata që më ndjellin mua...

Ketë fillimviti,
ndërsa llav' e shpirtit nën dëborë rrjedh mbuluar,
unë shoh në dritare këmbët e natës...
epshin e saj me dimrin duke shuar.

Me duaj sic jam

2008-01-23T11:00:00.000-08:00

Ruaje ashtu siç është
të bardhën re aty në cep
nuk është shtrat petalesh shtruar
me epshe shuar përmbi të.
Pikat e vesës në mëngjes
margaritarë mos i kërko...
se përmbi fletëz kur rrëshket
prekur nga rrezet e agimit
kanë jetë më shumë se ato...
Dhe kur të prek një krah pëllumbi
nuk është zjarr por është dritë...
e vogla lule kamomile
në mes të barit e shpërthyer
nuk mund të bëhet margaritë...
dhe nëse bota ku une jam
ty larg të duket dhe e huaj
në botën tënde bëmë vënd
veç, mos më ndrysho
siç jam më duaj.

M.P.